کتاب عباس افندی و فلسطین

کتاب عباس افندی و فلسطین (همکاری عباس افندی با دولت استعماری بریتانیا چه کسی فلسطین را فروخت؟) نوشته حمید فرناق توسط انتشارات گوی منتشر شده است. این اثر به بررسی نقش عباس افندی (عبدالبهاء)، دومین رهبر بهائیان، در تحولات سیاسی و اجتماعی فلسطین و ارتباط او با دولت استعماری بریتانیا می‌پردازد. نویسنده با استناد به اسناد تاریخی، آرشیوهای عثمانی و گزارش‌های بریتانیایی تلاش کرده است تا ابعاد کمتر شناخته‌شده‌ای از تعاملات سیاسی و اطلاعاتی رهبران بهائی با قدرت‌های استعماری را روشن کند. کتاب حاضر در ادامه‌ی پژوهش‌های انتقادی بهائی‌پژوهی به‌ویژه پس از انتشار مجموعه مقالات پیرامون عباس افندی به‌طور خاص بر جنبه‌های بیرونی و سیاسی نقش عبدالبهاء در منطقه‌ی فلسطین تمرکز دارد. کتاب شامل مقدمه، طرح مسأله، بررسی همکاری‌های سیاسی و اطلاعاتی، تحلیل پیامدهای این همکاری‌ها و در نهایت جمع‌بندی انتقادی درباره‌ی پرسش چه کسی فلسطین را فروخت؟ است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عباس افندی و فلسطین

کتاب عباس افندی و فلسطین با تمرکز بر دوره‌ی اقامت عبدالبهاء در فلسطین به بررسی روابط او با دولت بریتانیا و نقش بهائیان در تحولات سیاسی خاورمیانه می‌پردازد. حمید فرناق در این کتاب با رویکردی مستند و تحلیلی تلاش کرده است تا پیوند میان ساختارهای تشکیلاتی بهائیت و سیاست‌های قدرت‌های استعماری را تبیین کند. کتاب با ارائه‌ی اسناد رسمی عثمانی، گزارش‌های دولت بریتانیا و مکاتبات داخلی بهائیان تصویری از شبکه‌های اطلاعاتی و سیاسی فعال در آن دوره ارائه می‌دهد. 

کتاب ابتدا به پیشینه‌ی اعتقادی و تاریخی بهائیت و رهبران آن می‌پردازد و سپس وارد بررسی نقش عباس افندی در همکاری با بریتانیا، تأمین آذوقه برای ارتش متجاوز و مشارکت در خریدوفروش اراضی فلسطینی به نفع مهاجران یهودی می‌شود. در بخش‌های پایانی پیامدهای این همکاری‌ها و نقش بهائیان در شکل‌گیری تحولات منطقه‌ای و حتی تأسیس دولت اسرائیل مورد بحث قرار گرفته است. کتاب عباس افندی و فلسطین با هدف بازخوانی انتقادی تاریخ بهائیت و نقش آن در معادلات سیاسی منطقه به‌ویژه در بستر جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری عثمانی نوشته شده است.

خلاصه کتاب عباس افندی و فلسطین

کتاب عباس افندی و فلسطین با مروری بر تاریخچه‌ی بهائیت و رهبران آن زمینه‌های شکل‌گیری این آیین را از دل شیخیه و بابیه بررسی کرده است. نویسنده ابتدا به ظهور علی‌محمد باب و سپس بهاءالله می‌پردازد و روند انشعاب و اختلافات داخلی را تا به قدرت رسیدن عباس افندی (عبدالبهاء) دنبال می‌کند. بخش عمده‌ی کتاب به دوره‌ی اقامت عبدالبهاء در فلسطین اختصاص یافته است؛ جایی که او با دولت بریتانیا وارد تعاملات سیاسی و اطلاعاتی شد. 

نویسنده با استناد به اسناد تاریخی نشان داده است که عبدالبهاء در جریان جنگ جهانی اول با تأمین آذوقه برای ارتش بریتانیا و همکاری اطلاعاتی نقش مهمی در پیروزی نیروهای انگلیسی و تثبیت حضور آن‌ها در منطقه ایفا کرد. به نقش او در خرید و فروش اراضی فلسطینی به مهاجران یهودی و ارتباط با مقامات صهیونیست نیز اشاره شده است. کتاب در ادامه پیامدهای این همکاری‌ها را بررسی می‌کند؛ از جمله اعطای نشان قهرمانی از سوی بریتانیا به عبدالبهاء و حمایت‌های رسمی از بهائیان پس از جنگ. 

در فصل‌های پایانی نویسنده با تحلیل اسناد و شواهد به این پرسش می‌پردازد که چه کسی فلسطین را فروخت؟ و نقش ساختاری عباس افندی را در این روند برجسته می‌کند. کتاب با جمع‌بندی انتقادی به تأثیرات اجتماعی و سیاسی این همکاری‌ها بر تحولات منطقه و شکل‌گیری دولت اسرائیل اشاره دارد.

چرا باید کتاب عباس افندی و فلسطین را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی مستند و تحلیلی ابعاد کمتر شناخته‌شده‌ای از تاریخ معاصر خاورمیانه و نقش رهبران بهائی را در تحولات سیاسی فلسطین آشکار می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این اثر با شبکه‌های اطلاعاتی و سیاسی فعال در دوره‌ی جنگ جهانی اول و پس از آن آشنا می‌شود و می‌تواند پیوند میان ساختارهای مذهبی و سیاست‌های استعماری را بهتر درک کند. کتاب عباس افندی و فلسطین با ارائه‌ی اسناد و گزارش‌های تاریخی امکان بررسی انتقادی روایت‌های رایج درباره‌ی نقش بهائیان و رهبران آن‌ها را فراهم می‌سازد و به پرسش‌های مهمی درباره‌ی همکاری‌های سیاسی و پیامدهای آن‌ها پاسخ می‌دهد. این اثر برای کسانی که به‌دنبال شناخت عمیق‌تر تاریخ بهائیت، سیاست‌های استعماری و تحولات فلسطین هستند، منبعی قابل توجه به‌ شمار می‌آید.

خواندن کتاب عباس افندی و فلسطین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه، علاقه‌مندان به مطالعات ادیان و فرقه‌ها، دانشجویان علوم سیاسی و کسانی که دغدغه‌ی بررسی نقش جریان‌های مذهبی در تحولات سیاسی منطقه را دارند، پیشنهاد می‌شود.