کتاب درمان شناختی - رفتاری (‌CBT) برای کودکان مبتلا به ADHD

کتاب درمان شناختی - رفتاری CBT برای کودکان مبتلا به ADHD نوشته‌ی جولیان راجرز با ترجمه‌ی ناهید فروزش‌فر راهنمایی گام‌به‌گام برای کار با کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی است. نویسنده در آن کتاب نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از اصول CBT برای کمک به تنظیم هیجان، کنترل تکانه، تقویت تمرکز و بهبود روابط اجتماعی این کودکان استفاده کرد. ساختار اثر بر پایه‌ی توضیح علمی ADHD، معرفی مبانی CBT و سپس ارائه‌ی تمرین‌ها، سناریوهای واقعی و ابزارهای عملی برای والدین، مراقبان، معلمان و درمانگران شکل گرفته است. نشر گیوا آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان شناختی - رفتاری (‌CBT) برای کودکان مبتلا به ADHD

کتاب درمان شناختی - رفتاری CBT برای کودکان مبتلا به ADHD با تمرکز بر تجربه‌ی روزمره‌ی کودک، ابتدا تصویر روشنی از اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی ارائه می‌دهد؛ این‌که ADHD فقط «شیطنت» یا «حواس‌پرتی» نیست، بلکه مجموعه‌ای از دشواری‌ها در توجه، کنترل تکانه، تنظیم هیجان و عملکرد اجرایی است که مدرسه، دوستی‌ها و زندگی خانوادگی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. جولیان راجرز در همان فصل‌های آغازین، افسانه‌ها و تصورات نادرست درباره‌ی ADHD را مرور کرده است و نشان می‌دهد چگونه برچسب‌هایی مثل تنبلی یا لجبازی، واقعیت عصبی – رشدی این اختلال را پنهان می‌کنند. در ادامه، کتاب درمان شناختی - رفتاری CBT برای کودکان مبتلا به ADHD به سراغ مبانی علمی CBT می‌رود و مدل ارتباط افکار، احساسات و رفتارها، مثلث شناختی، نقش باورهای منفی و خطاهای شناختی را توضیح می‌دهد. سپس فصل‌ها به‌صورت موضوعی پیش می‌روند: آموزش آگاهی هیجانی، مدیریت تکانشگری، بازسازی افکار منفی و پرورش ذهنیت رشدگرا، تقویت تمرکز و توجه، مقابله با ناامیدی و خشم، مهارت‌های اجتماعی و در پایان نقش سبک زندگی (خواب، تغذیه و ورزش) در پشتیبانی از فرایند درمان. در هر فصل، نویسنده برای والدین، مراقبان، معلمان و درمانگران مثال‌های عینی، تمرین‌های ساختار یافته، بازی‌ها، سناریوهای نقش‌آفرینی و پیشنهادهایی برای پیاده‌سازی تکنیک‌ها در خانه و مدرسه آورده است تا مفاهیم CBT از سطح تئوری به رفتار روزمره‌ی کودک منتقل شود.

خلاصه کتاب درمان شناختی - رفتاری (‌CBT) برای کودکان مبتلا به ADHD

آن کتاب بر این ایده استوار است که کودکان مبتلا به ADHD نه‌تنها با علائم بیرونی مثل بی‌توجهی و بیش‌فعالی، بلکه با موجی از احساسات شدید، گفت‌وگوی درونی منفی و تجربه‌های مکرر شکست روبه‌رو هستند. نویسنده نشان می‌دهد CBT چگونه می‌تواند به این کودکان کمک کند افکار ناکارآمد خود را شناسایی کنند، هیجانات را نام بگذارند، تکانه‌ها را مدیریت کنند و به‌جای واکنش، مسئله‌محور عمل کنند. ساختار کتاب از توضیح علمی ADHD و مدل CBT شروع می‌شود و سپس به آموزش آگاهی هیجانی، تکنیک‌های «توقف، تفکر، عمل»، بازسازی افکار منفی، تقویت تمرکز از طریق روال‌های ساختار یافته، کار با ناامیدی و خشم، آموزش همدلی و مهارت‌های اجتماعی و در نهایت تنظیم سبک زندگی می‌رسد. در سراسر متن، نقش فعال والدین، مراقبان و درمانگران در تعمیم مهارت‌ها به خانه و مدرسه برجسته شده است.

چرا باید کتاب درمان شناختی - رفتاری (‌CBT) برای کودکان مبتلا به ADHD را بخوانیم؟

این کتاب تصویری جزئی‌نگر از ADHD در زندگی واقعی کودک ارائه می‌دهد و آن را به زبان قابل‌استفاده برای والدین، معلمان و درمانگران ترجمه کرده است. خواننده با چارچوب CBT آشنا می‌شود و مجموعه‌ای از تمرین‌ها، بازی‌ها، سناریوها و تکنیک‌های روزمره برای تنظیم هیجان، کنترل تکانه، تقویت تمرکز و بهبود روابط اجتماعی کودکان مبتلا به ADHD در اختیار می‌گیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی آن کتاب به والدین و مراقبانی پیشنهاد می‌شود که با چالش‌های رفتاری و هیجانی کودکان مبتلا به ADHD روبه‌رو هستند، همچنین به معلمان، مشاوران مدرسه و درمانگران تازه‌کار در حوزه‌ی کودک که می‌خواهند CBT را به‌طور مشخص برای این گروه سنی و این اختلال به‌کار بگیرند.

بخشی از کتاب درمان شناختی - رفتاری (‌CBT) برای کودکان مبتلا به ADHD

«اختلال کم توجهی – بیش فعالی (‌ADHD‌) فراتر از تمایل به حواس پرتی یا انرژی زیاد است. برای کودکانی که با این اختلال زندگی می‌کنند، گویی ذهنشان با سرعت بالا در حال فعالیت است در حالی‌که جهان از آنها انتظار دارد گام‌های آرام و پیوسته‌ای بردارند. افکار آنها از یک ایده به ایده دیگر می‌پرد. هیجاناتشان مثل موج بالا و پائین می‌رود و حتی ساده‌ترین کارها مثل نشستن در یک جای ثابت یا پیروی از یک روال می‌تواند طاقت‌فرسا شود. والدین و مراقبانی که از حاشیه شاهد این وضعیت هستند نیز اغلب احساس سردرگمی می‌کنند و به دنبال راه‌هایی می‌گردند تا به فرزندشان کمک کنند در جهانی که تمرکز و کنترل می‌طلبد، حرکت کنند. با این وجود این کودکان با وجود تمام سختی‌ها بسیار باهوش، خلاق و بهبودپذیرند. آنها معمولاً سرشار از ایده‌های نو، اشتیاق بی‌پایان و توانایی خارق‌العاده در تفکر خارج از چارچوب هستند. کلید شکوفایی پتانسیل آنها، آموزش مدیریت فرایندهای شناختی منحصر به فردشان است. با راهنمایی و حمایت درست، آنها می‌توانند راهبردهایی برای مدیریت هیجان، تقویت تمرکز و افزایش اعتمادبه‌نفس بیاموزند. CBT یکی از مؤثرترین روش‌های مبتنی بر پژوهش برای کمک به کودکان ADHD است. بر خلاف گفتاردرمانی سنتی که عمدتاً بر بحث درباره احساسات تمرکز دارد، CBT درمانی فعال و ساختار یافته است که به کودکان می‌آموزد الگوهای فکری و رفتاری ناکارآمد را شناسایی کنند و تغییر دهند. این روش بر اصل ارتباط عمیق افکار، هیجانات و رفتارها استوار است. با تغییر نگرش کودک به یک موقعیت، او می‌تواند نحوه احساس و عمل خود را نیز تغییر دهد.»