کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی

کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی نوشته‌ی سعید مذبوحی و هدایت‌الله تقی‌زاده به بررسی مفهوم شهروندی و تربیت شهروند در چارچوب فرهنگ ایرانی ـ اسلامی می‌پردازد. نویسندگان در این اثر با تکیه‌بر منابع قرآنی، روایی و ادبیات علمی معاصر، شهروندی را از سطح یک موقعیت حقوقی ساده فراتر برده و آن را به‌عنوان مجموعه‌ای از حقوق، تکالیف، هویت و مشارکت اجتماعی تحلیل کرده‌اند. ساختار کتاب آموزشی و تحلیلی است و مباحثی مانند حقوق شهروندی، فرهنگ شهروندی، شهروندی جهانی و شهروندی فرهنگی را در بر می‌گیرد. نشر دارالهدایه آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی

کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی اثری است که شهروندی را در پیوند با فرهنگ، دین و ساختار اجتماعی جامعه ایرانی ـ اسلامی بررسی کرده است. سعید مذبوحی و هدایت‌الله تقی‌زاده در این کتاب ابتدا مفهوم شهروند و شهروندی را از منظر لغوی، تاریخی و نظریه‌های معاصر توضیح داده‌اند و نشان داده‌اند که شهروندی فقط یک عنوان حقوقی نیست بلکه موقعیتی است که حقوق، مسئولیت‌ها، هویت جمعی و مشارکت فعال را در بر می‌گیرد. کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی در پنج فصل تنظیم شده است. در فصل اول با عنوان شهروندی، مفاهیمی مانند تعریف شهروندی، سیر تاریخی آن، رویکردهای سنتی و فعال، انواع شهروندی (ملی، منطقه‌ای، جهانی، متحرک) و مولفه‌ها و ابعاد شهروندی (مدنی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، فردی و مکانی) تشریح شده است. در همین فصل به ویژگی‌های شهروند مطلوب در پژوهش‌های مختلف و نیز به ایده شهروند جهانی اسلامی پرداخته شده است. در فصل دوم کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی، حقوق شهروندی محور بحث است. نویسندگان ابتدا مفهوم حق و حقوق را از منظر لغوی، حقوقی و اجتماعی توضیح داده‌اند، سپس پیشینه حقوق شهروندی را از یونان و روم باستان تا دوره‌های جدید مرور کرده‌اند. در ادامه، پیوند حقوق شهروندی با حقوق بشر، عدالت، نظم اجتماعی و مبانی اندیشه اسلامی طرح شده است. فصل‌های بعدی کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی به فرهنگ شهروندی، تربیت شهروندی و شهروندی فرهنگی اختصاص دارد. در این فصل‌ها موضوعاتی مانند فلسفه شهروندی در اسلام، جایگاه فرهنگ در شکل‌گیری رفتار شهروندی، ضرورت تربیت شهروند فعال، جهانی‌شدن و ظهور شهروند جهانی، نظریه شهروندی فرهنگی، دموکراسی جهانی و حقوق فرهنگی بررسی شده است. نویسندگان کوشیده‌اند مسئولیت دولت‌ها و حاکمیت و نیز تعهد آحاد جامعه را در قبال حقوق شهروندی اسلامی در حوزه‌های مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و قضایی روشن کنند.

خلاصه کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی

کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی شهروندی را به‌عنوان مفهومی چندبعدی معرفی کرده است که از یک‌سو به حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی افراد مربوط می‌شود و از سوی دیگر به مسئولیت‌ها، مشارکت و هویت جمعی آن‌ها گره خورده است. نویسندگان ابتدا مفهوم شهروندی، سیر تاریخی آن و رویکردهای مختلف (سنتی، فعال، حذفی، جذب، تکثرگرا) را توضیح داده‌اند و سپس مولفه‌هایی مانند دانایی‌محوری، وطن‌دوستی، قانون‌مداری، مسئولیت‌پذیری، مشارکت و تفکر انتقادی را به‌عنوان ویژگی‌های شهروند مطلوب برشمرده‌اند. در ادامه کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی، حقوق شهروندی در پیوند با حقوق بشر، عدالت و کرامت انسانی تحلیل شده و تفاوت‌ها و اشتراکات نگاه اسلامی و غربی به شهروندی بیان شده است. سپس با تمرکز بر فلسفه شهروندی در اسلام، مفهوم شهروند جهانی اسلامی و نقش قرآن و تعالیم دینی در تنظیم حقوق و تکالیف شهروندان تبیین شده است. در فصل‌های پایانی، تربیت شهروندی و شهروندی فرهنگی در بستر جهانی‌شدن، تنوع فرهنگی و دموکراسی جهانی بررسی شده و بر ضرورت پیوست‌نگاری فرهنگی برای سیاست‌ها و برنامه‌های تربیت شهروند تأکید شده است.

چرا باید کتاب تربیت شهروندی با رویکرد فرهنگی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از شهروندی در پیوند با فرهنگ و دین ارائه کرده است و نشان می‌دهد حقوق و تکالیف شهروندی چگونه در بستر جامعه ایرانی ـ اسلامی معنا پیدا می‌کند. خواننده با مفاهیم پایه، نظریه‌ها، ابعاد و انواع شهروندی و نیز با ایده شهروند جهانی اسلامی و شهروندی فرهنگی آشنا می‌شود و می‌تواند تربیت شهروند فعال، آگاه و مسئول را در سطح حلی، ملی و جهانی بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم تربیتی، علوم اجتماعی، مطالعات فرهنگی و الهیات پیشنهاد می‌شود. همچنین به معلمان، برنامه‌ریزان آموزشی، فعالان حوزه حقوق شهروندی و سیاست‌گذاران فرهنگی که به تربیت شهروند در چارچوب فرهنگ ایرانی ـ اسلامی علاقه‌مند هستند توصیه می‌شود.