کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی

کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی (تبیین ظرفیت‌های تمدنی اصل وحدت وجود و قاعده‌ی اعتباریات) نوشته‌ محمدرضا حیدری نقدعلی به بررسی ظرفیت‌های تمدنی اندیشه‌ی فلسفی علامه طباطبایی می‌پردازد. نویسنده در این اثر با تمرکز بر اصل وحدت وجود و نظریه‌ی ادراکات اعتباری، نسبت فلسفه‌ی اسلامی و تمدن اسلامی را واکاوی کرده است. متن کتاب بر پایه‌ی آثار فلسفی، تفسیری و عرفانی علامه طباطبایی سامان یافته است. فلسفه در این کتاب به‌عنوان علم پایه و زیربنای نرم‌افزار تمدن اسلامی معرفی شده و نقش آن در هویت‌سازی فرهنگی، سیاست، عدالت اجتماعی و سبک زندگی بررسی شده است. انتشارات وصال آوای توحید این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی

کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی نوشته‌ی محمدرضا حیدری نقدعلی، تلاشی است برای نشان‌دادن این نکته که فلسفه‌ی اسلامی، به‌ویژه در قرائت علامه طباطبایی، فقط مجموعه‌ای از مباحث انتزاعی نیست بلکه می‌تواند زیربنای تمدن نوین اسلامی قرار گیرد. نویسنده باتکیه‌بر حکمت متعالیه و میراث تفسیری المیزان، فلسفه را فقه اکبر و مادر علوم معرفی کرده و آن را مسئول چارچوب نظری و نرم‌افزار تمدن می‌داند. 

ساختار بحث کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی در سه فصل اصلی پیش می‌رود: در فصل اول، ظرفیت‌های تمدنی اندیشه‌ی فلسفی علامه و ضرورت بازخوانی فلسفه‌ی اسلامی به‌مثابه زیربنای تمدن نوین توضیح داده شده است. در این فصل، نقش فلسفه در هویت‌سازی فرهنگی، سامان‌دادن نظام فکری، اصلاح زندگی اجتماعی، گفت‌وگو بین تمدن‌ها، تأثیر بر علوم، سیاست، عدالت اجتماعی و ادبیات طرح شده است. 

فصل دوم کتاب به اصل وحدت وجود در قرائت علامه اختصاص دارد. محمدرضا حیدری نقدعلی ابتدا دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی وحدت وجود (کثرت وجود و موجود، وحدت وجود و کثرت موجود، وحدت وجود و موجود) را مرور کرده و سپس معنای وحدت شخصی وجود موردقبول عرفای اسلامی و علامه را برجسته می‌کند. بعد، پیامدهای تمدنی این اصل در نظام فرهنگی، هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی، اخلاق، صلح، معنویت اجتماعی و سبک زندگی بررسی شده است. 

فصل سوم کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی به ظرفیت تمدنی نظریه‌ی اعتباریات در دیدگاه علامه طباطبایی می‌پردازد. محمدرضا حیدری نقدعلی با بازخوانی مقاله‌ی اعتباریات در اصول فلسفه و روش رئالیسم، تفاوت ادراکات حقیقی و اعتباری، اقسام اعتباریات قبل الاجتماع و بعد الاجتماع، نسبت آن‌ها با عدالت، قانون، حکومت، زبان، آداب‌ورسوم، تعلیم‌وتربیت و شکل‌گیری تمدن را توضیح داده است. در پایان نیز مروری انتقادی بر پژوهش‌های پیشین درباره‌ی تمدن و اندیشه‌ی علامه آمده تا جایگاه این کتاب در میان آن‌ها روشن شود.

خلاصه کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی

کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی از مسئله‌ی تمدن اسلامی و دغدغه‌ی تشکیل و توسعه‌ی آن آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که بدون یک چارچوب نظری منسجم، سخن‌گفتن از تمدن، ناقص می‌ماند. نویسنده فلسفه‌ی اسلامی را علم پایه‌ای می‌داند که هم در سطح نظری (فلسفه‌ی تمدن) و هم در سطح نرم‌افزاری (سبک زندگی) می‌تواند نقش محوری داشته باشد. 

در ادامه، اصل وحدت شخصی وجود در حکمت متعالیه و قرائت علامه طباطبایی به‌عنوان مبنای عمیق توحیدی تبیین شده و پیامدهای آن برای نظام فرهنگی تمدن، معنویت اجتماعی، اخلاق، صلح، احترام به همه‌ی موجودات و ساده‌زیستی نشان داده می‌شود، سپس نظریه‌ی ادراکات اعتباری و اصل استخدام به‌عنوان سازوکار شکل‌گیری فرهنگ، قانون، حکومت، عدالت اجتماعی، زبان، هنجارها و تعلیم‌وتربیت تحلیل شده است. کتاب در مجموع می‌کوشد پیوند میان مباحث دقیق فلسفی علامه و عرصه‌ی تمدن و سبک زندگی اسلامی را روشن کند.

چرا باید کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی را بخوانیم؟

کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی نشان می‌دهد مفاهیم دشوار فلسفی مانند وحدت وجود و اعتباریات چگونه می‌توانند به زبان تمدن، فرهنگ، سیاست، عدالت و سبک زندگی ترجمه شوند. خواننده با منطق درونی اندیشه‌ی علامه طباطبایی درباره‌ی جامعه، فرهنگ و امت اسلامی آشنا می‌شود و تصویری منسجم از نقش فلسفه در طراحی تمدن اسلامی به‌ دست می‌آورد.

خواندن کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب حکمت تمدنی علامه طباطبایی به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه‌ی اسلامی، مطالعات تمدنی، اندیشه‌ی سیاسی اسلام و علاقه‌مندان به آرای علامه طباطبایی پیشنهاد می‌شود، به‌ویژه کسانی که به‌دنبال پیوند میان مباحث نظری فلسفه و مسائل عینی تمدن، فرهنگ و سبک زندگی اسلامی هستند.