کتاب طرحی از گذشته

کتاب طرحی از گذشته نوشته نئومی میلر و ترجمه لعیا عالی‌ نیا از سوی نشر ندای تاریخ منتشر شده است. این کتاب با ترکیب روایت‌های شخصی، خاطرات میدانی و نقاشی‌های نویسنده تجربه‌های زیسته‌ی یک باستان‌شناس را در پروژه‌های مختلف باستان‌شناسی در ایران، ترکیه و سوریه به تصویر می‌کشد. کتاب طرحی از گذشته به‌عنوان اثری میان‌ژانری هم‌زمان جنبه‌های مستند، هنری و روایی را در خود جای داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طرحی از گذشته

کتاب طرحی از گذشته (دفتر نقاشی یک باستان‌شناس) اثری است که با رویکردی خاطره‌نگارانه و تصویری زندگی و کار میدانی یک باستان‌شناس را روایت می‌کند. نئومی میلر، نویسنده‌ی کتاب، با بهره‌گیری از دفتر نقاشی شخصی خود تجربه‌هایش را از حضور در پروژه‌های باستان‌شناسی در خاورمیانه به‌ویژه ایران، ترکیه و سوریه بازگو کرده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی ترکیب متن و تصویر شکل گرفته و هر فصل آن با نقاشی‌ها و طرح‌هایی همراه است که فضای کار میدانی، زندگی روزمره‌ی باستان‌شناسان و لحظات خاص و گاه طنزآمیز را به تصویر می‌کشد. 

این کتاب نه‌تنها به کاوش‌های علمی و یافته‌های باستان‌شناسی می‌پردازد، بلکه به جنبه‌های انسانی، اجتماعی و فرهنگی زندگی در مناطق مختلف نیز توجه دارد. روایت‌ها از دوران دانشجویی نئومی میلر آغاز می‌شود و تا سال‌ها فعالیت حرفه‌ای او در پروژه‌های مهم باستان‌شناسی ادامه می‌یابد. کتاب طرحی از گذشته با نگاهی جزئی‌نگر و گاه شوخ‌طبع تصویری زنده از فرازونشیب‌های کار میدانی، روابط میان اعضای گروه، چالش‌های زندگی در روستاها و شهرهای کوچک و مواجهه با فرهنگ‌های گوناگون ارائه می‌دهد. این اثر برای علاقه‌مندان به باستان‌شناسی، تاریخ، سفرنامه و هنر تصویری تجربه‌ای متفاوت و ملموس از دنیای باستان‌شناسان فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب طرحی از گذشته

کتاب طرحی از گذشته با روایت زندگی و تجربه‌های میدانی نئومی میلر خواننده را به دل پروژه‌های باستان‌شناسی در خاورمیانه می‌برد. نویسنده از دوران کودکی و علاقه‌اش به باستان‌شناسی آغاز می‌کند و نخستین تجربه‌هایش را در کاوش‌های آموزشی در کانادا و نیومکزیکو شرح می‌دهد؛ سپس ورود به عرصه‌ی حرفه‌ای باستان‌شناسی با سفر به ایران و شرکت در پروژه‌ی ملیان نقطه‌ی عطفی در زندگی او رقم می‌زند. در این بخش میلر با جزئیات به شرح زندگی روزمره در روستای ملیان، چالش‌های تهیه‌ی ابزار و تجهیزات، تعامل با مردم محلی و روند کاوش در محوطه‌های باستانی می‌پردازد. او از کشف بقایای گیاهی، اهمیت سرگین‌سوخت در نمونه‌های باستانی و نقش زنان روستایی در انتقال دانش گیاه‌شناسی سخن می‌گوید. 

پس از ایران روایت به پروژه‌های گوردیون در ترکیه منتقل می‌شود؛ جایی که میلر به‌عنوان باستان‌گیاه‌شناس در کنار گروهی بین‌المللی به بررسی بقایای گیاهی و بازسازی پوشش گیاهی گذشته می‌پردازد. زندگی در پایگاه گوردیون، نظم روزانه‌ی کار، روابط میان اعضا و حتی شوخی‌ها و سرگرمی‌های گروه بخشی از فضای کتاب را شکل می‌دهد. میلر با نگاهی طنزآمیز ماجراهایی مانند حضور سگ وفادار پایگاه، چالش‌های ثبت‌وضبط یافته‌ها و حتی برخورد با سربازان کنجکاو را روایت می‌کند. 

در ادامه کتاب به پروژه‌های باستان‌شناسی در امتداد رود فرات در ترکیه و سوریه می‌پردازد. میلر از تأثیر سدسازی‌ها بر محوطه‌های باستانی، تفاوت‌های اقلیمی و فرهنگی مناطق و تجربه‌های زیسته در روستاهای حاجی‌نبی و نفیله سخن می‌گوید. او با مقایسه‌ی یافته‌های گیاهی و معماری روستاها به نقش کشاورزی و دامداری در شکل‌گیری فرهنگ‌های باستانی اشاره می‌کند. در سراسر کتاب نقاشی‌ها و طرح‌های نویسنده لحظات خاص، مناظر طبیعی، ابزارها و حتی شوخی‌های گروه را به تصویر می‌کشند و به روایت‌ها جان می‌بخشند. کتاب طرحی از گذشته نه‌تنها گزارشی از کاوش‌های باستان‌شناسی است، بلکه سفری تصویری و روایی به دل زندگی میدانی، روابط انسانی و فرهنگ‌های متنوع خاورمیانه به‌شمار می‌آید.

چرا باید کتاب طرحی از گذشته را بخوانیم؟

این کتاب با ترکیب روایت‌های شخصی، خاطرات میدانی و نقاشی‌های زنده تجربه‌ای ملموس و متفاوت از دنیای باستان‌شناسی ارائه می‌دهد. کتاب طرحی از گذشته به‌جای تمرکز صرف بر یافته‌های علمی به جنبه‌های انسانی، اجتماعی و روزمره‌ی زندگی باستان‌شناسان می‌پردازد و تصویری واقعی از فرازونشیب‌های کار میدانی، تعامل با فرهنگ‌های مختلف و چالش‌های زیستن در مناطق دور از خانه ترسیم می‌کند. حضور نقاشی‌ها و طرح‌های نویسنده کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز کرده و امکان هم‌ذات‌پنداری بیشتری با فضای روایت فراهم آورده است. مطالعه‌ی این اثر نه‌تنها اطلاعاتی درباره‌ی باستان‌شناسی و تاریخ خاورمیانه به دست می‌دهد، بلکه نگاه تازه‌ای به تجربه‌ی زیسته‌ی پژوهشگران و اهمیت جزئیات زندگی روزمره در پژوهش‌های میدانی ارائه می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای علاقه‌مندان به باستان‌شناسی، تاریخ، سفرنامه، انسان‌شناسی و هنر تصویری مناسب است. کسانی که به‌دنبال شناخت تجربه‌های میدانی پژوهشگران، زندگی در روستاها و فرهنگ‌های متنوع خاورمیانه هستند، از خواندن این اثر بهره خواهند برد. کتاب طرحی از گذشته برای دانشجویان رشته‌های تاریخ و باستان‌شناسی نیز می‌تواند الهام‌بخش باشد.

بخشی از کتاب طرحی از گذشته

«وقتی نیومی میلر دانشجوی کارشناسی رشتهٔ انسان‌شناسی در دانشگاه میشیگان بود، به یک کار میدانی باستان‌شناختی در غرب نیومکزیکو پیوست که من هم از سرپرستانش بودم. می‌توانم شهادت بدهم که تجسم روشن او از پشه‌های گزنده‌ای که چند هفته ذله‌مان کرده بودند (طراحی ۲) واقعاً دقیق است (البته غیر از این‌که اعضای نیش‌خوردهٔ‌ی گروه در لباس‌های شهری‌شان تصویر شده‌اند؛ چیزی که در بهترین حالت فقط یک‌بار در هفته رخ می‌داد).».