کتاب جنگ های صلیبی و ارض مقدس

کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس نوشته‌ی گیورگس تیت با ترجمه‌ی منوچهر پزشک و ویراستاری فاطمه‌سادات صدری تصویری فشرده اما پرجزئیات از یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های تاریخ مدیترانه ارائه می‌دهد. نویسنده در این اثر روند شکل‌گیری، اوج‌گیری و افول جنگ‌های صلیبی را در پیوند با تحولات جهان اسلام، امپراتوری بیزانس و غرب لاتین دنبال کرده است. ساختار کتاب از پیشگفتار مترجم آغاز می‌شود و سپس در چند فصل پیوسته، از زمینه‌های سیاسی و مذهبی تا نبردها، دولت‌های لاتین شرق و نقش شخصیت‌هایی چون نورالدین و صلاح‌الدین را بررسی کرده است. نشر نقد فرهنگ آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنگ های صلیبی و ارض مقدس

کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس روایت خود را از پیشگفتار مترجم آغاز می‌کند؛ جایی که منوچهر پزشک مسیر ترجمه از متن فرانسوی گیورگس تیت تا برگردان انگلیسی و سپس فارسی را توضیح داده است و در کنار آن از دشواری‌های زبانی، اصطلاحات فراوان متن انگلیسی و تلاش خود برای ارائه ترجمه‌ای شسته‌رفته سخن گفته است. در همین مقدمه، مترجم شباهت‌های تاریخی میان یورش صلیبیان به فلسطین و شکل‌گیری اسرائیل را طرح کرده است و نشان داده است که چگونه ایده‌ی «ارض مقدس» و «ارض موعود» در دو دوره‌ی متفاوت، بهانه‌ی حضور نظامی و سیاسی در این سرزمین شده است. کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس در فصل اول با عنوان «جهان مدیترانه در آستانه‌ی جنگ‌های صلیبی» به ترسیم صحنه‌ی بزرگ تاریخی می‌پردازد؛ از خلافت عباسی و فاطمی، گسترش زبان عربی و شهرهای بزرگی چون بغداد و دمشق تا ظهور ترکان سلجوقی، نبرد ملازگرد، دوپارگی کلیسا و وضعیت امپراتوری بیزانس. در همین فصل، ترکیب جمعیتی شام، جایگاه یهودیان و مسیحیان، فرقه‌ی اسماعیلیان «حشاشین» و شکل‌گیری طبقه‌ی شهسواران در غرب توضیح داده شده است. در فصل‌های بعدی کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس، جنگ صلیبی اول، تأسیس امارت‌های لاتین مانند الرها و انطاکیه، فتح بیت‌المقدس، شکل‌گیری پادشاهی اورشلیم و سپس اوج‌گیری جهاد اسلامی با چهره‌هایی چون زنگی، نورالدین و صلاح‌الدین دنبال شده است. فهرست کتاب نشان می‌دهد که نویسنده تا سقوط ایالت‌های لاتین، جنگ صلیبی سوم، نقش ممالیک در توقف مغول و اخراج نهایی فرنگی‌ها پیش رفته است. در پایان نیز بخشی مفصل از منابع دست‌اول، از ابن‌اثیر تا مورخان بیزانسی و نامه‌ها و گزارش‌های یهودیان و مسیحیان، به‌صورت گزیده نقل شده است تا خواننده روایت‌های متقابل از یک رویداد واحد را کنار هم ببیند.

خلاصه کتاب جنگ های صلیبی و ارض مقدس

کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس با ترسیم سه قطب اصلی مدیترانه – جهان اسلام، امپراتوری بیزانس و غرب لاتین – نشان می‌دهد که جنگ‌های صلیبی حاصل تلاقی بحران‌های درونی این سه حوزه بوده است. گیورگس تیت ابتدا از فروپاشی تدریجی خلافت، ظهور سلجوقیان، ضعف بیزانس پس از ملازگرد و رشد جمعیت و طبقه‌ی شهسواران در غرب سخن گفته است و سپس نشان داده است که چگونه دعوت پاپ اوربان دوم، شور مذهبی، انگیزه‌های اقتصادی و جاه‌طلبی امیران، موج نخست صلیبیان را به شرق کشاند. در ادامه، کتاب روند تأسیس دولت‌های لاتین در الرها، انطاکیه، طرابلس و اورشلیم، ساخت قلعه‌ها، رابطه‌ی پیچیده با بیزانس و شهرهای ایتالیایی و نیز واکنش تدریجی مسلمانان را دنبال کرده است. نویسنده با تمرکز بر زنگی، نورالدین و صلاح‌الدین، دگرگونی مفهوم جهاد، وحدت نسبی شام و مصر و بازپس‌گیری بیت‌المقدس را شرح داده است و در فصل‌های پایانی به جنگ‌های صلیبی بعدی، تغییر جهت جنگ صلیبی چهارم به‌سوی قسطنطنیه و سرانجام فروپاشی نهایی حضور فرنگی‌ها در شرق پرداخته است.

چرا باید کتاب جنگ های صلیبی و ارض مقدس را بخوانیم؟

این اثر تصویری فشرده اما چندجانبه از جنگ‌های صلیبی ارائه کرده است که در آن سیاست، مذهب، اقتصاد و فرهنگ در کنار هم دیده می‌شوند. کتاب جنگ‌های صلیبی و ارض مقدس هم زمینه‌های شکل‌گیری این جنگ‌ها را توضیح داده است و هم سازوکار قدرت در دولت‌های لاتین و جهان اسلام را نشان داده است. حضور گزیده‌ای از منابع دست‌اول در پایان، امکان مقایسه‌ی روایت‌های متضاد را فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان تاریخ اسلام و اروپا، پژوهشگران مطالعات خاورمیانه، و کسانی که به ریشه‌های تاریخی منازعه‌ی فلسطین و مفهوم «ارض مقدس» علاقه دارند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای خوانندگانی که به دنبال تصویری موجز اما مستند از جنگ‌های صلیبی هستند مناسب است.