کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان ساخت

کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان‌ ساخت به کوشش بشیر آ. کاظمی و با ترجمه‌ محمد مسعود، بهادر زمانی و شیما دهقان‌ زاد، توسط انتشارات دانشگاه هنر اصفهان منتشر شده است. این کتاب مجموعه‌ای پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی معماری، شهرسازی و میراث فرهنگی در سرزمین‌های اسلامی است که با رویکردی تطبیقی و انتقادی به بررسی پایداری و هویت محیط‌های انسان‌ساخت اسلامی می‌پردازد. نویسندگان و پژوهشگران مختلف در این اثر، با تکیه‌ بر مطالعات میدانی و موردپژوهی‌های متنوع، تلاش کرده‌اند تا ابعاد گوناگون میراث معماری و شهری را در کشورهای اسلامی مانند ایران، افغانستان، ترکیه، مالزی و امارات متحده عربی واکاوی کنند. کتاب حاضر، ضمن بررسی نمونه‌های تاریخی و معاصر به چالش‌های هویتی، فرهنگی و زیست‌محیطی شهرهای اسلامی در مواجهه با مدرنیته و جهانی‌شدن می‌پردازد و راهبردهایی برای حفظ و ارتقای پایداری این محیط‌ها ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان ساخت

کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان‌ساخت با عنوان اصلی Heritage and sustainability in the Islamic built environment با گردآوری مقالات و پژوهش‌هایی از نویسندگان و معماران برجسته، به بررسی ابعاد مختلف پایداری و میراث در محیط‌های انسان‌ساخت اسلامی می‌پردازد. این کتاب با تمرکز بر شهرها و بناهای شاخص در کشورهای اسلامی ساختار و هویت معماری و شهرسازی را در بستر تاریخی، فرهنگی و اقلیمی تحلیل کرده است. بشیر آ. کاظمی، به‌عنوان ویراستار، با همکاری پژوهشگران و معماران از کشورهای مختلف، تلاش کرده است تا تصویری جامع از چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌ِ رویِ شهرهای اسلامی در عصر مدرن ارائه دهد. 

کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان‌ ساخت شامل یازده فصل است که هر کدام به یک نمونه یا موضوع خاص اختصاص یافته‌ است؛ از معماری سنتی اصفهان و ساماندهی شهری کابل تا نقش مساجد عثمانی در استانبول، الگوهای مسکن در قندهار، میراث فرهنگی خانه‌های مالایی در مالزی، توسعه‌ی پایدار و بوم‌گردی در بامیان و بررسی شهر یزد به‌عنوان نمونه‌ای از شهرسازی پایدار در اقلیم خشک. همچنین کاظمی به نقد توسعه‌های نامتوازن و بحران هویت در شهرهای معاصر اسلامی پرداخته و در نهایت راهبردهایی برای حفظ و ارتقای پایداری محیط انسان‌ساخت اسلامی ارائه کرده است. این اثر، با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به دغدغه‌های هویتی، فرهنگی و زیست‌محیطی شهرهای اسلامی می‌پردازد و مخاطب را به بازاندیشی در مورد ارزش‌های پایدار معماری و شهرسازی اسلامی دعوت می‌کند.

خلاصه کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان ساخت

کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان‌ساخت با هدف بازشناسی و تحلیل اصول و ارزش‌های پایدار معماری و شهرسازی اسلامی، مجموعه‌ای از مطالعات موردی و پژوهش‌های تحلیلی را گردآوری کرده است. کاظمی در فصل نخست، معماری سنتی و میراث شهری اصفهان به‌عنوان نمونه‌ای از توازن میان مکان، معنویت، طبیعت و اجتماع را بررسی کرده است. این فصل به نقش میدان نقش‌جهان، ساختار محله‌ها، خانه‌های سنتی و پیوند میان فضاهای عمومی و خصوصی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه معماری و شهرسازی اصفهان توانسته‌اند هویت و پایداری را در طول تاریخ حفظ کنند. 

در فصل دوم، ساماندهی شهری کابل و برنامه‌های حفاظت از بافت تاریخی این شهر با تأکید بر نقش بنیاد آقاخان در حفظ زمینه‌ی تاریخی و ارتقای پایداری شهری بررسی شده است. فصل سوم به نقش مساجد عثمانی و مجموعه‌های پیرامونی آن‌ها در شکل‌دهی به فضای اجتماعی و معماری شهر استانبول می‌پردازد و تأثیر این بناها را بر هویت شهری و پایداری فرهنگی تحلیل می‌کند. در ادامه، فصل چهارم به الگوهای مسکن پاسخ‌ده مبتنی بر فرهنگ در شهر قندهار افغانستان می‌پردازد و اهمیت هماهنگی میان تداوم و تغییر را برای ایجاد حس مکان و بازتاب هویت فرهنگی برجسته می‌سازد. فصل ششم به میراث فرهنگی و معماری خانه‌های سنتی مالایی در مالزی اختصاص یافته و تأثیر فرهنگ و اعتقادات دینی را بر برنامه‌ریزی فضایی و شکل‌گیری خانه‌ها بررسی می‌کند. 

فصل هفتم به توسعه‌ی پایدار و بوم‌گردی در بامیان افغانستان می‌پردازد و نقش طراحی پایدار و منطقه‌گرایی را در ایجاد مکان‌هایی با پیوند گذشته و آینده تحلیل می‌کند. فصل هشتم با مطالعه‌ی شهر یزد، راهبردهای شهرسازی پایدار در اقلیم خشک را بررسی کرده و نقش ارزش‌های فرهنگی و فناوری را در شکل‌گیری شخصیت فضایی یزد نشان داده است. در فصل نهم، اصول و ارزش‌های پایدار شهر اسلامی و قابلیت انطباق آن‌ها با نیازهای معاصر تحلیل شده و بر اهمیت بازخوانی گذشته برای ارائه‌ی روش‌های زندگی مناسب در جهان امروز تأکید شده است. فصل دهم با نگاهی انتقادی به توسعه‌های معاصر در شهرهایی مانند دبی، بحران هویت و اصالت معماری را در عصر جهانی‌شدن بررسی کرده و در نهایت، فصل یازدهم راهبردهایی برای حفظ محیط انسان‌ساخت اسلامی با تأکید بر مناطق خشک ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان ساخت را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و تاریخی، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های معماری و شهرسازی معاصر در کشورهای اسلامی می‌پردازد: چگونه می‌توان میان حفظ میراث فرهنگی و پاسخ‌گویی به نیازهای امروز تعادل برقرار کرد؟ میراث و پایداری در محیط اسلامی انسان‌ساخت با ارائه‌ی نمونه‌های واقعی از شهرها و بناهای مختلف، نشان داده است که پایداری و هویت فرهنگی نه‌تنها در گذشته، بلکه در مواجهه با چالش‌های مدرن نیز قابل تحقق است. ویژگی شاخص این اثر، پرداختن به موضوعات متنوع از منظرهای مختلف جغرافیایی، فرهنگی و اقلیمی است. همچنین کتاب با بررسی راهبردهای عملی و نقد روندهای توسعه‌ی نامتوازن، بستری برای بازاندیشی در مورد آینده‌ی شهرهای اسلامی فراهم کرده است. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب، با مفاهیم بنیادین پایداری، هویت و نقش فرهنگ در شکل‌دهی به محیط انسان‌ساخت آشنا می‌شود و می‌تواند از آموزه‌های آن در پژوهش‌ها یا پروژه‌های معماری و شهرسازی بهره ببرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران معماری، شهرسازی، مطالعات فرهنگی و تاریخ هنر پیشنهاد می‌شود. همچنین به علاقه‌مندان به میراث فرهنگی، فعالان حوزه حفاظت شهری و کسانی که دغدغه‌ی هویت و پایداری در محیط‌های انسان‌ساخت اسلامی را دارند، توصیه می‌شود.