کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ

کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ (شرح ماجرای چپاول بخشی از طایفه قره‌قانی در مهکویه سال ۱۳۴۱؛ چگونگی برچیده شدن اردوی خوانین قشقایی در مهکویه سال ۱۳۶۱) نوشته‌ عبدالله نامداری قره‌ قانی اثری پژوهشی و روایی درباره‌ی دو واقعه‌ی مهم در منطقه‌ی مهکویه است که با سرگذشت طایفه‌ی قره‌قانی و ایل قشقایی پیوند خورده‌اند. این کتاب که انتشارات تخت‌جمشید آن را منتشر کرده است، به بررسی ماجرای چپاول بخشی از طایفه‌ی قره‌قانی در سال ۱۳۴۱ و همچنین چگونگی برچیده‌شدن اردوی خوانین قشقایی در مهکویه در سال ۱۳۶۱ می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌ بر مشاهدات شخصی، اسناد مکتوب و مصاحبه‌های شفاهی تلاش کرده است روایتی بی‌طرفانه و مستند از این رخدادها ارائه دهد و ضمن پرهیز از سوگیری‌های رایج، به بازخوانی بخشی از تاریخ معاصر ایل قشقایی و تحولات اجتماعی و سیاسی آن منطقه بپردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ

کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ: شرح ماجرای چپاول بخشی از طایفه قره‌قانی در مهکویه سال ۱۳۴۱؛ چگونگی برچیده‌شدن اردوی خوانین قشقایی در مهکویه سال ۱۳۶۱، با رویکردی مستند و پژوهشی، به دو مقطع حساس از تاریخ معاصر ایل قشقایی و منطقه‌ی مهکویه می‌پردازد. عبدالله نامداری قره‌قانی، نویسنده‌ کتاب، خود از اعضای طایفه‌ی قره‌قانی است و با نگاهی از درون، روایتگر ماجراهایی است که کمتر در منابع رسمی و عمومی به آن‌ها پرداخته شده است. این کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است: فصل نخست به شرح وقایع پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بازگشت خوانین قشقایی، تشکیل سپاه عشایر و در نهایت برچیده‌شدن اردوی خوانین در مهکویه و پایان زندگی خسروخان قشقایی می‌پردازد.

فصل دوم نیز به ماجرای حمله و چپاول بخشی از طایفه‌ی قره‌قانی در سال ۱۳۴۱ اختصاص یافته است. ساختار کتاب بر پایه‌ی روایت‌های شاهدان عینی، اسناد محلی، مصاحبه‌ها و نقل‌قول‌های سینه‌به‌سینه استوار است و نویسنده تلاش کرده است ضمن پرهیز از قضاوت و جانبداری، تصویری واقع‌گرایانه از فرازونشیب‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایل قشقایی و منطقه‌ی مهکویه ارائه کند. کتاب مهکویه جغرافیای دو تاریخ نه‌تنها به بازخوانی وقایع تاریخی می‌پردازد، بلکه به بررسی تحولات ساختاری و تغییر سبک زندگی عشایر، نقش خوانین، و تأثیر انقلاب اسلامی بر مناسبات ایلی و محلی نیز توجه دارد. این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران، مطالعات قومی و پژوهش‌های منطقه‌ای اثری قابل‌ توجه به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ

کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ در دو محور اصلی به روایت رخدادهای تاریخی منطقه‌ی مهکویه و ایل قشقایی می‌پردازد. محور نخست به شرح وقایع پس از انقلاب اسلامی و بازگشت خوانین قشقایی به ایران اختصاص دارد. نویسنده با اشاره به فضای پرتنش و دگرگون‌شده‌ی آن دوران، ورود دوباره‌ی خوانین به فارس و استقبال مردم را توصیف می‌کند. او به نقش خوانین در کنترل هرج‌ومرج‌های محلی و همچنین شکل‌گیری رقابت‌های طایفه‌ای و مخالفت‌ها با احیای مدیریت خانی می‌پردازد. در ادامه، به تشکیل سپاه عشایر و درگیری‌های ناشی از اختلافات داخلی و فشارهای سیاسی اشاره شده است. روند حوادث تا برچیده‌شدن اردوی خوانین قشقایی در مهکویه و پایان زندگی خسروخان قشقایی دنبال می‌شود و نویسنده با استناد به اسناد و مشاهدات شخصی تلاش کرده است تصویری بی‌طرفانه از این رخدادها ارائه دهد. 

محور دوم کتاب، به ماجرای حمله و چپاول بخشی از طایفه‌ی قره‌قانی در سال ۱۳۴۱ می‌پردازد. نویسنده ضمن بازخوانی پیشینه‌ی تاریخی طایفه‌ی قره‌قانی و جایگاه آن در ایل قشقایی، به شرح جزئیات این واقعه‌ی تلخ و پیامدهای اجتماعی و روانی آن برای خانواده‌ها و جامعه‌ی محلی می‌پردازد. در این بخش، به نقش عوامل بیرونی، رقابت‌های ایلی و شرایط خاص آن دوران توجه شده است. کتاب با تأکید بر اهمیت ثبت و بازخوانی تاریخ شفاهی و مستندات محلی تلاش می‌کند از فراموشی و تحریف وقایع جلوگیری کند و نسل‌های جدید را با واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی ایل قشقایی آشنا سازد.

چرا باید کتاب مهکویه؛ جغرافیای دو تاریخ را بخوانیم؟

کتاب مهکویه جغرافیای دو تاریخ اثری است که با رویکردی مستند و بی‌طرفانه به بازخوانی دو واقعه‌ی مهم و کمتر روایت‌شده در تاریخ ایل قشقایی و منطقه‌ی مهکویه می‌پردازد. این کتاب نه‌تنها برای علاقه‌مندان به تاریخ محلی و مطالعات قومی جذاب است، بلکه برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر از تحولات اجتماعی و سیاسی ایران معاصر هستند، نکات ارزشمندی دارد. نویسنده با تکیه‌ بر مشاهدات شخصی و اسناد معتبر تلاش کرده است تصویری واقع‌گرایانه و بدون سوگیری از فرازونشیب‌های یک جامعه‌ی عشایری ارائه دهد. همچنین کتاب به اهمیت ثبت تاریخ شفاهی، نقش روایت‌های محلی و ضرورت پرهیز از تحریف و افسانه‌سازی در بازخوانی گذشته اشاره می‌کند. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به شناخت بهتر ریشه‌های تحولات اجتماعی، نقش خوانین و تأثیر انقلاب اسلامی بر ساختارهای سنتی کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، علاقه‌مندان به مطالعات قومی و عشایری، دانشجویان علوم اجتماعی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت تحولات اجتماعی و سیاسی مناطق جنوب ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین به افرادی که به‌دنبال روایت‌های مستند و بی‌طرفانه از وقایع تاریخی و نقش ایل قشقایی در تحولات ملی هستند، مطالعه‌ی این اثر توصیه می‌شود.