کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر

کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر نوشته ملیکا قنبری، به سراغ یکی از بنیادی‌ترین جنبه‌های زندگی روانی، یعنی هیجان‌ها رفته و کوشیده نقش آن‌ها را در تصمیم‌گیری، روابط، سلامت و کیفیت زندگی بررسی کند. کتاب از مباحث پایه‌ای و تعریف هیجان و تفاوت آن با احساس شروع می‌کند و تا موضوعات عمیق‌تری مثل نقش مغز هیجانی، باورها، ارزیابی‌های شناختی، اضطراب، خشم، افسردگی و تمرین‌های خودیاری پیش می‌رود. نشر گیوا این راهنما را منتشر کرده است. نویسنده نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر

کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر نوشته‌ی ملیکا قنبری، اثری روان‌شناختی و کاربردی است که با کالبدشکافی مفهوم هیجان به عنوان پدیده‌ای چندبعدی (زیستی، ذهنی، اجتماعی و رفتاری)، به تبیین نقش محوری آن در بقا، روابط بین‌فردی و فرایند تصمیم‌گیری انسان می‌پردازد. 

کتاب در ابتدا با مرزبندی میان مفهوم هیجان با حس و احساس، مکانیسم حافظه، یادگیری و چرایی غلبه‌ی ذهن هیجانی بر ذهن خردگرا را در مواجهه با واکنش‌های بدنی نظیر خشم، ترس و اندوه تبیین می‌کند.

ملیکا قنبری در ادامه از طریق روایت داستانی شخصیتی به نام احسان، پیامدهای ناآگاهی هیجانی بر فرسایش سلامت و روابط را تصویر کرده و راهکارهایی عملی همچون ذهن‌آگاهی، شفقت به خود و ثبت روزانه‌ی هیجانات را پیشنهاد می‌دهد. کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر با تکیه بر نظریه‌های ارزیابی شناختی متفکرانی چون ریچارد لازاروس، آرون بک و آلبرت الیس، به تحلیل پیوند میان افکار و هیجان‌ها می‌پردازد.

در نهایت نیز مجموعه‌ای از تمرین‌های عملی برای کنترل هیجان معرفی می‌کند: مثل تنفس دیافراگمی برای فعال‌کردن سیستم پاراسمپاتیک و کاهش برانگیختگی بدنی، انواع مدیتیشن (تمرکز بر تنفس، اسکن بدن، مانترا) و تمرین‌های ذهن‌آگاهی برای مشاهده‌ی افکار و احساسات بدون قضاوت.

خلاصه کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر

در مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر، نقطه‌ی شروع، تعریف دقیق‌تر هیجان است. نویسنده با جمع‌بندی تعاریف مختلف نشان داده که هیجان ترکیبی از احساس درونی، تغییرات بدنی، افکار همراه و تمایل به عمل است. در ادامه نیز نقش هیجان‌ها را در تصمیم‌گیری، رفتار روزمره و سازگاری با محیط توضیح داده است. 

نویسنده با تکیه‌ بر پژوهش‌های عصب‌پژوهی، ساختار مغز هیجانی، دستگاه لیمبیک، آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی را شرح داده و نشان داده که چگونه هیجان‌های شدید می‌توانند حافظه‌ی فعال و تفکر منطقی را مختل کنند و چرا تعادل میان ذهن هیجانی و ذهن خردگرا برای زندگی روزمره حیاتی است.

فصل دوم کتاب به آگاهی هیجانی اختصاص دارد و توضیح داده که بدون شناخت و نام‌گذاری هیجان‌ها، امکان مدیریت آن‌ها وجود ندارد. سپس پنج سطح آگاهی هیجانی (از احساسات بدنی تا ترکیب‌های پیچیده‌ی عاطفی) و تمرین‌هایی مانند شفقت به خود، ذهن‌آگاهی، گوش‌دادن فعال، استفاده از موسیقی، خواندن رمان و نوشتن روزانه برای ثبت هیجان‌ها مطرح شده است. 

در فصل سوم، نویسنده به سراغ رابطه‌ی افکار و هیجان‌ها رفته و توضیح داده که چگونه توجه انتخابی، سوگیری‌های شناختی (مثل فاجعه‌سازی، تعمیم افراطی، ذهن‌خوانی، نیاز به تأیید و کمال‌گرایی) و باورهای غیرمنطقی می‌توانند هیجان‌های منفی را تشدید کنند. فصل چهارم به‌ طور مشخص بر مدیریت اضطراب تمرکز کرده است. ابتدا اضطراب به‌ عنوان واکنش طبیعی بدن به استرس و تفاوت آن با اختلالات اضطرابی توضیح داده شده، سپس علائم روانی و جسمانی آن فهرست شده است. 

چرا باید کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر را بخوانیم؟

مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر از سطح توصیه‌های کلی فراتر رفته و تلاش کرده پلی میان نظریه‌های علمی هیجان و تجربه‌ی روزمره‌ی انسان بسازد. کتاب به‌ جای تمرکز صرف بر کنترل احساسات، بر آگاهی، پذیرش و تنظیم آن‌ها تأکید کرده است. ترکیب روایت‌های عینی مانند داستان احسان با مباحث نظری، این امکان را ایجاد کرده که خواننده خود را در موقعیت‌ها ببیند و مسیر تغییر را قابل تصورتر بداند.

خواندن کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این راهنما به کسانی پیشنهاد می‌شود که در زندگی روزمره با اضطراب، خشم، استرس یا احساس غم مکرر روبه‌رو هستند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره و توسعه‌ی فردی که به‌ دنبال متنی آموزشی درباره‌ی هیجان، افکار و ذهن‌آگاهی هستند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مدیریت هیجان ها برای یک زندگی شادتر

«واژهٔ "هیجان" اصطلاحی است که روان‌شناسان و فلاسفه بیش از یک قرن راجع به معنای دقیق آن به بحث پرداخته‌اند. در معنای لغوی آکسفورد، واژهٔ هیجان چنین تعریف شده است: «هر تحریک یا اغتشاش در ذهن، احساس، عاطفه، هر حالت ذهن قدرتمند یا برانگیخته‌شده».

برای هیجان تعاریف گوناگونی وجود دارد که به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. هیجان برای اشاره به یک احساس، افکار، حالت‌های روانی و بیولوژیکی مختص آن و دامنه‌ای از تمایلات شخصی برای عمل کردن بر اساس آن است.

۲. واکنش عکس، شدید و کوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند.

۳. وضعیت پیچیده‌ای است در پاسخ به تجربه‌های دارای بار احساسات.

به‌صورت عکس می‌توانیم بگوییم هیجان‌ها چندبعدی هستند که به‌صورت پدیده‌های ذهنی، زیستی، اجتماعی، رفتاری و هدفمند وجود دارند.

حس به تجربه فیزیکی یا حسی گفته می‌شود که ما از طریق حواس پنج‌گانه آن‌ها را دریافت می‌کنیم و به‌وسیله آن با دنیای اطراف ارتباط برقرار می‌کنیم.»