کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال)

کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال) نوشته طاهره نجفی فرد، طاهره خورسندی و شبنم قربانی کلخواجه است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این اثر مجموعه‌ای از بازی‌ها، فعالیت‌ها، داستان‌ها و تمرین‌هایی را گرد آورده است که آموزش مهارت‌های زندگی را از سال‌های آغازین کودکی تا دوره‌ی نوجوانی دنبال می‌کنند. تمرکز اصلی کتاب بر این است که مفاهیمی مثل خودآگاهی، شناخت احساسات و همدلی فقط در حد توضیح باقی نمانند و در قالب موقعیت‌های قابل‌اجرا وارد کلاس، خانه و فضای تربیتی شوند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال)

کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال) بر پایه‌ی این ایده شکل گرفته است که آموزش مهارت‌های زندگی اگر از سنین پایین آغاز شود، اثر عمیق‌تری بر شناخت هیجان‌ها، رفتار و رابطه با دیگران می‌گذارد. طاهره نجفی فرد، طاهره خورسندی و شبنم قربانی کلخواجه محتوای این اثر را با تکیه‌ بر تجربه‌ی آموزشی خود در مدرسه‌ها و مراکز تخصصی تنظیم کرده‌اند. هدف آن‌ها تبدیل مفاهیم به فعالیت‌هایی قابل‌اجرا برای گروه‌های سنی مختلف بوده است. کتاب از دل موقعیت‌های واقعی آموزشی بیرون آمده است و به همین دلیل بیش از آنکه بر توضیح‌های انتزاعی تکیه کند، به سراغ بازی، گفت‌وگو، نمایش، نقاشی، کاردستی و مشارکت گروهی رفته است.

کتاب دو مهارت مهم خودآگاهی و همدلی را با جزئیات تشریح می‌کند. در هر فصل ابتدا تعریف و اهمیت مهارت آمده و سپس فعالیت‌ها براساس گروه‌های سنی ۳ تا ۵، ۶ تا ۷، ۸ تا ۱۰، ۱۱ تا ۱۲ و ۱۳ تا ۱۵ سال تنظیم شده است. در بخش خودآگاهی موضوع‌هایی مثل شناخت احساسات، شناخت خود و شناخت ویژگی‌های مثبت و منفی مطرح می‌شود. در بخش همدلی نیز کتاب به درک احساس دیگران، احترام به تفاوت‌ها، مهربانی، قدردانی و توجه به اثر رفتار بر دیگران پرداخته است. تنوع تمرین‌ها چشمگیر است؛ از بازی با توپ و سبد و صورتک گرفته است تا داستان‌خوانی، پانتومیم، ساخت پوستر، کار با رنگ، بازی‌های حرکتی و فعالیت‌های گروهی.

این کتاب در کنار تنوع سنی، به تفاوت سطح درک کودکان و نوجوانان هم توجه کرده است. فعالیت‌های مناسب برای سنین پایین‌تر بیشتر بر نام‌گذاری احساسات، شناخت توانمندی‌ها و واکنش به موقعیت‌های ساده استوارند و برای سنین بالاتر به‌سمت فکر، احساس، رفتار، تصویر ذهنی از خود، پذیرش تفاوت‌ها و گوش‌دادن همدلانه می‌روند. کتاب حاضر برای مربیان، مشاوران و والدینی که می‌خواهند آموزش مهارت‌های زندگی را از حالت توصیه‌های کلی بیرون بیاورند، منبعی پر از ایده‌های اجرایی است.

خلاصه کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال)

مجموعه‌ی فعالیت‌های آموزشی این اثر به کودکان و نوجوانان کمک می‌کنند مهارت‌های زندگی را در عمل تمرین کنند. کتاب از شرح خودآگاهی آغاز می‌شود؛ جایی که شناخت احساسات، توانمندی‌ها، ویژگی‌های شخصی و تصویر فرد از خود اهمیت پیدا می‌کند؛ سپس به همدلی می‌پردازد و موقعیت‌هایی را مطرح می‌کند که در آن‌ها کودک یا نوجوان باید احساس دیگران را بفهمد، به تفاوت‌ها احترام بگذارد و اثر رفتار خود را بسنجد. فکر، احساس و رفتار به هم پیوند دارند؛ به همین دلیل تمرین‌های کتاب حاضر قرار است زمینه‌ای برای گفت‌وگو، شناخت بیشتر و تغییر در شیوه‌ی ارتباط فراهم کنند.

چرا باید کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال) را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب برای آموزش مهارت‌های زندگی، فعالیت‌های متناسب با گروه‌های سنی ۳ تا ۱۵ سال ارائه می‌دهد.
• محتوا فقط به تعریف مفاهیم محدود نمی‌شود و برای هر موضوعْ بازی، داستان، تمرین یا موقعیت اجرایی در نظر گرفته شده است.
• خواننده با نمونه‌هایی روبه‌رو می‌شود که آموزش خودآگاهی، شناخت احساسات و همدلی را به فضای خانه یا کلاس منتقل می‌کنند.
• کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان مفاهیم دشوارتر مثل رابطه‌ی فکر، احساس و رفتار را به‌صورت قابل‌اجرا مطرح کرد.
• تنوع ابزارها و شیوه‌های کار، امکان انتخاب فعالیت متناسب با سن، جمعیت کلاس و شرایط اجرا را بیشتر می‌کند.
• این اثر به مربیان و والدین کمک می‌کند آموزش مهارت‌های زندگی را از حالت گفتن و نصیحت‌کردن خارج و به تجربه‌ای مشارکتی تبدیل کنند.

خواندن کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مربیان و آموزگارانی که می‌خواهند برای آموزش احساسات، خودشناسی و همدلی از فعالیت‌های کلاسی استفاده کنند.
• مشاوران و روان‌شناسانی که با کودکان و نوجوانان کار می‌کنند و به‌دنبال ایده‌هایی قابل‌اجرا در جلسه یا کار گروهی هستند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی مهارت‌های زندگی فقط حرف نزنند و آن‌ها را در قالب بازی و گفت‌وگو تمرین کنند.
• مسئولان مدرسه و فعالان آموزشی که به طراحی برنامه‌های پرورشی برای گروه‌های سنی مختلف فکر می‌کنند.
• کسانی که با کودکان ۳ تا ۱۵ سال در ارتباط هستند و می‌خواهند متناسب با سن، درباره‌ی هیجان‌ها، تفاوت‌ها و رابطه با دیگران کار کنند.

بخشی از کتاب بازی هایی برای آموزش مهارت های زندگی به کودکان و نوجوانان (۳ تا ۱۵ سال)

«انسان موجودی اجتماعی است و نیاز دارد تا با دیگران ارتباط سازنده برقرار نماید. ارتباط و مهارت‌های ارتباطی کار ساده‌ای نیستند، چرا که، در هر ارتباط مؤثری ما می‌خواهیم بخشی از ساختاری که در ذهنمان شکل‌گرفته را به همان شکلی که در مغزمان است به مغز فرد دیگری منتقل کنیم. برای این منظور لازم است تا مؤلفه‌های ارتباط مؤثر را بشناسیم. بدانیم چگونه صحبت کنیم و چگونه شنوندهٔ خوبی باشیم؛ بدانیم برای اینکه گفته‌هایمان اثرگذار باشد باید علاوه بر کلام، به زبان بدن هم توجه کنیم. در دوران کودکی و نوجوانی جامعهٔ همسالان به طور فزاینده‌ای بستر مهمی برای رشد می‌شود. کودکان و نوجوانان درون گروه، مهارت‌های اجتماعی متعددی کسب می‌کنند، که همکاری، رهبری، پیروی و وفاداری به هدف‌های مشترک و جمعی از آن جمله هستند. روابط دوستی در این دوران نقش مهمی دارند و منجر به تأثیر بر رفتار کودکان و نوجوانان می‌شود.»