کتاب کلاف سر در گم

کتاب کلاف سر در گم نوشتهٔ مجید نظری‌ نسب و با همکاری اداره کل هنرهای نمایشی رادیو توسط نشر پژوهش‌ سرا منتشر شده است. این اثر یک نمایشنامه‌ی رادیویی است که برداشتی آزاد از نمایشنامه‌ی کوتاه توپ لاستیکی اثر صادق چوبک به‌ شمار می‌آید. کتاب کلاف سردرگم با بهره‌گیری از عناصر شنیداری و دیالوگ‌محور، فضای خاص نمایشنامه‌های رادیویی را در قالب مکتوب آورده و به مسائل اجتماعی و انسانی در بستر تاریخی ایران می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کلاف سر در گم

کتاب کلاف سردرگم، اثری در قالب نمایشنامه‌ی رادیویی است که توسط مجید نظری‌ نسب نوشته شده است. این کتاب با الهام از نمایشنامه‌ی کوتاه توپ لاستیکی اثر صادق چوبک خلق شده و به‌عنوان برداشتی آزاد، داستان و شخصیت‌های تازه‌ای را در بستر همان فضای تاریخی و اجتماعی روایت می‌کند. نمایشنامه‌های رادیویی، برخلاف نمایشنامه‌های صحنه‌ای، بر قدرت صدا، دیالوگ و فضاسازی شنیداری تکیه دارند و این ویژگی در کتاب کلاف سردرگم به‌خوبی دیده می‌شود. 

ساختار کتاب حاضر مبتنی‌بر گفت‌وگوهای زنده و شخصیت‌پردازی صوتی است که به‌جای تصویرسازی بصری، تخیل مخاطب را فعال می‌کند. روایت در فضای ایران دهه‌ی ۱۳۱۰ شکل می‌گیرد و شخصیت‌هایی از طبقات مختلف اجتماعی را درگیر ماجراهایی پیچیده و پرابهام می‌کند. این کتاب نه‌تنها برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی و نمایشنامه‌نویسی رادیویی جذاب است، بلکه تصویری از فرازونشیب‌های اجتماعی و سیاسی آن دوران را نیز ارائه می‌دهد. کتاب کلاف سردرگم با بهره‌گیری از زبان و لحن خاص نمایشنامه‌های رادیویی، تجربه‌ای متفاوت از خواندن یک نمایشنامه را رقم می‌زند و به‌نوعی پلی میان ادبیات مکتوب و هنر شنیداری ایجاد می‌کند.

خلاصه کتاب کلاف سر در گم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان کلاف سردرگم در تهرانِ سال ۱۳۱۵ و در خانه‌ی میرزا قلی خان دالکی، وزیر مالیه، آغاز می‌شود. فضای خانه آکنده از اضطراب و نگرانی است؛ دالکی به‌دلیل شایعه‌ی خیانت و اختلاس، تحت‌نظر قرار گرفته و سایه‌ی بازداشت و مجازات بر سرش سنگینی می‌کند. او با همسر دومش، ماهرخ، و خدمتکار خانه، ننه، درباره‌ی علت حضور پاسبان در کوچه و احتمال دستگیری‌اش گفت‌وگو می‌کند. 

دالکی که سال‌ها در وزارت مالیه خدمت کرده، خود را بی‌گناه می‌داند، اما خاطرات و اتفاقات گذشته، به‌ویژه ماجرای یک اختلاس کوچک و دهن‌لقی در مهمانی سفارت آلمان، او را دچار تردید و ترس کرده است. در خلال روایت، شخصیت‌های مختلفی از جمله داماد دالکی (سرتیپ مظفر خان)، دخترش پوران، شوهر پوران و دیگر اعضای خانواده و آشنایان وارد ماجرا می‌شوند. 

فضای خانه با آمدوشد مهمانان، بحث‌های سیاسی و خانوادگی و تلاش برای یافتن راه نجات از بحران، پرتنش و پرابهام است. دالکی در تلاش است تا با کمک اطرافیان، علت واقعی تحت‌نظر قرارگرفتنش را کشف کند و از سرنوشت شومی که در انتظارش است، بگریزد. روایت با طنز، دیالوگ‌های تندوتیز و اشاره به فضای سیاسی و اجتماعی آن دوران، تصویری از اضطراب، بی‌اعتمادی و پیچیدگی روابط قدرت را به نمایش می‌گذارد. پایان داستان باز است و سرنوشت دالکی در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند.

چرا باید کتاب کلاف سر در گم را بخوانیم؟

کتاب کلاف سردرگم با تلفیق عناصر طنز، نقد اجتماعی و بازآفرینی فضای تاریخی، تجربه‌ای متفاوت از نمایشنامه‌خوانی را ارائه می‌دهد. این کتاب با بهره‌گیری از قالب نمایشنامه‌ی رادیویی، به‌جای تکیه‌بر تصویر، تخیل و شنیدار مخاطب را فعال می‌کند و از خلال دیالوگ‌های زنده و شخصیت‌پردازی دقیق، مسائل پیچیده‌ی قدرت، فساد، ترس و روابط انسانی را در بستر ایران دهه‌ی ۱۳۱۰ به تصویر می‌کشد. خواندن این اثر فرصتی است برای آشنایی با شیوه‌ی روایتگری شنیداری، شناخت تاریخ اجتماعی ایران و لمس دغدغه‌های انسانی در قالبی متفاوت و جذاب.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به نمایشنامه، ادبیات نمایشی رادیویی، پژوهشگران تاریخ اجتماعی ایران و کسانی که به روایت‌های طنزآمیز و انتقادی از قدرت و جامعه علاقه دارند، مناسب است؛ همچنین دانشجویان رشته‌های هنرهای نمایشی و نویسندگان جوان می‌توانند از ساختار و تکنیک‌های این اثر بهره ببرند.

بخشی از کتاب کلاف سر در گم

«نمایش رادیویی، هنری‌ست که از دل صدا زاده می‌شود و جهانی کامل را تنها با زبان، صدا، سکوت و موسیقی می‌سازد. رسانه‌ای شنیداری که نه بر تصویر، بلکه بر تخیل مخاطب تکیه دارد. در جهانی که تصویر بر همه‌چیز غلبه کرده است، نمایش رادیویی همچنان بر آن است تا قدرت زبان و صدا را به رخ بکشد؛ زبانی که نه فقط در قالب دیالوگ، بلکه در افکت، مکث، سکوت، موسیقی و ریتم جاری‌ست.»