کتاب فرجام برجام

کتاب فرجام برجام نوشته‌ی ولی‌الله شمس و منتشرشده توسط سنجاق، به بررسی جامع و تحلیلی یکی از مهم‌ترین توافق‌های سیاسی ایران در دهه‌های اخیر می‌پردازد. این اثر با رویکردی علمی و بی‌طرفانه، فرایند شکل‌گیری، اجرا و پیامدهای توافق هسته‌ای ایران (برجام) را از آغاز مذاکرات تا تحولات سال‌های اخیر واکاوی می‌کند. نویسنده تلاش کرده است با اتکا به اسناد رسمی، داده‌های آماری و تحلیل‌های نظری، تصویری روشن از ابعاد مختلف این توافق و تأثیرات آن بر سیاست داخلی و خارجی ایران ارائه دهد. ساختار کتاب به گونه‌ای طراحی شده که خواننده را با پیشینه تاریخی، زمینه‌های سیاسی و اقتصادی، روند مذاکرات، نقش بازیگران کلیدی و در نهایت سرنوشت و پیامدهای برجام آشنا می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرجام برجام

کتاب فرجام برجام با تمرکز بر توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵، به تحلیل روند تاریخی و سیاسی این توافق از منظر نظریه‌های روابط بین‌الملل می‌پردازد. ولی‌الله شمس در این کتاب، ابتدا چارچوب نظری پژوهش را بر پایه شاخه‌های مختلف واقع‌گرایی (کلاسیک، نوواقع‌گرایی، نوکلاسیک، تهاجمی و تدافعی) بنا کرده و سپس با رویکردی ترکیبی، رفتار و تصمیمات بازیگران اصلی را بررسی کرده است. ساختار کتاب از مبانی نظری آغاز می‌شود و با مرور پیشینه برنامه هسته‌ای ایران، بحران‌ها و تحریم‌های بین‌المللی، به شرح مذاکرات و شکل‌گیری برجام می‌رسد. در ادامه، خروج آمریکا از توافق و پیامدهای آن برای ایران و منطقه مورد ارزیابی قرار گرفته است. کتاب فرجام برجام با استفاده از منابع متنوع، اسناد رسمی و تحلیل‌های آماری، تلاش کرده است تصویری چندلایه و واقع‌بینانه از این توافق و تأثیرات آن بر جایگاه ایران در نظام بین‌الملل ارائه دهد. نویسنده در بخش‌های مختلف، ضمن اشاره به محدودیت‌های پژوهش، به نقش متغیرهای داخلی و خارجی، فشارهای اقتصادی و سیاسی و همچنین تحولات منطقه‌ای پرداخته است.

خلاصه کتاب فرجام برجام

کتاب فرجام برجام با هدف ارزیابی واقع‌بینانه توافق هسته‌ای ایران، ابتدا به بررسی مبانی نظری و چارچوب‌های تحلیلی می‌پردازد. نویسنده با مرور شاخه‌های مختلف واقع‌گرایی، نشان داده است که هیچ رویکردی به‌تنهایی قادر به توضیح همه ابعاد برجام نیست و ترکیب این نظریه‌ها می‌تواند تصویری جامع‌تر ارائه دهد. در فصل دوم، پیشینه تاریخی برنامه هسته‌ای ایران از دوران پهلوی تا پس از انقلاب و تحولات منتهی به بحران هسته‌ای و تحریم‌های بین‌المللی بررسی شده است. کتاب به تفصیل روند مذاکرات، شکست‌ها، تغییر رویکردها و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری برجام را شرح داده و نقش بازیگران داخلی و خارجی، فشارهای اقتصادی و سیاسی و تحولات منطقه‌ای را تحلیل کرده است. در ادامه، محتوای توافق، تعهدات طرفین، دلایل خروج آمریکا و ناتوانی اروپا در اجرای تعهدات، و پیامدهای اقتصادی و سیاسی برجام برای ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است. نویسنده با اتکا به داده‌های آماری و اسناد رسمی، تلاش کرده است نقاط قوت و ضعف توافق را به‌دور از جانبداری و با نگاهی تحلیلی بررسی کند. در نهایت، کتاب به درس‌هایی که می‌توان از تجربه برجام برای آینده سیاست خارجی ایران گرفت، اشاره کرده و تأکید کرده است که نتیجه نهایی این توافق به عوامل متعددی از جمله رفتار طرف‌های توافق، تحولات داخلی و شرایط بین‌المللی بستگی داشته است.

چرا باید کتاب فرجام برجام را بخوانیم؟

کتاب فرجام برجام با رویکردی تحلیلی و مستند، امکان درک عمیق‌تری از یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی معاصر ایران را فراهم می‌کند. این اثر با تکیه بر اسناد رسمی، داده‌های آماری و نظریه‌های روابط بین‌الملل، نه‌تنها روند شکل‌گیری و اجرای برجام را شرح داده، بلکه پیامدهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی آن را نیز به‌صورت چندجانبه بررسی کرده است. خواننده با مطالعه این کتاب می‌تواند با فراز و نشیب‌های مذاکرات هسته‌ای، نقش بازیگران داخلی و خارجی، و تأثیر تحریم‌ها و توافق بر زندگی مردم و جایگاه ایران در نظام بین‌الملل آشنا شود. همچنین، کتاب با ارائه چارچوب نظری ترکیبی، ابزار مناسبی برای تحلیل سیاست خارجی ایران و فهم پیچیدگی‌های روابط بین‌الملل در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، علاقه‌مندان به سیاست خارجی ایران، فعالان رسانه‌ای، و کسانی که دغدغه تحلیل تحولات هسته‌ای و پیامدهای آن بر اقتصاد و جامعه ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب فرجام برجام

«توافق هسته‌ای ایران، معروف به برجام (برنامه جامع اقدام مشترک)، یکی از پرچالش‌ترین و در عین حال پربحث‌ترین رویدادهای سیاسی ایران در دهه‌های اخیر بوده است. این توافق که در تیرماه ۱۳۹۴ میان جمهوری اسلامی ایران و گروه ۱+۵ (ایالات متحده آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) به امضا رسید، در ابتدا به‌عنوان دستاوردی تاریخی در راستای حل‌وفصل بحران هسته‌ای و رفع تحریم‌ها تلقی شد. اما این امید اولیه عمری کوتاه داشت. خروج یک‌جانبه و غیرقانونی ایالات متحده از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷ و ناتوانی طرف‌های اروپایی در ایفای تعهدات خود، این توافق را از مسیر اولیه منحرف کرد و به چالشی پیچیده و پرهزینه تبدیل نمود. آنچه قرار بود گشایشی اقتصادی و سیاسی برای ایران باشد، به منبعی از تنش‌ها، سوءظن‌ها و هزینه‌های فراوان بدل شد. در این کتاب، تلاش شده است تا تصویری جامع، منصفانه و علمی از فرآیند برجام - از آغاز مذاکرات تا وضعیت کنونی - ارائه شود. هدف نه تبلیغ برای یا علیه برجام، بلکه ارزیابی واقع‌بینانه از این توافق، منافع و مضرات آن، و پیامدهای آن برای ایران و منطقه است.»