کتاب شناخت قضات دادسرا

کتاب شناخت قضات دادسرا نوشته محمد جواد داورزنی و ویراسته عطیه طالع‌ زاری که توسط نشر داورگستر منتشر شده، اثری پژوهشی در حوزه‌ی حقوق و نظام قضایی ایران است. این کتاب به بررسی جایگاه، نقش و وظایف قضات دادسرا، عوامل مؤثر در تعیین و تشدید مجازات و همچنین مزیت‌ها و محدودیت‌های قضاوت در ایران و جهان پرداخته است. کتاب شناخت قضات دادسرا با رویکردی تحلیلی، ساختار دادسراها، انواع قضات و روندهای تاریخی و تطبیقی نظام قضایی را مورد واکاوی قرار داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت قضات دادسرا

کتاب شناخت قضات دادسرا (عوامل مؤثر بر تعیین و تشدید مجازات) با ساختاری پژوهشی، به بررسی نظام دادسرا و جایگاه قضات در ایران و مقایسه‌ی آن با نظام‌های قضایی دیگر کشورها پرداخته است. این کتاب نوشته‌ی محمد جواد داورزنی، تصویری جامع از روند تاریخی تحول دادسراها، انواع دادسراهای عمومی و اختصاصی و نقش‌های مختلف قضات از جمله دادستان، معاون دادستان، دادیار و بازپرس ارائه می‌دهد. کتاب با مروری بر تاریخچه‌ی نظام قضایی ایران از دوران باستان تا پس از انقلاب اسلامی، سیر تغییرات ساختاری و قانونی را شرح داده و سپس به معرفی مفاهیم کلیدی قضاوت و جایگاه دادسرا در نظام حقوقی می‌پردازد. 

بخش‌هایی از کتاب نیز به مقایسه‌ی تطبیقی جایگاه دادستان در کشورهای مختلف مانند آلمان، فرانسه، روسیه، هلند، ترکیه و رومانی اختصاص یافته است. در ادامه، وظایف و اختیارات هریک از مقامات قضایی دادسرا به‌تفصیل بیان شده و در نهایت، به عوامل مؤثر در تعیین و تشدید مجازات و محدودیت‌ها و مزیت‌های شغل قضاوت پرداخته شده است. کتاب شناخت قضات دادسرا اثر محمد جواد داورزنی برای دانشجویان حقوق، پژوهشگران و علاقه‌مندان به نظام قضایی ایران و تطبیق آن با سایر کشورها، منبعی قابل‌توجه به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب شناخت قضات دادسرا

محمد جواد داورنی در کتاب شناخت قضات دادسرا، ابتدا با مروری بر تاریخچه‌ی دادسرا و نظام قضایی ایران، روند تحولات این نهاد را از دوران باستان تا دوره‌ی معاصر بررسی کرده است. کتاب نشان می‌دهد که قضاوت و دادرسی در ایران از شکل‌های ابتدایی داوری تا ساختارهای پیچیده‌ی امروزی، همواره تحت‌تأثیر شرایط سیاسی، اجتماعی و مذهبی قرار داشته است. پس از انقلاب اسلامی، تغییرات اساسی در ساختار قوه‌ی قضاییه و دادسراها رخ داده و استقلال این نهادها تقویت شده است. در ادامه، انواع دادسراها معرفی می‌شوند؛ از دادسرای عمومی و انقلاب گرفته تا دادسراهای اختصاصی مانند دادسرای ویژه‌ی کارکنان دولت، قاچاق کالا و ارز، روحانیت، جرایم پولی و بانکی، پزشکان، اطفال و نوجوانان و ارشاد. هریک از این دادسراها وظایف و صلاحیت‌های خاص خود را دارند و به جرایم ویژه‌ای رسیدگی می‌کنند. 

کتاب حاضر سپس به معرفی مفاهیم و نقش‌های مختلف قضات دادسرا می‌پردازد. دادستان به‌عنوان بالاترین مقام دادسرا، مسئولیت حفظ حقوق عمومی، نظارت بر اجرای قانون و تعقیب کیفری بزهکاران را بر عهده دارد. معاون دادستان، دادیار و بازپرس نیز هریک وظایف مشخصی در روند تحقیقات و اجرای احکام دارند. تفاوت‌ها و شباهت‌های این نقش‌ها در نظام قضایی ایران و کشورهای دیگر به‌صورت تطبیقی بررسی شده است. 

در بخش دیگری از کتاب، عوامل مؤثر در تعیین و تشدید مجازات موردبحث قرار می‌گیرد. نویسنده به نقش قوانین، سوءسابقه‌ی کیفری، اهمیت و ماهیت جرم، زمان و مکان وقوع جرم و ویژگی‌های شخصیتی مجرم در تصمیم‌گیری قضات اشاره کرده است؛ همچنین محدودیت‌ها و مزیت‌های شغل قضاوت، از جمله استقلال، امنیت شغلی، محدودیت‌های اجتماعی و مسئولیت‌های اخلاقی و قانونی قاضی، به‌تفصیل بیان شده است. در نهایت، کتاب با تأکید بر اهمیت عدالت، بی‌طرفی و شرایط لازم برای تصدی منصب قضاوت، جایگاه قاضی را در نظام حقوقی و اجتماعی ایران و جهان تبیین می‌کند.

چرا باید کتاب شناخت قضات دادسرا را بخوانیم؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با ساختار و عملکرد دادسراها و نقش‌های کلیدی قضات در نظام قضایی ایران آشنا شود. کتاب شناخت قضات دادسرا با ارائه‌ی تحلیل‌های تاریخی و تطبیقی، نه‌تنها به تبیین جایگاه دادستان، دادیار و بازپرس می‌پردازد، بلکه تفاوت‌ها و شباهت‌های نظام قضایی ایران با کشورهای دیگر را نیز روشن می‌سازد. این کتاب به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر فرایندهای قضایی، عوامل مؤثر بر تعیین مجازات و چالش‌های شغل قضاوت هستند، اطلاعات ارزشمندی ارائه می‌دهد؛ همچنین بررسی محدودیت‌ها و مزیت‌های قضاوت، تصویری واقع‌گرایانه از مسئولیت‌ها و انتظارات اجتماعی از قضات ارائه می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌ی حقوق، وکلا، قضات جوان و علاقه‌مندان به نظام قضایی ایران مناسب است؛ همچنین افرادی که به‌دنبال شناخت ساختار دادسراها، وظایف و اختیارات قضات و مقایسه‌ی تطبیقی نظام‌های قضایی هستند، می‌توانند از محتوای این اثر بهره‌مند شوند. این کتاب به کسانی که دغدغه‌ی عدالت، بی‌طرفی و مسئولیت‌های اجتماعی قضاوت را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب شناخت قضات دادسرا

«شغل قضاوت شغل مهمی است و در جامعه از منزلت بالایی برخوردار است. در همه جای دنیا مردم برای قضات خود احترام قائل هستند. در واقع شغل قضاوت امانت است و نباید در شغل قضاوت دغدغه تأمین مالی وجود داشته باشد. هرچند که در کنار هر شغلی تأمین مالی و اقتصادی وجود دارد. اما یک قاضی خوب کسی است که بیشتر مراقب عدالت باشد و قوانین را رعایت نماید و به استقلال و عزت خود اهمیت بدهد. همین مسأله نشانگر اهمیت شغل قضاوت است. اما زمانی که کسی شغل قضاوت را انتخاب می‌کند تمام محدودیت‌های آن را نیز می‌پذیرد. از جمله این محدودیت‌ها می‌توان به این اشاره کرد که شخص قاضی نمی‌تواند در صف نانوایی بایستد و نان بخرد، نمی‌تواند با هرکسی آداب معاشرت داشته باشد، نمی‌تواند هر نوع لباس با هر مارکی بپوشد. خانواده او نیز چنین است. اما در کنار این محدودیت‌ها مزایایی هم دارد از جمله این که از آنجایی که شغل قضاوت دارای منزلت اجتماعی بالایی است. علاوه بر مردم، همه‌ کسانی که در دادگستری کار می‌کنند نیز باید برای قاضی احترام قائل باشند. دولت نیز قاضی را باید از لحاظ مالی، فرهنگی، معنوی تأمین نماید تا اولاً زنظر اقتصادی کمبود نداشته باشد، همچنین مسکن مناسب و امکانات مادی او نیز باید از سوی دولت تأمین شود تا در شرایط سخت قرار نگیرد.»