کتاب فقه پول

کتاب فقه پول نوشته‌ هادی نجفی با تدوین مصطفی اله‌ دادی دستجردی، اثری تخصصی در حوزه‌ی فقه اسلامی است که به بررسی مسائل نوپدید مرتبط با پول، به‌ویژه ضمان کاهش ارزش پول و خلق پول می‌پردازد. این کتاب حاصل تقریر دروس خارج فقه آیت‌الله هادی نجفی در حوزه‌ی علمیه‌ی اصفهان است. انتشارات منهاج علم این اثر را منتشر کرده است. کتاب فقه پول با رویکردی تحلیلی و اجتهادی، موضوعات مهمی چون ماهیت پول، تاریخچه‌ی آن، تفاوت پول فلزی و اسکناس، ارزش ذاتی و اعتباری پول، چالش‌های فقهی کاهش ارزش پول، خلق پول توسط بانک‌ها و احکام مرتبط با آن را بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فقه پول

کتاب فقه پول (ضمان کاهش ارزش پول و خلق پول) نوشته‌ی هادی نجفی، اثری پژوهشی در حوزه‌ی فقه اسلامی است که به مسائل نوپدید و چالش‌های فقهی مرتبط با پول می‌پردازد. این کتاب در قالب تقریر دروس خارج فقه، ساختاری منظم دارد و ابتدا با مفاهیم و کلیات آغاز می‌شود؛ سپس به بررسی ماهیت پول، تاریخچه‌ی آن، تفاوت‌های پول فلزی و اسکناس و ارزش ذاتی و اعتباری پول می‌پردازد. بخش‌های بعدی کتاب به چالش‌های فقهی کاهش ارزش پول، عوامل مؤثر بر آن و بررسی ضمان کاهش ارزش پول اختصاص یافته است. 

خلق پول توسط بانک‌ها و احکام فقهی مربوط به آن در ادامه موردبحث قرار می‌گیرد. هادی نجفی با استناد به آرای فقها، روایات و قواعد فقهی، تلاش کرده است تا پاسخ‌هایی برای مسائل مستحدثه‌ای مانند کاهش ارزش پول، ربا، خمس تورم و خلق پول ارائه دهد. کتاب فقه پول با رویکردی اجتهادی و باتکیه‌بر منابع اصیل فقهی، به‌دنبال تبیین راهکارهای فقهی برای مسائل اقتصادی معاصر است و مخاطبان آن عمدتاً پژوهشگران، طلاب و علاقه‌مندان به فقه اقتصادی و مسائل پولی هستند.

خلاصه کتاب فقه پول

کتاب فقه پول در دو محور اصلی ضمان کاهش ارزش پول و خلق پول سامان یافته است. در بخش نخست، نویسنده با تعریف مسائل مستحدثه و تمایز آن‌ها از مسائل فرضی، به اهمیت موضوع‌شناسی در فقه معاصر اشاره کرده است؛ سپس ماهیت پول، تاریخچه‌ی آن از پول فلزی تا اسکناس و تفاوت‌های ارزش ذاتی و اعتباری پول را بررسی می‌کند. در ادامه، به چالش‌های فقهی کاهش ارزش پول پرداخته شده و عوامل مؤثر بر کاهش ارزش پول مانند کاهش تولید، بلایای طبیعی، معاملات ربوی، خلق پول و جنگ مورد تحلیل قرار گرفته است. 

نویسنده با استناد به آرای فقها و قواعد فقهی، مسئله‌ی مثلی یا قیمی‌بودن پول را مطرح کرده و نقش عرف را در تعیین ارزش پول در زمان‌های مختلف برجسته می‌سازد. در بخش دوم، خلق پول توسط بانک‌ها و احکام فقهی آن بررسی شده است. نویسنده به انواع خلق پول (از سپرده‌ها یا از هیچ) نقش بانک‌های ربوی و اسلامی و دیدگاه‌های مختلف فقها درباره‌ی مالکیت دولت بر پول و تعامل با بانک‌ها می‌پردازد. در نهایت، احکام فقهی خلق پول، استدلال‌های موافق و مخالف، و تأثیر آن بر اقتصاد اسلامی تحلیل شده است. کتاب با جمع‌بندی و ارائه منابع و مقالات مرتبط به پایان می‌رسد.

چرا باید کتاب فقه پول را بخوانیم؟

کتاب فقه پول با تمرکز بر مسائل نوپدید اقتصادی، به‌ویژه کاهش ارزش پول و خلق پول، فرصتی برای آشنایی با دیدگاه‌های فقهی درباره‌ی چالش‌های معاصر اقتصاد اسلامی فراهم می‌کند. این کتاب با رویکردی تحلیلی و اجتهادی، به بررسی دقیق موضوعات پیچیده‌ای چون ضمان کاهش ارزش پول، ربا، خمس تورم و خلق پول می‌پردازد و تلاش کرده است تا با استناد به منابع اصیل فقهی و آرای فقها، راهکارهایی برای مسائل اقتصادی روز ارائه دهد. مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تری از نسبت فقه و اقتصاد و چگونگی مواجهه فقه اسلامی با مسائل جدید پولی هستند، ارزشمند است؛ همچنین ساختار منظم و پرداختن به موضوعات کاربردی، این اثر را به منبعی قابل‌توجه برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به فقه اقتصادی تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فقه پول به پژوهشگران حوزه‌ی فقه اقتصادی، طلاب و دانشجویان علوم اسلامی، فعالان حوزه‌ی بانکداری اسلامی و کسانی که دغدغه‌ی مسائل نوپدید پولی و مالی در چارچوب فقه اسلامی دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب فقه پول

«سخن گفتن از مباحث مربوط به علوم انسانی در تاریخ علم بشری امری ضروری و اساسی است و در این زمینه هر فرقه و نحله با توجه به اندیشه‌های بنیادین خود در این سنخ از علوم به نشر عقیده پرداخته‌اند. بدون شک از مهمترین عوامل مانایی دین مبین اسلام در طول تاریخ، توجه به مباحث اساسی و ساختارگرایی چون فقه، فلسفه، تفسیر، کلام، تاریخ و ... بوده است که موجب گشته‌ اندیشمندان دانای این آیین بزرگ الهی تعریفی مهم و مؤثر از آمیزه‌های آخرین دین خداوند متعال به جهان بشری عرضه کنند که چه در حوزه‌ی مفاهیم و چه در حوزه‌ی کاربرد میراثی افزون از دیگر اندیشه‌ها بر جای گذارده است.»