کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی

کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی (پژوهشی انتقادی در منابع یونانی) نوشته‌ی توماس هریسون و با ترجمه‌ی کامیاب شهریاری، اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی تاریخ‌نگاری امپراتوری هخامنشی است. این کتاب توسط نشر مروارید منتشر شده است و به بررسی روایت‌های تاریخی یونانی درباره‌ی ایران باستان، به‌ویژه دوره‌ی هخامنشیان، می‌پردازد. نویسنده با رویکردی انتقادی، منابع یونانی همچون آثار هرودوت، گزنفون و دیگر تاریخ‌نگاران کلاسیک را واکاوی می‌کند و تلاش دارد نشان دهد که چگونه تصویر امپراتوری هخامنشی در ذهنیت غربی شکل گرفته و چه میزان از این تصویر، حاصل پیش‌فرض‌ها، قالب‌های ادبی و مقاصد سیاسی نویسندگان یونانی بوده است. کتاب حاضر با بهره‌گیری از یافته‌های جدید باستان‌شناسی، زبان‌شناسی و مطالعات فرهنگی، سعی دارد روایتی متوازن‌تر و پیچیده‌تر از تاریخ هخامنشی ارائه دهد و خواننده را به بازاندیشی در روایت‌های پذیرفته‌شده‌ی تاریخی دعوت می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی

کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی نوشته‌ی توماس هریسون اثری است که به نقد و بررسی روایت‌های تاریخی یونانی درباره‌ی امپراتوری هخامنشی می‌پردازد. این کتاب با تمرکز بر منابع کلاسیک یونانی، به‌ویژه آثار هرودوت و گزنفون، تلاش کرده است نشان دهد که تاریخ هخامنشیان عمدتاً از دریچه‌ی نگاه بیرونی و در بستر رقابت‌های سیاسی و فرهنگی میان ایران و یونان روایت شده است. هریسون در این کتاب، منابع یونانی را نه به‌عنوان اسناد بی‌طرف، بلکه به‌مثابه متونی ایدئولوژیک و ادبی تحلیل کرده است که نیازمند خوانش انتقادی‌اند. ساختار کتاب در شش فصل تنظیم شده و موضوعاتی مانند جایگاه امپراتوری هخامنشی در حافظه‌ی تاریخی یونانیان، تصویر شاهان هخامنشی، مفاهیم قدرت و مشروعیت، و شکاف‌های میان روایت‌های سنتی و یافته‌های باستان‌شناسی را بررسی کرده است. این اثر با رویکردی میان‌رشته‌ای، تاریخ، ادبیات، سیاست و مطالعات فرهنگی را درهم آمیخته و به چالش‌های بازسازی تاریخ ایران باستان از خلال منابع غیرایرانی پرداخته است. هریسون همچنین به نقش پژوهش‌های نوین و کارگاه‌های بین‌المللی در بازتعریف روایت‌های تاریخی اشاره کرده و بر اهمیت تحلیل انتقادی منابع و فاصله‌گیری از کلیشه‌ها و داوری‌های شتاب‌زده تأکید کرده است.

خلاصه کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی

کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی با تمرکز بر نقد روایت‌های یونانی از تاریخ ایران باستان، به بررسی چگونگی شکل‌گیری تصویر امپراتوری هخامنشی در ذهنیت غربی پرداخته است. نویسنده نشان داده است که بخش عمده‌ای از آنچه امروز به‌عنوان تاریخ هخامنشی می‌شناسیم، محصول روایت‌هایی است که در بستر رقابت‌های سیاسی و فرهنگی میان ایران و یونان شکل گرفته‌اند. منابع یونانی، از جمله آثار هرودوت و گزنفون، تصویری از ایرانیان ارائه داده‌اند که اغلب با نوعی دیگرسازی و کلیشه‌پردازی همراه است؛ ایرانیان به‌عنوان ملتی فرمان‌بردار، تجمل‌گرا و استبدادی در برابر یونانیان آزاد و خودمختار تصویر شده‌اند. هریسون با رویکردی انتقادی، این منابع را به‌عنوان متونی ایدئولوژیک تحلیل کرده و نشان داده است که روایت‌های یونانی نه‌تنها بازتاب واقعیت‌های تاریخی نیستند، بلکه متأثر از ذهنیت‌ها و اهداف خاص نویسندگان خود بوده‌اند. او همچنین به محدودیت‌ها و کاستی‌های منابع ایرانی، مانند کتیبه‌ها و اسناد اداری، اشاره کرده و تأکید کرده است که هیچ دسته‌ای از منابع به‌تنهایی نمی‌تواند تصویری کامل از تاریخ هخامنشی ارائه دهد. در این کتاب، نویسنده به روندهای نوین در تاریخ‌نگاری ایران باستان پرداخته و نشان داده است که پژوهشگران معاصر با بهره‌گیری از روش‌های میان‌رشته‌ای و تحلیل انتقادی منابع، تلاش دارند روایتی متوازن‌تر و پیچیده‌تر از گذشته ارائه دهند. هریسون همچنین به نقش هنر، معماری و شواهد باستان‌شناسی در بازسازی تصویر امپراتوری هخامنشی پرداخته و بر اهمیت فاصله‌گیری از روایت‌های تک‌بعدی و کلیشه‌ای تأکید کرده است. در نهایت، کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی خواننده را به مواجهه‌ای مسئولانه و سنجش‌گر با منابع تاریخی دعوت کرده و اهمیت بازاندیشی مستمر در روایت‌های پذیرفته‌شده را برجسته ساخته است.

چرا باید کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی را بخوانیم؟

کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی اثری است که با رویکردی انتقادی و تحلیلی، به یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ ایران می‌پردازد و تصویری چندلایه و پیچیده از امپراتوری هخامنشی ارائه می‌دهد. این کتاب با بررسی منابع یونانی و تحلیل زمینه‌های فرهنگی و سیاسی آن‌ها، به خواننده کمک می‌کند تا از کلیشه‌ها و روایت‌های یک‌سویه فاصله بگیرد و با نگاهی سنجش‌گرانه‌تر به تاریخ ایران باستان بنگرد. همچنین، اثر حاضر با معرفی دستاوردهای پژوهش‌های نوین و بهره‌گیری از شواهد باستان‌شناسی و زبان‌شناسی، امکان بازسازی تصویری متوازن‌تر از گذشته را فراهم آورده است. مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که به دنبال فهم عمیق‌تر و دقیق‌تر از تاریخ و هویت فرهنگی ایران هستند، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی و نقد روایت‌های تاریخی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ ایران باستان، پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ، باستان‌شناسی و مطالعات فرهنگی، دانشجویان رشته‌های تاریخ و علوم انسانی و کسانی که دغدغه‌ی نقد روایت‌های تاریخی و شناخت روایت‌های متنوع درباره‌ی هخامنشیان را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب بازخوانی تاریخ هخامنشی

«در خوانش نویسندگان کلاسیک، باید میان تفسیرها و برداشت‌های ذهنی نویسندگان یونانی و واقعیت‌های تاریخیِ مربوط به امپراتوری هخامنشی تمایز قائل شد. ردِ برداشت و تفسیری که نویسندگان یونانی از یک رسم یا عرف دربار هخامنشی ارائه داده‌اند، به‌هیچ‌وجه به معنای آن نیست که اصل آن رسم یا رویه، به‌کلی ساخته‌وپرداختهٔ ذهن ایشان بوده است. چگونه می‌توان به درکی دقیق‌تر از واقعیت امپراتوری هخامنشی دست یافت؟ و دشوارتر از آن، چگونه می‌توان روایت خودِ پارسیان از رویدادها و نگاه آنان را بازسازی کرد؟ مطالعهٔ تاریخ هخامنشیان با معمایی کم‌نظیر روبه‌روست: همانند تاریخ یونانِ دوران کهن که باید از دل داده‌هایی پراکنده و متأخر رمزگشایی شود، در این‌جا نیز موضوع پژوهش تنها از خلال مجموعه‌ای از چشم‌اندازهای گوناگون قابل بازسازی است – و درواقع شاید تنها از خلال همین چشم‌اندازها «شکل» می‌گیرد: از منظر یونانیان (و دیگر مردمان) که زیر سلطهٔ امپراتوری هخامنشی قرار داشتند، از خلال اسناد اداری برجای‌مانده از تخت‌جمشید، و نیز از طریق بیانیه‌های پرشکوه پادشاهان نخستین هخامنشی، به‌ویژه داریوش و خشایارشا. تمام این منابع اصلی شواهد، محدودیت‌های خاص خود را دارند- چه از نظر دامنهٔ اطلاعات و چه از لحاظ گسترهٔ پوشش. هر یک از آن‌ها نگاه خواننده را به‌گونه‌ای خاص شکل می‌دهند.»