کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه

کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه نوشته جلیل دوستخواه و به‌ ویراستاری کاظم سادات اشکوری، اثری پژوهشی درباره‌ی زندگی، زمانه و جایگاه فردوسی و شاهنامه است که نشر دفتر پژوهش‌های فرهنگی آن را منتشر کرده است. این کتاب با هدف پاسخ‌گویی به نیازهای نوین فرهنگی جامعه‌ی ایران، به‌ویژه نسل جوان، به بررسی علمی و دقیق تاریخ و فرهنگ ایران و اثر شاهکار فردوسی می‌پردازد. ساختار کتاب در قالب مجموعه‌ی از ایران چه می‌دانم؟ طراحی شده و تلاش دارد با نگاهی بی‌طرفانه و مستند، اطلاعاتی جامع و کلیدی درباره‌ی فردوسی و شاهنامه را در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه

کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه با تمرکز بر زندگی و آثار فردوسی، شاعر بزرگ ایرانی، و شاهنامه به‌عنوان مهم‌ترین اثر حماسی زبان فارسی، به بررسی ابعاد مختلف این شاعر و شاهکارش می‌پردازد. جلیل دوستخواه در این کتاب، ابتدا به زندگی فردوسی، خانواده، باورهای دینی و جایگاه اجتماعی او پرداخته است. سپس ساختار و محتوای شاهنامه، روند تدوین و سرایش آن و جایگاه این اثر در فرهنگ و زبان فارسی را بررسی کرده است. این کتاب با ساختار منظم و فصل‌بندی روشن، امکان دسترسی آسان به اطلاعات مورد نیاز را فراهم می‌کند و به پرسش‌های بنیادین درباره فردوسی و شاهنامه پاسخ می‌دهد.

کتاب شناخت‌نامه‌ی فردوسی و شاهنامه در پنج فصل تنظیم شده که هر فصل به یکی از جنبه‌های مهم فردوسی و شاهنامه اختصاص دارد؛ از نام و نشان و زندگی فردوسی تا ویژگی‌های ساختاری شاهنامه و تأثیر آن بر فرهنگ ایرانی. همچنین، کتاب به گسترش جهانی شاهنامه، ترجمه‌ها و نسخه‌های مختلف آن و نقش شاهنامه در هویت ملی و زبان فارسی اشاره دارد. نویسنده تلاش کرده است تا با استناد به منابع معتبر و تحلیل انتقادی، تصویری روشن و مستند از فردوسی و اثرش ارائه دهد.

خلاصه کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه

کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه با رویکردی پژوهشی، ابتدا به زندگی فردوسی و زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی دوران او می‌پردازد. دوستخواه با بررسی منابع تاریخی و اشاره به پژوهش‌های پیشین، به موضوعاتی مانند زادگاه، خانواده، باورهای دینی و جایگاه اجتماعی فردوسی پرداخته است. در ادامه، روند شکل‌گیری شاهنامه و نقش فردوسی در احیای فرهنگ و زبان ایرانی بررسی شده است. کتاب به تأثیر محیط خراسان و خاندان دهقانان بر شکل‌گیری شخصیت فردوسی و انگیزه‌ی او برای سرایش شاهنامه اشاره دارد. همچنین، به چالش‌های فردوسی در مسیر سرایش شاهنامه، از جمله مشکلات مالی، بی‌توجهی هم‌روزگاران و دشواری‌های اجتماعی و سیاسی آن دوران پرداخته شده است. 

بخش‌هایی از کتاب به تحلیل ساختار شاهنامه، گونه‌ی ادبی حماسه، درون‌مایه‌ها و بن‌مایه‌های آن اختصاص یافته و جایگاه شاهنامه به‌عنوان پشتوانه‌ی فرهنگی و زبانی ایرانیان بررسی شده است. نویسنده با اشاره به رویکرد فردوسی نسبت به دین و مذهب، تأکید کرده است که فردوسی با وجود باور به اسلام و گرایش به تشیع، نگاهی خردگرایانه و انسان‌دوستانه به دین داشته و از تعصب و جزم‌اندیشی پرهیز می‌کرده است. در نهایت، کتاب به تأثیر شاهنامه بر هویت ملی ایرانیان و نقش آن در پیوند میان فرهنگ گذشته و امروز ایران می‌پردازد.

چرا باید کتاب شناخت نامه فردوسی و شاهنامه را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی تصویری جامع و مستند از فردوسی و شاهنامه، به مخاطب امکان می‌دهد با زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی شکل‌گیری شاهنامه و زندگی فردوسی آشنا شود. ویژگی شاخص کتاب، تحلیل انتقادی و بی‌طرفانه‌ی آن است که با استناد به منابع معتبر، افسانه‌ها و روایت‌های نادرست را از واقعیت‌های تاریخی جدا می‌کند. همچنین نویسنده‌ی کتاب به نقش شاهنامه در حفظ زبان و فرهنگ ایرانی و جایگاه آن در ادبیات جهان می‌پردازد. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر از هویت ایرانی، تاریخ ادبیات و نقش فردوسی در فرهنگ ملی هستند، ارزشمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی، تاریخ و فرهنگ ایران، علاقه‌مندان به شاهنامه و فردوسی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های هویت ایرانی و تأثیر شاهنامه بر فرهنگ ملی را دارند، پیشنهاد می‌شود.