کتاب شخصیت شناسی از منظر قرآن کریم

کتاب شخصیت‌شناسی از منظر قرآن کریم نوشته‌ی هادی بهرامی احسان، احمدرضا اخوت، منصوره ابوالحسنی و حمیده عسکری، اثری پژوهشی در حوزه‌ی روان‌شناسی اسلامی است که توسط انتشارات دانشگاه باقرالعلوم منتشر شده است. این کتاب با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به بررسی مفهوم شخصیت و شاکله‌ی انسان از دیدگاه قرآن کریم می‌پردازد و تلاش کرده است تا با اتکا به آیات و مفاهیم قرآنی، الگویی بومی و متفاوت از شخصیت انسانی ارائه دهد. نویسندگان با بهره‌گیری از منابع اصیل دینی و تحلیل دقیق مفاهیم کلیدی مانند شاکله، سبیل و استعداد، به دنبال پاسخ به سؤالات بنیادین درباره‌ی ماهیت شخصیت و تفاوت‌های فردی در انسان‌ها هستند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شخصیت شناسی از منظر قرآن کریم

کتاب شخصیت‌شناسی از منظر قرآن کریم با محوریت مفهوم «شاکله» به عنوان نزدیک‌ترین واژه به شخصیت در قرآن، ساختار و ابعاد شخصیت انسانی را از زاویه‌ی وحی الهی بررسی کرده است. نویسندگان با استناد به آیه‌ی ۸۴ سوره اسراء و دیگر آیات مرتبط، شاکله را به عنوان ریشه‌ی رفتار و تمایز فردی معرفی کرده‌اند و نشان داده‌اند که رفتارهای انسان بازتابی از ساختار درونی اوست. این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است: فصل اول به کلیات و معناشناسی شاکله و شخصیت می‌پردازد؛ فصل دوم شخصیت را از منظر جهت‌گیری‌های زندگی و با تمرکز بر عبارت «من الناس» در قرآن دسته‌بندی می‌کند؛ فصل سوم به بررسی تمایزهای اجتماعی و گروهی با محوریت واژه‌ی «قوم» می‌پردازد؛ و فصل چهارم به جمع‌بندی و طبقه‌بندی انواع گروه‌های شخصیتی بر اساس یافته‌های قرآنی اختصاص یافته است. کتاب با رویکردی تحلیلی، ضمن مقایسه‌ی دیدگاه‌های روان‌شناسی رایج با آموزه‌های قرآنی، تلاش کرده است تصویری متفاوت و چندبعدی از شخصیت انسان ارائه دهد و جایگاه استعداد، جهت‌گیری و مسئولیت اجتماعی را در این چارچوب تبیین کند.

خلاصه کتاب شخصیت شناسی از منظر قرآن کریم

کتاب شخصیت‌شناسی از منظر قرآن کریم با تمرکز بر مفهوم شاکله، به بررسی ریشه‌های شخصیت انسانی از منظر قرآن پرداخته است. نویسندگان ابتدا با تحلیل معنای لغوی و اصطلاحی شاکله، آن را به عنوان سیطره‌ی نفس بر عمل و تعیین‌کننده‌ی محدوده و سهولت انجام رفتارها معرفی کرده‌اند. در ادامه، ارتباط شاکله با مفاهیمی چون سبیل (راه و مسیر زندگی) و استعداد مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده شده که هر فرد بر اساس شاکله‌ی خود، مسیرهای متفاوتی را در زندگی انتخاب می‌کند و این مسیرها با هدایت یا گمراهی پیوند دارند. در بخش‌های بعدی، کتاب با استناد به آیات متعددی از قرآن، به دسته‌بندی شخصیت‌ها بر اساس جهت‌گیری‌های زندگی (الهی یا غیرالهی) پرداخته است. برای نمونه، با بررسی عبارت «من الناس» در سوره‌های مختلف، انسان‌ها به گروه‌هایی مانند مؤمنان (روی‌آورندگان به هدایت)، کافران (روی‌گردانان از هدایت) و متزلزلان تقسیم شده‌اند. همچنین، ویژگی‌های شخصیتی هر گروه با توجه به رابطه‌شان با خدا، معیارهای عقلانی، منافع، دیگران، امور زندگی و خودشان تحلیل شده است. کتاب در فصل‌های پایانی، انواع شاکله‌ها را در سه حوزه‌ی ادراک، توجه و عمل طبقه‌بندی کرده و نقش مسئولیت اجتماعی، نقش‌های فردی و اجتماعی و تأثیر صفات نهادینه‌شده بر رفتار و جایگاه فرد در جامعه را بررسی کرده است. در مجموع، این اثر با رویکردی قرآنی، شخصیت انسان را پدیده‌ای چندبعدی و پویا معرفی کرده که تحت تأثیر صفات، استعدادها و جهت‌گیری‌های درونی و بیرونی قرار دارد.

چرا باید کتاب شخصیت شناسی از منظر قرآن کریم را بخوانیم؟

کتاب شخصیت‌شناسی از منظر قرآن کریم با ارائه‌ی تحلیلی نو از مفاهیم شخصیت و شاکله، فرصتی برای بازنگری در نگاه به انسان و تفاوت‌های فردی فراهم کرده است. این کتاب با اتکا به آیات قرآن، الگویی متفاوت از شخصیت انسانی ارائه داده که نه‌تنها به ابعاد رفتاری، بلکه به ریشه‌های درونی و جهت‌گیری‌های معنوی انسان توجه دارد. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به علاقه‌مندان حوزه‌های روان‌شناسی، علوم انسانی و مطالعات دینی کمک کند تا با نگاهی عمیق‌تر به مفاهیم شخصیت، استعداد و مسئولیت اجتماعی بپردازند و درک تازه‌ای از ارتباط میان رفتار، صفات و مسیرهای زندگی انسان به دست آورند. همچنین، این کتاب برای کسانی که به دنبال شناخت بومی و اسلامی از روان‌شناسی شخصیت هستند، منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های روان‌شناسی، علوم انسانی و مطالعات اسلامی، علاقه‌مندان به مباحث شخصیت‌شناسی با رویکرد دینی و کسانی که دغدغه‌ی تلفیق آموزه‌های قرآنی با علوم رفتاری را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین، برای مربیان، مشاوران و فعالان حوزه تربیت و تعلیم که به دنبال الگویی بومی و اسلامی برای تحلیل شخصیت و رفتار انسان هستند، این اثر مناسب است.