کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم)

کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) (راهنمای موضوعی مثنوی مولوی؛ غ - ی) نوشته‌ سید یوسف ابراهیمیان آملی است که نشر وصال آوای توحید آن را منتشر کرده است. این کتاب نسخه‌ی تکمیلی دو جلد پیشین است و به‌صورت الفبایی موضوعات عرفانی و اخلاقی مثنوی را گردآوری کرده است. نویسنده با استخراج ابیات، ذکر مأخذ دقیق دفتر و بیت و افزودن توضیح‌های کوتاه خواننده را در فهم لایه‌های معنوی سخن مولانا یاری داده است. در این جلد مباحثی مانند غذا و گرسنگی روح، غفلت، غم، فقر، فریب، غیب، غرور، غیرت الهی و… دنبال شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم)

کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) ادامه‌ی طرحی است که سید یوسف ابراهیمیان آملی برای دسته‌بندی معارف مثنوی براساس موضوع در سه جلد پی گرفته است. در این کتاب هر مدخل با یک واژه یا مفهوم آغاز می‌شود و سپس مجموعه‌ای از ابیات مرتبط از مثنوی همراه با ارجاع دقیق به دفتر و شماره‌ی ابیات آورده شده است. در کنار هر خوشه از ابیات نکته یا گزاره‌ای کوتاه به‌عنوان چکیده‌ی معنایی آن‌ها ذکر شده است تا مسیر فهم روشن‌تر شود. 

کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) از میانه‌ی حروف الفبا به بعد را پوشش داده و به موضوعاتی مانند غذای جسم و غذای روح، گرسنگی، غفلت، غم، فراق، فقر، فریب، غیب، غرور، غیرت، فضل، فاعلیت پنهان الهی در عالم، نقش لقمه و روزی در جان انسان و نسبت دنیا و آخرت پرداخته است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا عنوان موضوع می‌آید؛ سپس گزاره‌های شماره‌گذاری‌شده‌ای مانند غذای اصلی جان انسان نور خدا و ایمان و علم است یا غم با استغفار از بین می‌رود دیده می‌شود و بعد ابیات مثنوی به‌عنوان شاهد می‌آید. 

در این کتاب خواننده با نوعی فرهنگ موضوعی روبه‌رو است که هم برای جست‌وجوی سریع یک مفهوم در مثنوی کاربرد دارد و هم برای مطالعه‌ی پیوسته‌ی سیر یک اندیشه عرفانی مثل غفلت یا غیب در ابیات مختلف. سید یوسف ابراهیمیان آملی کوشیده است پیوند میان بیت‌ها، پیام‌های اخلاقی و سلوکی و جایگاه هر مفهوم در منظومه‌ی فکری مولانا را در حد امکان با جمله‌های کوتاه و روشن نشان دهد.

خلاصه کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم)

در کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) محور اصلی نشان‌دادن نسبت انسان با خدا، دنیا و باطن خویش از خلال ابیات مثنوی است. نویسنده ذیل مدخل‌هایی مانند غذا، غفلت، غم، غیب، فقر، فریب، غرور و غیرت گزاره‌هایی کلیدی طرح کرده است؛ مثلاً این‌که غذای حقیقی جان نور الهی، ایمان و علم است و لقمه‌ی حرام جان را فرسوده می‌کند یا این‌که غفلت ستون این جهان است و هوشیاری از جهان دیگر می‌وزد. 

کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) نشان می‌دهد چگونه مولانا از مفاهیم روزمره‌ای مثل خوردن، گرسنگی، خواب، فقر مالی، شادی و اندوه پلی به‌سوی معنا می‌سازد. در این کتاب غم گاهی مقدمه‌ی شادی عمیق‌تر معرفی شده است، فقر به‌عنوان امان و حفاظی در برابر حرص تصویر شده است و فریب دنیا در قالب مثال‌هایی چون بانگ غول، دانه و دام، تخت سلیمان و زرق و برق ظاهری توضیح داده شده است. جایگاه اولیاء علم به غیب، نقش خواب و تفاوت اناالحق فرعونی و اناالحق اولیاء به‌صورت مستند به ابیات مثنوی طرح شده است.

چرا باید کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) را بخوانیم؟

کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) برای کسانی که می‌خواهند به‌جای خواندن پراکنده‌ی مثنوی مفاهیم آن را به‌صورت موضوعی دنبال کنند ابزاری منظم فراهم کرده است. این کتاب کمک می‌کند نگاه مولانا به مسائلی مثل غم، غفلت، فقر، فریب و غذای روح در یکجا دیده شود و پیوند میان بیت‌ها و پیام‌های سلوکی روشن‌تر شود.

خواندن کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آفتاب عرفان (جلد سوم) به دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی عرفان اسلامی، علاقه‌مندان جدی مثنوی، طلاب و مدرسان معارف دینی و کسانی پیشنهاد می‌شود که در پی فهم عمیق‌تری از مفاهیم اخلاقی و سلوکی در سخن مولانا هستند.