کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده

کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده نوشته‌ی فاطمه سراوانی و الهام سراوانی است که نشر الماس قرمز آن را منتشر کرده است. این کتاب به آموزش الکترونیکی، نقش فناوری‌های نوین در یادگیری و به‌طور خاص جایگاه خودپیروی و خودارزیابی یادگیرنده در موفقیت دوره‌های آنلاین می‌پردازد. نویسندگان ضمن مرور مفاهیم نظری، تاریخچه و انواع آموزش الکترونیکی، نتایج یک پژوهش میدانی را نیز گزارش کرده‌اند که در آن عوامل حیاتی موفقیت در یادگیری الکترونیکی شناسایی و اولویت‌بندی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده

کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چه عواملی باعث می‌شود دوره‌های آموزش آنلاین واقعاً به یادگیری مؤثر منجر شوند. نویسندگان کتاب، فاطمه سراوانی و الهام سراوانی، ابتدا تصویری کلی از آموزش الکترونیکی و از راه دور ارائه کرده‌اند؛ از آموزش مبتنی بر وب و آموزش مبتنی بر کامپیوتر تا یادگیری سیار، ویدیوکنفرانس و سیستم‌های ماهواره‌ای. در ادامه تاریخچه آموزش الکترونیکی در جهان و ایران، گسترش وب، یادگیری تلفیقی، یادگیری اجتماعی و بازی‌پردازی در محیط‌های آموزشی توضیح داده شده است. در بخش نظری کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده، دو سازه‌ی محوری یعنی خودپیروی و خودارزیابی یادگیرنده به‌تفصیل معرفی شده‌اند. نویسندگان با رجوع به دیدگاه‌هایی از کانت، راولز، دیویی و دیگر متفکران، مفهوم خودپیروی را در فلسفه، سیاست و تعلیم‌وتربیت دنبال کرده‌اند و سپس آن را به موقعیت‌های آموزشی، کلاس درس، نقش معلم و مدرسه پیوند داده‌اند. در همین بخش، خودارزیابی به‌عنوان نوعی ارزیابی آموزشی که خودِ فراگیر در آن درباره کیفیت کار و میزان تحقق اهداف قضاوت می‌کند، تعریف و مزایا و چالش‌های آن بررسی شده است. در بخش پژوهشی کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده، ساختار تحقیق، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مشارکت‌کنندگان، روش تحلیل داده‌ها و نتایج کمی و کیفی ارائه شده است. فصل تجزیه و تحلیل داده‌ها شامل توصیف نمونه، تحلیل محتوای مصاحبه‌ها و استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی برای وزن‌دهی به مقوله‌هاست. در این چارچوب، عواملی مانند خودراهبری آموزشی، خودانگیزشی، انتخابگری در محتوا، اشتیاق به خودآموزی، نقش راهبری معلم، خودقضاوتی و توسعه مهارت‌های خودیادگیری به‌عنوان مؤلفه‌های حیاتی موفقیت در یادگیری الکترونیکی معرفی و اولویت‌بندی شده‌اند.

خلاصه کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده

این کتاب بر این ایده استوار است که موفقیت یادگیری الکترونیکی فقط به زیرساخت و محتوا وابسته نیست و تا حد زیادی به ویژگی‌ها و کنش فعال خودِ یادگیرنده بستگی دارد. نویسندگان ابتدا مفهوم یادگیری الکترونیکی را به‌عنوان محیطی انعطاف‌پذیر، چندرسانه‌ای و تعاملی توضیح داده‌اند که در آن نقش معلم از منبع اصلی دانش به راهنما و تسهیل‌گر تغییر می‌کند و یادگیرنده باید مسئولیت بیشتری در فرایند یادگیری بر عهده بگیرد. در ادامه، خودپیروی یادگیرنده به‌عنوان توانایی تعریف اهداف، انتخاب مسیر یادگیری، تصمیم‌گیری مستقل و پایبندی به علایق و اهداف شخصی تشریح شده است. سپس خودارزیابی به‌عنوان فرایندی که طی آن فراگیر کیفیت کار خود را در پرتو اهداف و معیارهای مشخص می‌سنجد و بر اساس آن اصلاح می‌کند، معرفی شده است. بخش پایانی کتاب به نتایج یک پژوهش میدانی اختصاص دارد که در آن با تحلیل مصاحبه‌ها و داده‌های پرسشنامه‌ای، مقوله‌هایی مانند خودراهبری آموزشی، خودانگیزشی، انتخابگری در محتوا، اشتیاق به خودآموزی، خودقضاوتی، توسعه مهارت‌های خودیادگیری و نقش راهبری معلم به‌عنوان عوامل کلیدی موفقیت در دوره‌های الکترونیکی شناسایی و وزن نسبی هرکدام محاسبه شده است.

چرا باید کتاب عوامل موفقیت یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر خودارزیابی و خودپیروی یادگیرنده را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از پیوند میان فناوری آموزشی و ویژگی‌های درونی یادگیرنده ارائه می‌کند و نشان می‌دهد چرا بدون خودپیروی و خودارزیابی، دوره‌های آنلاین به نتیجه مطلوب نمی‌رسند. خواننده با مفاهیم نظری عمیق درباره خودمختاری و استقلال در یادگیری آشنا می‌شود و در عین حال می‌بیند این مفاهیم چگونه در یک پژوهش واقعی، به مقوله‌های قابل سنجش و قابل‌استفاده در طراحی دوره‌های الکترونیکی تبدیل شده‌اند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به مدرسان و طراحان دوره‌های الکترونیکی، دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و فناوری آموزشی، مدیران آموزشی و پژوهشگران علاقه‌مند به یادگیری آنلاین پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه تقویت خودپیروی و خودارزیابی یادگیرندگان در محیط‌های مجازی را دارند و به‌دنبال مدلی پژوهش‌محور برای این کار هستند. «یادگیری الکترونیکی و از راه دور یک روش آموزشی از تعامل معلم و یادگیرنده به صورت غیر حضوری است. امروزه یادگیری مبتنی بر اینترنت جایگزین آموزش سنتی گردید. یادگیری الکترونیکی رویکردی است که فرصت های یادگیری فردی، شیوه های تدریس و طراحی و تدوین محتوا را به روش های مختلف فراهم می کند. در سرتاسر دنیا دوره های زیادی از طریق آموزش الکترونیکی و از راه دور ارائه می شود و تقریبا کل دوره های تحصیلی را می توان از این طریق شرکت کرد. بسته به نیاز فراگیر دوره‌ها را می‌توان در حالت‌های آموزش آنلاین ناهمزمان و آموزش آنلاین همزمان گذراند. … در یادگیری الکترونیکی هر یک از فراگیران، کم و بیش آگاهانه و داوطلبانه، به رشد دیگری کمک می کند. بنابراین عمل یادگیری نتیجه یک اجتماع یادگیری است که در آن فراگیران با یکدیگر تعامل می کنند و در تعیین نقش دیگری و نقش خود مشارکت می نمایند. … خودپیروی یکی از این سازه هاست که محققین متعددی سعی در تعریف آن داشته اند. خودپیروی در برگیرنده داشتن قدرت انتخاب در شروع فعالیت، حفظ و تنظیم فعالیت هاست و زمانی رخ می دهد که افراد خودشان را عامل رفتارشان بدانند؛ یعنی در انتخاب های خود احساس اعتمادبه‌نفس داشته باشند و قادر باشند به عملکرد مطلوب دست یابند. سازه مهم دیگر در همین راستا خودارزیابی است. خودارزیابی یادگیرنده نوعی ارزیابی آموزشی است که فواید مستقیمی برای فراگیران و یادگیری آن ها دارد. خودارزیابی یادگیرنده یک فرآیند ارزیابی است که طی آن فراگیران در مورد کیفیت کار خود فکر می کنند، در مورد میزان بازتاب اهداف یا معیارهای صریح بیان شده قضاوت می کنند و بر اساس آن تجدید نظر می کنند. این مطالعه به تبیین عوامل حیاتی موفقیت در یادگیری الکترونیک مبتنی بر خود ارزیابی و خود پیروی یادگیرنده در قالب یک مدل پرداخته است.»