کتاب مسجد جامع ده نو میبد

کتاب مسجد جامع ده نو میبد نوشته‌ عیسی اسفنجاری کناری و توسط انتشارات دانشگاه هنر اصفهان منتشر شده است، اثری پژوهشی درباره‌ی یکی از مساجد تاریخی و کمتر شناخته‌شده‌ی منطقه‌ی میبد در استان یزد به‌ شمار می‌آید. این کتاب با رویکردی پژوهشی و مستند به بررسی جامع معماری، تاریخچه، آسیب‌شناسی، مرمت و احیای مسجد جامع ده نو میبد می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از مطالعات میدانی، نقشه‌برداری، مستندسازی و پژوهش‌های تطبیقی، تصویری دقیق از وضعیت فعلی و گذشته‌ی این بنای ارزشمند ارائه کرده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هم برای پژوهشگران معماری و مرمت، هم برای علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ بومی ایران قابل استفاده باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسجد جامع ده نو میبد

کتاب مسجد جامع ده نو میبد با عنوان فرعی از مطالعه و شناخت، تا طرح مرمت و احیا، با تمرکز بر یکی از نمونه‌های اصیل معماری مظفری منطقه‌ی یزد، به واکاوی جایگاه تاریخی و فرهنگی این مسجد در بافت شهری و کشاورزی میبد می‌پردازد. عیسی اسفنجاری کناری در این کتاب، روند شناسایی، مستندسازی، آسیب‌شناسی و مرمت مسجد را از ابتدای کشف تا مراحل اجرایی بازسازی به‌تفصیل شرح می‌دهد. این کتاب با ارائه‌ی مستندات تصویری، نقشه‌ها و جداول روند پژوهش و مرمت را به‌ شکلی مستدل و قابل‌ پیگیری نمایش داده است.

ساختار کتاب مسجد جامع ده نو میبد در شش فصل تنظیم شده که هر فصل به یکی از جنبه‌های پژوهش و اجرا اختصاص دارد؛ از معرفی موقعیت و ویژگی‌های معماری مسجد تا تحلیل آسیب‌ها و ارائه‌ی راهکارهای مرمتی. اسفنجاری با تکیه‌ بر منابع تاریخی، مطالعات تطبیقی و تجربیات میدانی تلاش کرده است تصویری روشن از اهمیت مسجد جامع ده نو به‌عنوان سندی زنده از معماری بومی و مذهبی منطقه ارائه دهد. این کتاب نه‌تنها به جنبه‌های فنی و اجرایی مرمت می‌پردازد، بلکه به زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی مرتبط با حیات مسجد نیز توجه نشان داده است.

خلاصه کتاب مسجد جامع ده نو میبد

کتاب مسجد جامع ده نو میبد با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت فرهنگی و معماری این بنا آغاز می‌شود و سپس به روند شناسایی و مستندسازی آن می‌پردازد. اسفنجاری کناری توضیح داده است که این مسجد به‌ دلیل قرارگیری در میان زمین‌های کشاورزی و دوری از هسته‌ی اصلی شهر، تا مدت‌ها ناشناخته باقی مانده بود و پس از شناسایی، به‌عنوان نمونه‌ای بکر از معماری مظفری به آن توجه شد. در ادامه، مراحل مختلف پژوهش و حفاظت اضطراری شرح داده شده است؛ از اجرای لایه‌ی کاهگل حفاظتی تا آغاز مطالعات تطبیقی و نقشه‌برداری دقیق. 

اسفنجاری در فصل‌های بعدی، ساختار معماری مسجد، مصالح، هندسه، تزیینات و آسیب‌های وارده به بنا را بررسی کرده است. نویسنده با اشاره به فرسایش‌های محیطی، دلایل اضمحلال و متروکه‌شدن مسجد را تحلیل کرده و سپس به مبانی نظری مرمت و تدوین منشور مداخلات حفاظتی پرداخته است. بخش عمده‌ای از کتاب به گزارش تفصیلی عملیات اجرایی مرمت اختصاص دارد؛ این گزارش‌ها به‌صورت فازبه‌فاز، از مرمت اضطراری تا بازسازی گنبد و ایوان، ارائه شده‌اند. در فصل پایانی، طرح سامان‌دهی محوطه‌ی پیرامون مسجد، تعیین حریم و ضوابط حفاظتی مطرح شده است. 

چرا باید کتاب مسجد جامع ده نو میبد را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی مستندات دقیق و روند گام‌به‌گام مرمت، فرصتی کم‌نظیر برای آشنایی با فرایندهای پژوهش، حفاظت و احیای بناهای تاریخی در ایران فراهم کرده است. ویژگی شاخص آن، ترکیب نگاه تاریخی، معماری و فنی با روایت‌های میدانی و تجربیات اجرایی است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با معماری و تاریخ مسجد جامع ده نو میبد آشنا می‌شود، همچنین با چالش‌ها و راهکارهای مرمت بناهای خشتی و بومی نیز روبه‌رو خواهد شد. همچنین، این کتاب به اهمیت مشارکت جامعه‌ی محلی و نقش آن در حفظ میراث فرهنگی اشاره کرده است. وجود نقشه‌ها، تصاویر و جداول، فهم بهتر موضوعات فنی و اجرایی را ممکن ساخته و کتاب را به منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران معماری و مرمت، دانشجویان رشته‌های مرتبط با میراث فرهنگی، علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ بومی ایران و کسانی که دغدغه‌ی حفاظت از بناهای تاریخی را دارند، پیشنهاد می‌شود.