کتاب راه نشان (دو زبانه)

کتاب راه نشان (دو زبانه) نوشته‌ کوثر کریمی، ویراسته نجمه خادم و با تصویرگری سیده‌ لیلا کشمیری توسط انتشارات ناران با همکاری انتشارات مرصاد منتشر شده است. این کتاب به‌ همت اداره‌ کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمانشاه تهیه شده و در کنار متن فارسی، متن انگلیسی داستان را نیز در خود جای داده است. مرضیه شعبانی متن فارسی را به انگلیسی برگردانده است. این کتاب در گروه سنی ج قرار می‌گیرد و ماجرای یک خانواده را روایت کرده است که در مسیر جاده‌های مرزی غرب کشور، ناگهان راه را گم می‌کنند و پسر نوجوان خانواده در دل تاریکی و سرما با فضایی روبه‌رو می‌شود که به بیمارستان صحرایی سومار تعلق دارد، جایی که خاطره‌ی رزمندگان، مجروحان و شهیدان جنگ ایران و عراق در آن زنده مانده است. در این کتاب، فضای امروز و گذشته درهم تنیده شده است و یک نوجوان امروزی با روایت و حضور شهیدی روبه‌رو شده است که او را به دل ماجراهای آن سال‌ها می‌برد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راه نشان (دو زبانه)

کتاب راه نشان (دو زبانه) داستانی نوجوانانه از کوثر کریمی است که در بستری معاصر آغاز شده و به‌تدریج به سال‌های جنگ ایران و عراق پل می‌زند. در ابتدای داستان، یک خانواده در جاده‌های اطراف قصرشیرین و نزدیک سومار درحال حرکت هستند که به‌دلیل قطع‌شدن آنتن و خرابی مانیتور ماشین، در دل شبی سرد و ابری ناچار می‌شوند در دشت توقف کنند. راوی نوجوان از ماشین پیاده می‌شود و در میان بیابان، برآمدگی تپه‌مانندی توجهش را جلب می‌کند. او باوجود نگرانی مادر، به‌سمت آن می‌رود و وارد فضایی می‌شود که بعدتر معلوم می‌شود بیمارستان صحرایی سومار است، جایی که در سال‌های جنگ، مجروحان را به آن منتقل می‌کردند. 

در ادامه‌ی کتاب راه نشان اثر کوثر کریمی، نوجوان با مردی نورانی و آرام روبه‌رو می‌شود که او را در راهروها و فضاهای بیمارستان صحرایی همراهی می‌کند. برانکاردهای روی‌هم‌چیده، ابزار جراحی و دستمال‌های خونی، فضایی نیمه‌خاموش و آکنده از خاطره را شکل داده است. مرد نورانی بدون توضیح مستقیم، نوجوان را به مواجهه با روایت‌هایی از همان فضا دعوت می‌کند، روایت‌هایی از پرستاران جوان، پزشکان خسته، مجروحان در آستانه‌ی شهادت و لحظه‌های دشوار تصمیم‌گیری. کتاب در چند بخش کوتاه و پیوسته پیش می‌رود و هر بخش تکه‌ای از این مواجهه را نشان می‌دهد.

کتاب حاضر با توصیف‌هایی از تاریکی شب، سرمای بیابان، بوی خاک و سکوت فضاهای جنگ، گذشته را از زاویه‌ی نگاه یک نوجوان امروزی بازآفرینی می‌کند و در پایان، فاصله‌ی میان زمان حال و گذشته برای او کمتر می‌شود، تا جایی که درمی‌یابد همراه نورانی‌اش یک شهید بوده و بیمارستان صحرایی سومار تنها یک بنای متروک نیست، بلکه نشانی از راه و انتخاب انسان‌هایی است که در آن فضا زیسته‌اند.

خلاصه داستان راه نشان (دو زبانه)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان راه نشان (دوزبانه) از دل یک موقعیت ساده و روزمره شروع شده است: خانواده‌ای درحال سفر با ماشین، در جاده‌های اطراف قصرشیرین و سومار، در شبی سرد و ابری. آنتن تلفن و دستگاه‌های ارتباطی از کار افتاده و مانیتور ماشین که مسیر را نشان می‌داده، خراب شده است. پدر خسته از رانندگی طولانی، کنار جاده توقف می‌کند. فضای داخل ماشین پر از نگرانی است، مادر دست‌های سردش را به دسته‌ی بالایی پنجره گره زده و چشم‌هایش نگران خانواده است، عسل زیر پتوی گل‌دارش پنهان شده و پسر نوجوان، راوی داستان، باوجود هشدار مادر از ماشین پیاده می‌شود و در هوای سرد بیابان قدم می‌زند.

در دوردست، برآمدگی تپه‌مانندی می‌بیند و به‌سمت آن می‌رود. این برآمدگی درواقع سازه‌ای است با درهایی در دو طرف. درون آن تاریک است و او برانکاردهای روی‌هم‌چیده، ابزار جراحی و دستمال‌های خونی را می‌بیند. دستی روی شانه‌اش قرار می‌گیرد و مردی ناشناس با آرامش او را همراه خود می‌برد. مرد توضیح می‌دهد که اینجا بیمارستان صحرایی سومار است، جایی که در سال‌های جنگ، مجروحان از جبهه به آن منتقل می‌شدند.

در ادامه، نوجوان با صحنه‌هایی از رفت‌وآمد پزشکان و پرستاران، مداوا و شهادت روبه‌رو می‌شود و روایتی از شجاعت و ایمان را می‌شنود، از جمله پرستاری که در ازدحام، چادرش گرفته می‌شود و مجروحی درحال شهادت می‌گوید آن‌ها رفته‌اند تا این چادرها برجا بماند. در پایان، مرد نورانی با چشمانی پر از اشک از او خداحافظی می‌کند و نوجوان به‌سوی خانواده‌اش بازمی‌گردد، درحالی‌که تازه فهمیده است با یک شهید روبه‌رو بوده و آن مکان متروک، نشانی از راهی است که نسل پیش از او انتخاب کرده است.

چرا باید کتاب راه نشان (دو زبانه) را بخوانیم؟

کتاب راه نشان (دو زبانه) از زاویه‌ی نگاه یک نوجوان امروزی به موضوع جنگ ایران و عراق نزدیک شده است و به‌جای تمرکز بر صحنه‌های نبرد، فضای پشت‌جبهه و بیمارستان صحرایی سومار را محور قرار داده است. این انتخاب باعث شده است که موضوع جنگ در قالب تجربه‌ای باورپذیر، عاطفی و قابل‌درک برای نوجوانان تصویر شود، تجربه‌ای که در آن ترس، کنجکاوی، دل‌تنگی و پرسش‌های ذهنی یک نوجوان با خاطرات شهیدان و مجروحان گره خورده است. 

دو زبانه‌بودن کتاب ویژگی مهم دیگری است. متن فارسی و ترجمه‌ی انگلیسی در کنار هم قرار گرفته است و این ساختار، امکان مقایسه‌ی جمله‌ها، یادگیری واژگان و آشنایی با بیان مفاهیم فرهنگی و تاریخی در زبان دیگر را فراهم کرده است. روایت کوتاه و متمرکز کتاب، با صحنه‌هایی مثل گفت‌وگوی مجروح درحال شهادت با پرستار، نشان داده است که ارزش‌هایی مانند حجاب، مسئولیت‌پذیری و ایثار چگونه در دل موقعیت‌های واقعی و سخت معنا پیدا کرده است. این ترکیب، کتاب راه نشان را به متنی تبدیل کرده است که هم برای آشنایی با بخشی از تاریخ معاصر و هم برای تأمل در انتخاب‌ها و باورهای شخصی قابل‌استفاده است.

خواندن کتاب راه نشان (دو زبانه) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راه نشان (دو زبانه) به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های مرتبط با جنگ ایران و عراق، شهیدان و فضاهای پشت‌جبهه علاقه دارند. این کتاب به دانش‌آموزان گروه سنی ج که در درس‌ها و پژوهش‌های خود به‌دنبال نمونه‌هایی داستانی از بیمارستان‌های صحرایی و امداد مجروحان هستند نیز توصیه می‌شود.