کتاب حافظ می گوید

در کتاب حافظ می گوید، مصطفی بادکوبه ای هزاوه ای گزیده‌ای از ابیات دیوان حافظ را بر اساس ذوق شخصی و شنیده‌هایش از استادان و انجمن‌های ادبی گردآوری کرده و برای هر بیت، شرحی کوتاه و کاربردی روزمره آورده است. تمرکز اثر بر این است که چگونه می‌توان سخن و نوشتار امروز را با «ابیات طلایی حافظ» بیاراییم و در عین‌ حال نگاه دقیق‌تری به زبان پارسی و خط آن داشت. ساختار کتاب بر پایه‌ی تک‌بیت‌ها، توضیح معنایی و پیشنهاد موقعیت استفاده شکل گرفته است. نشر مهراندیش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حافظ می گوید

کتاب حافظ می گوید با تکیه‌ بر دیوان حافظ و زبان پارسی امروز، پلی میان شعر کلاسیک و گفت‌وگوی روزمره ساخته است. مصطفی بادکوبه ای هزاوه ای در کتاب در مورد «آرایش و پیرایش سخن» صحبت می‌کند. در این بخش، نویسنده دو مسیر را شرح داده: آرایش سخن با افزودن ابیات ناب و پیرایش سخن با دوری از خطاهای زبانی و نزدیک‌شدن به واژگان و نگارش پارسی‌تر. 

کتاب در ادامه از میان ۴۹۶ غزل حافظ، ده‌ها بیت و مصراع را که به‌زعم نویسنده «طلایی» و فشرده‌ی معنا هستند برگزیده است. هر شماره شامل یک بیت یا مصراع، شرح کوتاه و روشن درباره‌ی معنای آن و سپس بخشی با عنوان کاربرد است که در آن، موقعیت‌های عینی و روزمره‌ای پیشنهاد شده که می‌توان در آن‌ها از آن بیت استفاده کرد؛ از توصیه به صبر و امید، تا هشدار نسبت به ریا، دعوت به شادی، نگاه به مرگ، عشق، دوستی، فقر، قدرت و حتی رابطه با دین و نهادهای دینی. 

در کتاب حافظ می گوید، مصطفی بادکوبه ای هزاوه گاهی به نکته‌های زبانی و فرهنگی نیز اشاره کرده؛ از پیشنهاد به‌ کاربردن واژه‌های پارسی‌تر مانند تپش به‌ جای طپش تا تأکید بر پرهیز از خودفروشی، عیب‌جویی و مردم‌آزاری. خواننده می‌تواند هر بیت این کتاب را مستقل بخواند، معنایش را دریابد و نمونه‌ی کاربردش را در ذهن نگه دارد یا در گفتار و نوشتار خود به کار ببرد.

خلاصه کتاب حافظ می گوید

نویسنده در آن کتاب ابتدا مفهوم آرایش و پیرایش سخن را طرح کرده: آرایش یعنی افزودن زیبایی به گفتار با گزینش ابیات درخشان حافظ و پیرایش یعنی کاستن از نادرستی‌ها و ناخالصی‌های زبانی. سپس از میان دیوان حافظ، نمونه‌هایی را برگزیده که در کوتاه‌ترین شکل، معنایی عمیق یا تصویری به‌یادماندنی دارند؛ مانند «ما آبروی فقر و قناعت نمی‌بریم»، «آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است»، «مباش در پی آزار و هرچه خواهی کن» یا «از کران تا به کران لشکر ظلم است، ولی…». 

در هر مدخل، بیت یا مصراع آمده، بعد شرحی ساده درباره‌ی مضمون آن نوشته شده و در پایان، توضیح داده که این بیت در چه موقعیت‌هایی از زندگی، گفت‌وگو، نصیحت، دل‌نوشته، یا حتی نقد اجتماعی می‌تواند به کار برود. 

دغدغه‌ی اصلی کتاب، زنده‌کردن حضور حافظ در زبان امروز و نشان‌دادن این است که شعر او فقط برای خواندن در دیوان نیست، بلکه می‌تواند همچون ضرب‌المثل و جمله‌ی کلیدی در روابط انسانی، نگاه به عشق، مرگ، شادی، فقر، قدرت، دین و اخلاق حضور داشته باشد.

چرا باید کتاب حافظ می گوید را بخوانیم؟

این کتاب نشان داده چگونه می‌توان ابیات حافظ را از حالت نقل‌قول‌های دور و تشریفاتی بیرون آورد و به بخشی زنده از گفت‌وگوی امروز تبدیل کرد. خواننده با هر بیت، هم معنای روشن‌تری از شعر می‌گیرد هم نمونه‌ای عینی از کاربرد آن در موقعیت‌های مختلف زندگی، از رابطه‌ی عاطفی تا نقد ریا و قدرت. نگاه کتاب به زبان و واژه‌های پارسی نیز برای دقت زبانی سودمند است.

خواندن کتاب حافظ می گوید را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب حافظ می گوید به دوستداران حافظ، علاقه‌مندان به زبان و ادبیات پارسی، کسانی که می‌خواهند در گفتار و نوشتار خود از شعر بهره ببرند و همچنین به دانش‌آموزان و دانشجویانی پیشنهاد می‌شود که به‌ دنبال فهم ملموس‌تر و امروزی‌تر از ابیات حافظ هستند.

درباره مصطفی بادکوبه ای هزاوه ای

مصطفی بادکوبه ای هزاوه ای (متولد ۱۳۲۸) ادیب، روزنامه‌نگار، پژوهشگر ادبی و شاعر است. او تحصیلات مقدماتی خود را در رشته‌ی ادبیات در اراک به پایان رساند و پس از گذراندن خدمت سربازی در سپاه دانش، به دانشگاه فردوسی مشهد راه یافت و موفق به اخذ مدرک کارشناسی در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی شد. بادکوبه ای در دوران دانشجویی و حضور در مشهد، فعالیت مطبوعاتی و فرهنگی خود را با همکاری در روزنامه‌ی خراسان و مجموعه‌ی آستان قدس رضوی پی گرفت، اما در آستانه‌ی تحولات انقلاب ۱۳۵۷ از موقعیت‌های شغلی خود برکنار شد و دوره‌ای از حبس را تجربه کرد.

وی پس از این جریانات به تهران مهاجرت کرد و فعالیت‌های خود را در حوزه‌ی پژوهش‌های ادبی، آموزش و نگارش ادامه داد. او علاوه‌بر پیگیری تحصیلات حوزوی، تحصیلات دانشگاهی خود را نیز دنبال نمود و در سال ۱۳۸۴ مدرک دکترای تخصصی خود را در رشته‌ی فرهنگ و ادبیات از دانشگاه راشویل دریافت کرد. مصطفی بادکوبه ای علاوه بر سرودن چندین مجموعه‌شعر با مضامین حماسی و ملی، در زمینه‌ی تصحیح و شرح متون کلاسیک عرفانی نیز قلم زده که از آن جمله او می‌توان به کتاب «راز پرواز» (شرحی جامع بر منطق‌الطیر عطار نیشابوری) اشاره کرد.

بخشی از کتاب حافظ می گوید

«که عشق آسان نمود اول، ولی افتاد مشکل‌ها

شرح: همیشه هر کاری در نظر اول' خود را آسان می‌نماید، اما در هنگام ورود، تعهد و اجرا سختی‌ها به‌تدریج خودنمایی می‌کنند. عشقِ راستین در این میان از همهٔ کارها پیچیده‌تر و مشکل‌تر است.

کاربرد: آنجا که می‌خواهیم بگوییم که نمی‌دانستیم انجام این کار چقدر سخت است، این مصراع زیبا به دردمان می‌خورد.»