کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم)

کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم) با عنوان اصلی Stanford encyclopedia of philosophy اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی فلسفه‌ی افلاطون است که به قلم فاطمه خونساری نگاشته شده است. این کتاب توسط انتشارات اندیشکده روابط بین‌الملل منتشر شده و بخشی از مجموعه‌ای است که به معرفی و بررسی مدخل‌های دانشنامه‌ی استنفورد در حوزه‌ی فلسفه می‌پردازد. تمرکز اصلی این جلد بر مباحث مابعدالطبیعه و معرفت‌شناسی دوره‌ی میانی افلاطون است و ساختار آن بر پایه‌ی مقالات و مدخل‌های تخصصی تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم)

کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم)، نوشته‌ی فاطمه خونساری، اثری است که به‌طور تخصصی به فلسفه‌ی افلاطون و به‌ویژه دوره‌ی میانی اندیشه‌های او می‌پردازد. این کتاب بخشی از پروژه‌ی ترجمه و گردآوری مدخل‌های فلسفی دانشنامه‌ی استنفورد است و ساختار آن براساس مقالات و مدخل‌های موضوعی تنظیم شده است. در این جلد، تمرکز اصلی بر مابعدالطبیعه و معرفت‌شناسی افلاطون قرار دارد و موضوعاتی مانند نظریه‌ی صور، تمایز میان امور جزئی و کلی و تأثیر فیلسوفان پیشاسقراطی بر افلاطون به‌تفصیل بررسی شده‌اند. 

علاوه‌بر این موارد، کتاب به تحلیل محاورات مهم افلاطون، مانند فایدون، جمهوری، پارمنیدس و تیمائوس می‌پردازد و سیر تحول اندیشه‌های او را از دوره‌ی سقراطی تا دوره‌های میانی و متأخر بررسی می‌کند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هر فصل یا مقاله‌‌ی آن به یکی از جنبه‌های فلسفه‌ی افلاطون اختصاص یافته و تلاش شده است تا با بیانی دقیق و رویکردی تحلیلی، مفاهیم بنیادین فلسفه‌ی او شرح داده شود. این اثر نه‌تنها برای علاقه‌مندان فلسفه‌ی یونان باستان، بلکه برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی فلسفه نیز منبعی مفید خواهد بود.

خلاصه کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم)

کتاب حاضر با تمرکز بر دوره‌ی میانی اندیشه‌های افلاطون، به بررسی عمیق مفاهیم مابعدالطبیعه و معرفت‌شناسی در آثار او می‌پردازد. کتاب با معرفی سه فیلسوف تأثیرگذار بر افلاطون، یعنی هراکلیتوس، پارمنیدس و سقراط آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه دیدگاه‌های این متفکران، به‌ویژه درباره‌ی تغییر، ثبات و اخلاق، زمینه‌ساز شکل‌گیری نظریه‌ی صور در فلسفه‌ی افلاطون شده‌ است. در ادامه، ساختار فلسفه‌ی افلاطون به سه بخش اخلاق، معرفت‌شناسی و مابعدالطبیعه تقسیم می‌شود و ارتباط تنگاتنگ این حوزه‌ها در اندیشه‌ی او مورد تأکید قرار می‌گیرد. 

کتاب به‌تفصیل به نظریه‌ی صور می‌پردازد؛ مفهومی که براساس آن، کلیات یا ایده‌ها مستقل از اشیای مادی و جزئیات جهان محسوس وجود دارند و منشأ شناخت و حقیقت‌ هستند. در این راستا، تمایز میان امور جزئی (اشیای مادی و متغیر) و صور (کلیات ثابت و غیرمادی) شرح داده می‌شود و نقش هریک در ساختار معرفتی و هستی‌شناختی افلاطون بررسی می‌گردد. در بخش‌هایی از کتاب، استدلال‌های افلاطون درباره‌ی فناناپذیری نفس، تمایز میان دانش و باور و اهمیت تعریف و ذات در شناخت مفاهیم اخلاقی، مانند عدالت و تقوا تحلیل شده است؛ همچنین به چالش‌های تفسیر نظریه‌ی صور، ازجمله مسئله‌ی حمل ذاتی، بساطت و مفارقت صور و نقصان ویژگی‌ها در امور جزئی پرداخته شده است. 

کتاب با بررسی محاورات کلیدی افلاطون، مانند فایدون، جمهوری و پارمنیدس، سیر تحول اندیشه‌های او را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه افلاطون در دوره‌های مختلف، نظریه‌های خود را بسط داده یا اصلاح کرده است.

چرا باید کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم) را بخوانیم؟

این اثر با رویکردی تحلیلی و ساختارمند، امکان آشنایی عمیق با مفاهیم بنیادین فلسفه‌ی افلاطون را فراهم می‌کند. ویژگی شاخص آن، تمرکز بر دوره‌ی میانی اندیشه‌های افلاطون و بررسی دقیق نظریه‌ی صور و ارتباط آن با معرفت‌شناسی و مابعدالطبیعه است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، نه‌تنها با سیر تحول اندیشه‌های افلاطون آشنا می‌شود، بلکه با چالش‌های تفسیر آثار او و دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی مفاهیم کلیدی فلسفه‌ی یونان باستان روبه‌رو می‌گردد؛ همچنین کتاب به‌واسطه‌ی پرداختن به محاورات مهم افلاطون و تحلیل ساختار استدلالی آن‌ها، زمینه‌ی مناسبی برای پژوهش و مطالعه‌ی تطبیقی در حوزه‌ی فلسفه فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، علاقه‌مندان فلسفه‌ی یونان باستان و کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر مفاهیم مابعدالطبیعه و معرفت‌شناسی هستند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای افرادی که به نظریه‌ی صور و ساختار اندیشه‌ی افلاطون علاقه دارند، منبعی مناسب است.

بخشی از کتاب مدخل افلاطون دانشنامه استنفورد (جلد دوم)

«شاگردان افلاطونی و فیلسوفان باستانی، فلسفه را به سه بخش تقسیم می‌کنند: اخلاق، معرفت‌شناسی و مابعدالطبیعه. درحالی‌که این تقسیم‌بندی عموماً دقیق و مسلماً مفید برای اهداف آموزشی و تعلیمی است، هیچ مرز محکمی این بخش‌ها را از یکدیگر جدا نمی‌سازد؛ برای مثال، اخلاق مربوط است به این که چگونه شخص باید زندگی کند و توجه خود را بر لذت، فضیلت و شادی و سعادت معطوف نماید. از آن‌جا که به‌نظر افلاطون (و سقراط)، تقوا و فضیلت و سعادت مستلزم معرفت، یعنی معرفت به امور خیر و شر است، اخلاق افلاطون از معرفت‌شناسی او جدایی‌ناپذیر است. اجمالاً می‌توان گفت معرفت‌شناسی مطالعه ماهیت معرفت است و این که چگونه شخص به علم و معرفت دست می‌یابد.»