کتاب زندگی‌نامه و فعالیت‌های میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی

«زندگی‌نامه و فعالیت‌های میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی» نوشته حسن میرسعیدی و دیگران، به معرفی میرزا ابوالحسن شیرازی از رجال دربار فتحعلی‌شاه و محمدشاه قاجار و شرح کارهای وی می‌پردازد. پدر این شخص در دربار نادرشاه افشار و کریم خان زند خدمت کرد و با ازدواج با دختر حاج ابراهیم خان کلانتر، صدراعظم فتحعلی‌شاه قاجار، موقعیت خانوادگی‌اش را مستحکم کرد. میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی با ورود به دستگاه دایی و پدر زن خود حاج ابراهیم خان کلانتر اولین پله‌های ترقی را طی کرد و در ابتدا به حکومت شوشتر رسید. سپس طی حوادثی با حمایت‌های حاج محمدحسین‌خان اصفهانی مستوفی الممالک فتحعلی شاه، که اوهم با خاندان کلانتر مرتبط بود، به شغل سفارت ایران در انگلستان منصوب شد و در همین سفر به جرگه فراماسونی انگلیس پیوست و عملا در خدمت سیاست‌های استعماری انگلیس قرارگرفت وبعدها با کمک آنها توانست پله‌های ترقی را تا رسیدن به مقام وزارت طی کند و در بسیاری از حوادث سرنوشت‌ساز کشور مثل انعقاد عهدنامه‌های صلح گلستان و ترکمن‌چای نقش اساسی ایفا کند. این مطالعه شش فصل دارد. در فصل اول سیر به قدرت رسیدن قاجاریه در ایران از ابتدای فعالیت فتحعلی خان قاجار تا فتحعلی شاه قاجار مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل دوم علاوه بر زندگی خانوادگی میرزا ابوالحسنخان به شخصیت حاج ابراهیم خان کلانتر که دایی و پدر زن میرزا ابوالحسن خان بود و نقش مهمی در شناساندن و رساندن میرزا به پله های ترقی داشته شده، توجه شده‌است. فصل سوم به روابط ایران و انگلیس می‌پردازد، با تکیه بر نقش میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی که به عنوان سفیر ایران به انگلیس فرستاده شد و در انعقاد روابط سیاسی ایران با انگلیس و اجرای اهداف استعماری انگلیس نقش اساسی را ایفا کرد. فصل چهارم روابط ایران و روسیه را در آن دوران بررسی می‌کند. فصل پنجم فعالیتهای سیاسی میرزا در طول دو دوره وزارت امور خارجه را برمی‌شمارد. فصل ششم مربوط به دیدگاه‌های میرزا ابوالحسن‌خان در مواجهه با روابط سیاسی و اجتماعی و فرهنگی دو کشور روسیه و انگلیس است که با تکیه بر دو منبع مهم آن دوره یعنی سفرنامه میرزا ابوالحسن‌خان به انگلیس (حیرت‌نامه) و دلیل السفرا یا همان سفرنامه میرزا ابوالحسن‌خان به روسیه نوشته شده‌است.