کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی

کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی نوشته فرشته نزری ترازک و زهرا سلمان، اثری تخصصی در حوزه‌ی آموزش و توانبخشی کودکان با نیازهای ویژه است که نشر رشد فرهنگ آن را منتشر کرده است. این کتاب راهکارها و تمرین‌های ادراکی‌ـ‌حرکتی برای بهبود حافظه‌ی کاری در کودکان کم‌توان ذهنی را بررسی می‌کند و با رویکردی علمی و کاربردی، مخاطبان خود را با مفاهیم پایه، طبقه‌بندی‌ها، ویژگی‌ها و روش‌های عملی آموزش این گروه از کودکان آشنا می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی

کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی اثری از فرشته نزری ترازک و زهرا سلمان است. نویسندگان تلاش کرده‌اند تا با ارائه‌ی یک راهنمای جامع، به معلمان، والدین و متخصصان حوزه‌ی آموزش ویژه کمک کنند تا درک بهتری از نیازهای کودکان کم‌توان ذهنی به دست آورند. این کتاب در قالب آموزشی و تخصصی تدوین شده و ساختار آن به‌گونه‌ای است که ابتدا به تعاریف و طبقه‌بندی‌های کم‌توانی ذهنی و علل آن می‌پردازد و سپس به اهمیت حرکت و ادراک در رشد شناختی و حرکتی کودکان اشاره دارد. بخش‌های بعدی کتاب به بررسی مفاهیم ادراکی‌ـ‌حرکتی، هماهنگی و تعادل، فیزیولوژی مغز، حافظه و هوش اختصاص یافته است.

در ادامه، دستورالعمل‌های اجرای تمرین‌های ادراکی‌ـ‌حرکتی و حافظه‌ی کاری ارائه شده و در نهایت، مروری بر پژوهش‌های انجام‌شده در این زمینه صورت گرفته است. فرشته نزری ترازک و زهرا سلمان کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی را با زبانی تخصصی اما قابل‌فهم برای مخاطبان علاقه‌مند به آموزش و توانبخشی کودکان با نیازهای ویژه، به‌ویژه کودکان کم‌توان ذهنی، نوشته‌اند و تلاش کرده‌اند تا با ارائه‌ی تمرین‌ها و دستورالعمل‌های عملی، زمینه‌ی بهبود عملکرد شناختی و حرکتی این کودکان را فراهم کنند.

خلاصه کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی

کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی با تمرکز بر کودکان کم‌توان ذهنی، ابتدا به تعریف و طبقه‌بندی انواع کم‌توانی ذهنی می‌پردازد و علل مختلف آن را از منظر زیستی، ژنتیکی، محیطی و اجتماعی بررسی می‌کند. فرشته نزری ترازک و زهرا سلمان تأکید دارند که عقب‌ماندگی ذهنی یک نشانه است و نه یک بیماری خاص و عوامل متعددی از جمله اختلالات کروموزومی، متابولیک، مشکلات دوران بارداری و عوامل محیطی می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند. در ادامه، اهمیت حرکت و ادراک در رشد شناختی و حرکتی کودکان مورد توجه قرار گرفته است. 

این کتاب توضیح می‌دهد که فعالیت‌های حرکتی و ادراکی در دوران کودکی به‌شدت به هم پیوسته‌اند و رشد هر یک می‌تواند بر دیگری تأثیر بگذارد. تمرین‌های ادراکی‌ـ‌حرکتی به‌عنوان ابزاری برای تقویت حافظه‌ی کاری و بهبود عملکرد شناختی کودکان کم‌توان ذهنی معرفی شده‌اند. در بخش‌های بعدی، مفاهیم ادراکی‌ـ‌حرکتی ، هماهنگی، تعادل و نقش فیزیولوژی مغز در این فرایندها شرح داده شده است. نویسندگان به نقش حافظه و هوش در یادگیری و عملکرد روزمره‌ی کودکان کم‌توان ذهنی اشاره می‌کنند و مشکلات رایج این کودکان در زمینه‌ی حافظه‌ی کوتاه‌مدت و بلندمدت را توضیح می‌دهند.

بخش مهمی از کتاب به ارائه‌ی دستورالعمل‌های عملی برای اجرای تمرین‌های ادراکی‌ـ‌حرکتی و تقویت حافظه‌ی کاری اختصاص یافته است. این تمرین‌ها با هدف افزایش استقلال، بهبود تعامل اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی کودکان کم‌توان ذهنی طراحی شده‌اند. در پایان، مروری بر پژوهش‌های انجام‌شده در این حوزه و جمع‌بندی یافته‌ها ارائه شده است تا مخاطب بتواند با پشتوانه‌ی علمی و تجربی، برنامه‌های آموزشی و توانبخشی موثرتری را برای این گروه از کودکان تدوین کند.

چرا باید این کتاب را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی ترکیبی از مبانی نظری و تمرین‌های عملی، به‌ویژه برای کسانی که با کودکان کم‌توان ذهنی سروکار دارند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید. ویژگی شاخص این اثر پرداختن به ارتباط میان فعالیت‌های ادراکی‌ـ‌حرکتی و تقویت حافظه‌ی کاری است؛ موضوعی که در آموزش و توانبخشی کودکان با نیازهای ویژه اهمیت زیادی دارد. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به معلمان، والدین و درمانگران کمک کند، تا با شناخت بهتر ویژگی‌ها و نیازهای این کودکان، برنامه‌های آموزشی و حمایتی موثرتری را طراحی و اجرا کنند. همچنین دستورالعمل‌های عملی و تمرین‌های پیشنهادی کتاب، امکان به‌کارگیری مستقیم در محیط‌های آموزشی و توانبخشی را فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای معلمان آموزش ویژه، والدین کودکان کم‌توان ذهنی، روان‌شناسان، کاردرمانگران، مربیان تربیت‌بدنی و دانشجویان رشته‌های مرتبط با آموزش و توانبخشی کودکان با نیازهای ویژه مفید است. همچنین برای کسانی که به‌دنبال راهکارهایی برای بهبود حافظه‌ی کاری و مهارت‌های حرکتی کودکان کم‌توان ذهنی هستند، این اثر توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب تکالیف ادراکی - حرکتی برای تقویت حافظه کاری کودکان کم توان ذهنی

«یکی از مهم‌ترین مسائل و بهترین روش‌های سرمایه‌گذاری برای آینده‌ی جامعه توجه به دانش‌آموزان ابتدایی می‌باشد و در این میان درصدی از این کودکان عقب‌مانده ذهنی هستند. از آنجایی که زندگی در دنیای فردا به انسان‌هایی با توانایی ادراکی و حرکتی بالاتر نیاز دارد؛ تربیت و آموزش چنین نسلی بر عهده‌ی سیستم تعلیم و تربیت جامعه است. برنامه‌ریزان درسی تحقق این هدف را در درس و ساعت تربیت‌بدنی گنجانده‌اند. به دلیل ارتباط زیاد بین فرد و محیط، خصوصیات فرد به اشیاء معنا می‌دهد؛ به‌عبارت‌دیگر افراد ویژگی‌های محیط را در ارتباط با خود می‌سنجند. به‌عنوان‌مثال، برای بالا رفتن از یک سری پله، فرد به ادراک ارتفاع پله‌ها پرداخته و با توجه به اندازه‌ی بدن خود شیوه‌ی بالا رفتن از آن را انتخاب می‌کند. توانایی‌های ادراکی ـ حرکتی و رشد بهنجار آن‌ها با نسبت‌های متفاوت تحت تأثیر وراثت و محیط هستند. یکی از عوامل محیطی مهم در رشد این توانایی، فراهم بودن فرصت‌های یادگیری و محیط‌های فعال برای کسب تجربیات ادراکی و حرکتی در دوره‌های حساس رشدی، به‌ویژه دوران کودکی است. کودکان برای یادگیری بیشتر و به منظور رشد بهتر باید تجارب حرکتی زیادی را کسب نمایند. هر چه تجارب یادگیری ادراکی و حرکتی کودک بیشتر باشد، کودک فرصت بیشتری برای «انطباق ادراکی - حرکتی» و توسعه انعطاف و انطباق پاسخ با شرایط حرکتی مختلف در اختیار خواهد داشت.»