کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی

کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی مجموعه‌ای از مقالات و سخنرانی‌ها است که به همت گروه گفت‌وگوی اسلام با مسیحیت کاتولیک و یهودیت گردآوری شده است. این کتاب حاصل دور سوم گفت‌وگوی دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌ها با شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان است که در تهران برگزار شد. نویسندگان و سخنرانان این مجموعه از میان اندیشمندان و صاحب‌نظران ایرانی و بین‌المللی انتخاب شده‌اند؛ از جمله سید کاظم اکرمی، علی‌ اصغر احمدی، علیرضا اعرافی، محمد رضا شرفی، پیرو کودا، آندرا پاچینی و دونا ارسوتو. انتشارات بین‌المللی الهدی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی

کتاب جوانان، هویت و تعلیم‌وتربیت دینی (دور سوم گفت‌وگوی دینی با واتیکان تهران ۱۳۸۰) به بررسی ابعاد مختلف هویت‌یابی و تربیت دینی در نسل جوان می‌پردازد. این اثر مجموعه‌ای از مقالات و سخنرانی‌های ارائه‌شده در یک نشست بین‌المللی است که با حضور اندیشمندان مسلمان و مسیحی برگزار شده است. موضوعات اصلی کتاب حول محورهایی چون بحران هویت جوانان، تمایلات و آرمان‌های آنان، نقش دین در شکل‌گیری هویت و تربیت دینی و تأثیر آموزش‌های دینی بر رفتار و نگرش جوانان می‌چرخد.

ساختار کتاب حاضر به‌گونه‌ای است که هر مقاله یا سخنرانی به یکی از جنبه‌های روان‌شناختی، اجتماعی یا فلسفی هویت و تربیت دینی می‌پردازد و تلاش می‌کند با رویکردی تطبیقی، نقاط اشتراک و تفاوت میان دیدگاه‌های اسلامی و مسیحی را برجسته کند. نویسندگان با استناد به پژوهش‌های میدانی، متون دینی و تجربه‌های زیسته، تصویری چندلایه از دغدغه‌های جوانان در دنیای معاصر ارائه داده‌اند. این کتاب نه‌تنها به مسائل نظری می‌پردازد، بلکه نمونه‌هایی از تحقیقات میدانی درباره‌ی دین‌داری و رفتار اجتماعی جوانان ایرانی را نیز مطرح کرده است.

خلاصه کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی

کتاب جوانان، هویت و تعلیم‌وتربیت دینی با مقدمه‌ای آغاز می‌شود که اهمیت گفت‌وگوی بین‌ادیانی و تمرکز بر نقاط مشترک ادیان، به‌ویژه معنویت، را برجسته می‌کند؛ سپس در مقاله‌ای از سید کاظم اکرمی، ویژگی‌های روان‌شناختی و اجتماعی دوره‌ی نوجوانی و جوانی بررسی شده است؛ از جمله تمایل به هویت‌یابی، بیداری مذهبی، عدالت‌جویی و استقلال‌طلبی. نویسنده با اشاره به پژوهش‌های میدانی، نشان داده است که اکثریت جوانان ایرانی به اصول دینی پایبند هستند و دین‌داری با کاهش بزهکاری ارتباط دارد. 

مقالاتی در ادامه به آرمان‌ها و دغدغه‌های جوانان در فرهنگ‌های مختلف می‌پردازند. دونا ارسوتو با بهره‌گیری از استعاره‌ی سایه‌روشن در نقاشی، به دوگانگی امید و ناامیدی در آرمان‌های جوانان اشاره کرده و نقش محیط و فرهنگ را در شکل‌گیری این آرمان‌ها تحلیل کرده است. او همچنین مسئولیت رهبران دینی را در جهت‌دهی به آمال جوانان و کمک به یافتن معنای زندگی برجسته کرده است. 

مقاله‌های دیگر به ساختار روانی انسان از منظر اسلامی و روان‌شناسی پرداخته‌اند. علی‌ اصغر احمدی با تفکیک عقل، امیال و قلب، نقش هرکدام را در تربیت دینی توضیح داده و تأکید کرده است که ایمان، نه صرفاً شناخت یا تمایل، بلکه کیفیتی قلبی است که رفتار و نگرش فرد را شکل می‌دهد. آسیب‌های قلبی مانند قساوت و مرض نیز به‌عنوان موانع تربیت دینی معرفی شده‌اند. در بخش‌هایی از کتاب، به نقش الگوهای اخلاقی، مشارکت اجتماعی و اهمیت معلمان معتقد در تربیت دینی جوانان اشاره شده است؛ همچنین تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی جوانان در کشورهای مختلف و تأثیر جهانی‌شدن بر هویت و دین‌داری آنان موردبحث قرار گرفته است.

چرا باید کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی را بخوانیم؟

کتاب جوانان، هویت و تعلیم‌وتربیت دینی با گردآوری دیدگاه‌های متنوع از اندیشمندان مسلمان و مسیحی، فرصتی برای شناخت عمیق‌تر دغدغه‌های هویتی و دینی نسل جوان فراهم کرده است. ویژگی شاخص آن، رویکرد تطبیقی و بین‌فرهنگی است که امکان مقایسه‌ی تجربه‌های جوانان در جوامع مختلف را می‌دهد؛ همچنین باتکیه‌بر پژوهش‌های میدانی و تحلیل‌های روان‌شناختی، تصویری واقع‌بینانه از وضعیت دین‌داری و هویت‌یابی جوانان ارائه شده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند با چالش‌های تربیت دینی، نقش آموزش و الگوهای اخلاقی و اهمیت گفت‌وگوی بین‌ادیانی در جهان امروز آشنا شود. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر پیوند دین، هویت و جوانی هستند، منبعی غنی و چندوجهی به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران حوزه‌ی دین، تعلیم‌وتربیت، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، معلمان و مربیان دینی و همچنین والدینی که دغدغه‌ی تربیت معنوی و هویتی فرزندان خود را دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای علاقه‌مندان به گفت‌وگوی بین‌ادیانی و کسانی که با مسائل هویت و دین‌داری جوانان روبه‌رو هستند، مفید است.

بخشی از کتاب جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی

«دانشمند بزرگ ایرانی خواجه نصیرالدین طوسی قرن‌ها قبل از روسو و دیگر طبیعت‌گرایان و کودک‌محوران گفته است: «چون تهذیب اخلاق و اکتساب فضایل، امری صناعی است، در آن باب اقتداء به طبیعت لازم بود و آن چنان باشد که تأمل کنیم تا با وجود قوی و ملکات در بدو خلقت بر چه سیاقت بوده است، پس در تهذیب همان تدریج نگاه داریم.» بر این اساس باید برای تربیت دینی جوانان، جوانی و تمایلات ویژه را شناخت و آن خواسته‌ها را متوجه پرورش دینی و معنوی نمود.»