کتاب هفت نوع خداناباوری

کتاب هفت نوع خداناباوری نوشته‌ی جان گری و ترجمه‌ی محمد گوگانی اثری است که به بررسی طیف‌های مختلف بی‌خدایی در سنت فکری غرب می‌پردازد و نشر گوی آن را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد خداناباوری یک جریان یک‌دست نیست و از اومانیسم سکولار تا خداناباوری عرفانی و خداستیزی رادیکال، صورت‌های متنوعی دارد. مترجم در پیشگفتار و پاورقی‌های مفصل، بحث را در پیوند با الهیات تنزیهی، نقد انسان‌محوری و کتاب خدای انسان‌گونه دنبال کرده است. این کتاب با تکیه‌بر تاریخ اندیشه، فلسفه و الهیات، تصویری چندلایه از نسبت دین، علم، اومانیسم و بی‌خدایی ترسیم کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هفت نوع خداناباوری

کتاب هفت نوع خداناباوری با تمرکز بر آثار و ایده‌های جان گری، خداناباوری معاصر را در بستر بلند تاریخ اندیشه غربی قرار می‌دهد. جان گری که از دل فلسفه‌ی سیاسی لیبرال به نقد ریشه‌ای مدرنیته و اومانیسم رسیده، در این کتاب نشان می‌دهد خداناباوری امروز ادامه‌ی منطقی انسان‌وارسازی خدا و ایمان سکولار به پیشرفت است، نه صرفاً نتیجه‌ی پیشرفت علوم طبیعی. کتاب هفت نوع خداناباوری در بخش‌های آغازین، با پیشگفتار مفصل مترجم و «پرونده‌ی فکری جان گری» شروع می‌شود که سیر تحول فکری او را از لیبرالیسم دانشگاهی تا نقد خداناباوری نوین، ایدئولوژی‌های مدرن و بهبودباوری دنبال کرده است. سپس در «یادداشت مؤلف» مفاهیم بنیادین دین، خداناباوری، الهیات سلبی، اومانیسم و نسبت آن‌ها با سنت‌های مسیحی، یهودی، بودایی و تائویی توضیح داده می‌شود. کتاب هفت نوع خداناباوری در ادامه در هفت فصل اصلی، گونه‌های مختلف بی‌خدایی را بررسی کرده است: بی‌خدایی نوین، اومانیسم سکولار، ایمان نامتعارف به علم، پیوند خداناباوری با عرفان گنوسی و ادیان سیاسی مدرن، خداستیزی، بی‌خدایی بدون پیشرفت و در نهایت بی‌خدایی خاموش و عرفانی در اندیشه‌ی شوپنهاور، اسپینوزا و شستوف. هر فصل با رجوع به متفکران، رمان‌ها، سنت‌های دینی و سیاسی مختلف، نشان می‌دهد چگونه صورت‌های گوناگون خداناباوری همچنان زیر سایه‌ی الگوهای یکتاپرستانه و انسان‌محور باقی مانده‌اند یا از آن‌ها فاصله گرفته‌اند.

خلاصه کتاب هفت نوع خداناباوری

کتاب هفت نوع خداناباوری از این پرسش آغاز می‌کند که خداناباوری معاصر حاصل نفی خداست یا پیامد تصویری نادرست و انسان‌وار از او. جان گری در یادداشت‌های آغازین توضیح می‌دهد که بسیاری از خداناباوران جدید، همان خدای شخص‌انگار و محدود سنت‌های متأخر یهودی-مسیحی را در ذهن نگه داشته‌اند و فقط علامت «رد» روی آن گذاشته‌اند. در فصل‌های بعدی کتاب هفت نوع خداناباوری، نویسنده نشان می‌دهد چگونه اومانیسم سکولار، ایمان به پیشرفت، علم‌پرستی، ایدئولوژی‌های سیاسی مدرن و حتی برخی عرفان‌های نوظهور، در عمل نقش دین‌های تازه را بازی می‌کنند و مفاهیمی مانند رستگاری، منجی، پایان تاریخ و نجات بشر را در قالبی سکولار بازتولید کرده‌اند. در برابر این جریان‌ها، گری به خداناباوری‌هایی توجه کرده است که یا بدون توسل به پیشرفت و قداست انسان با جهان بی‌خدا کنار می‌آیند یا به الهیاتی تنزیهی و خدایی فراتر از وصف انسانی نزدیک می‌شوند.

چرا باید کتاب هفت نوع خداناباوری را بخوانیم؟

خواندن این کتاب امکان مقایسه‌ی هفت صورت متفاوت خداناباوری را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد پشت بسیاری از مواضع ظاهراً «بی‌دین»، همچنان الگوهای دینی و اومانیستی فعال است. این اثر به فهم نسبت دین، علم، ایدئولوژی و انسان‌محوری کمک می‌کند و نگاه رایج به خداناباوری نوین را به چالش می‌کشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به علاقه‌مندان فلسفه‌ی دین، الهیات، تاریخ اندیشه‌ی غرب، نقد اومانیسم و کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی خداناباوری معاصر، علم‌پرستی و معنای دین در جهان امروز هستند. پژوهشگران علوم انسانی و دانشجویان فلسفه نیز مخاطبان مستقیم آن کتاب‌اند.