کتاب علم و مسئله اجتماعی

کتاب علم و مسئله اجتماعی نوشته نوراله نورانی توسط نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی منتشر شده است. این اثر به بررسی نسبت میان علم و مسائل اجتماعی در بستر نظریه‌های مدرن و پست‌مدرن می‌پردازد و تلاش می‌کند با رویکردی تحلیلی، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی این حوزه را واکاوی کند. کتاب در دسته‌ی علوم اجتماعی و علوم سیاسی قرار می‌گیرد و به‌ویژه برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به فلسفه‌ی علم و جامعه‌شناسی قابل‌توجه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علم و مسئله اجتماعی

کتاب علم و مسئله‌ی اجتماعی، اثری پژوهشی و تحلیلی است که به بررسی رابطه‌ی میان علم و مسائل اجتماعی در اندیشه‌ی مدرن و پست‌مدرن می‌پردازد. این کتاب دانشگاهی با ساختاری منظم، ابتدا مفاهیم بنیادین علم و مسئله‌ی اجتماعی را تعریف می‌کند و سپس باتکیه‌بر رویکردهای مختلف فلسفی و معرفت‌شناختی، به تحلیل دیدگاه‌های اندیشمندان برجسته‌ای چون امیل دورکیم و ژاک دریدا می‌پردازد. 

نوراله نورانی در این اثر، ضمن دسته‌بندی رویکردهای نظری، تلاش کرده است مرزهای میان نظریه‌ها را روشن کند و تصویری جامع از تحولات فکری در حوزه‌ی مسائل اجتماعی ارائه دهد. کتاب با پرداختن به مباحثی مانند اثبات‌گرایی، تفسیرگرایی، عقلانیت انتقادی و واقع‌گرایی انتقادی، خواننده را با جریان‌های اصلی فلسفه‌ی علوم اجتماعی آشنا می‌کند. این اثر نوشته‌ی نوراله نورانی به‌ویژه برای دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی، علوم سیاسی و مطالعات راهبردی طراحی شده است و می‌تواند به‌عنوان منبعی برای فهم بهتر نسبت علم و جامعه مورد استفاده قرار گیرد.

خلاصه کتاب علم و مسئله اجتماعی

کتاب علم و مسئله‌ی اجتماعی با طرح این پرسش آغاز می‌شود که علم چه نقشی در شناسایی و حل مسائل اجتماعی ایفا می‌کند و چگونه می‌توان با رویکردی علمی به تحلیل و رفع این مسائل پرداخت. نویسنده ابتدا به اهمیت شناخت علمی مسائل اجتماعی برای سیاست‌گذاری و مدیریت جامعه اشاره می‌کند و تأکید دارد که بدون تحلیل علمی، راهبردهای مؤثر و کم‌هزینه برای حل مشکلات اجتماعی به‌ دست نمی‌آید. در ادامه، کتاب به معرفی و دسته‌بندی رویکردهای نظری در فلسفه‌ی علوم اجتماعی می‌پردازد. این رویکردها شامل اثبات‌گرایی، تفسیرگرایی، عقلانیت انتقادی و واقع‌گرایی انتقادی هستند. هریک از این رویکردها، تعریف متفاوتی از واقعیت اجتماعی، معرفت و روش‌شناسی ارائه می‌دهند و بر اساس آن، راه‌های متفاوتی برای شناخت و تبیین مسائل اجتماعی پیشنهاد می‌کنند. 

در بخش‌های بعدی، نویسنده به‌طور خاص به آرای امیل دورکیم به‌عنوان نماینده‌ی اندیشه‌ی مدرن و ژاک دریدا به‌عنوان متفکر پست‌مدرن می‌پردازد. دیدگاه‌های این دو اندیشمند درباره‌ی تعریف مسئله‌ی اجتماعی، نقش علم در شناسایی و تبیین آن و امکان ارائه‌ی راه‌حل‌های علمی برای مشکلات اجتماعی به‌تفصیل بررسی می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد که در اندیشه‌ی مدرن، علم به‌عنوان ابزار اصلی شناخت و اصلاح مسائل اجتماعی تلقی می‌شود، درحالی‌که در رویکرد پست‌مدرن، تعریف مسئله‌ی اجتماعی و نقش علم دچار تردید و بازنگری اساسی می‌شود. در نهایت، کتاب با مقایسه‌ی دیدگاه‌های دورکیم و دریدا، به این نتیجه می‌رسد که نسبت میان علم و مسئله‌ی اجتماعی در گذر زمان و تحت‌تأثیر تحولات فکری و اجتماعی، دچار تغییرات بنیادین شده است و برای فهم بهتر این نسبت، باید به مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی هر رویکرد توجه کرد.

چرا باید کتاب علم و مسئله اجتماعی را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی تحلیلی جامع از رویکردهای نظری به مسائل اجتماعی، امکان مقایسه‌ی دقیق میان دیدگاه‌های مدرن و پست‌مدرن را فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی علوم اجتماعی آشنا می‌شود و می‌تواند درک عمیق‌تری از چگونگی شکل‌گیری و حل مسائل اجتماعی به‌ دست آورد؛ همچنین بررسی تطبیقی آرای امیل دورکیم و ژاک دریدا به فهم بهتر تحولات اندیشه‌ی اجتماعی کمک می‌کند و ابزارهای مفهومی لازم برای تحلیل مسائل روز جامعه را در اختیار قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی، علوم سیاسی، فلسفه‌ی علم و مطالعات راهبردی مناسب است؛ همچنین افرادی که به‌دنبال درک عمیق‌تر نسبت علم و جامعه و علاقه‌مند به تحلیل نظری مسائل اجتماعی هستند، می‌توانند از محتوای این اثر بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب علم و مسئله اجتماعی

«بررسی حوزه مطالعاتی مسائل اجتماعی حاکی از آن است که این میدان تخصصی، دربرگیرنده رویکردها و نظریه‌هایی است که هریک به نحو متفاوتی به مسائل اجتماعی می‌نگرد و در خصوص آن‌ها تدبیر و چاره‌اندیشی می‌کنند. ازاین‌رو، فقدان درک و شناخت صحیح و طبقه‌بندی‌شده این رویکردها به سردرگمی و چالش‌های فکری منجر می‌شود که مسیر سیاستگذاری را دچار بحران یا انفعال می‌کند. بنابراین، جهت پیشگیری از غلتیدن در دریای انبوه رویکردهای نظری این حوزه و غرق‌شدن در شمار زیاد نظریه‌ها که هر یک پژوهشگر را به سمت خاصی راهبری می‌کنند، لازم است این حوزه نظری به‌صورت روشن و منظم، دسته‌بندی شوند تا از یک‌سو گستره این میدان در اختیار باشد و از دیگر سو مرزهای میان رویکردها و نظریه‌ها به وضوح ترسیم شود. پس از این تنظیم و تنقیح طبقه‌بندی‌شده است که مسیر انتخاب و مطالعه علمی مسائل اجتماعی بدون سردرگمی و ابهام پیش‌رو قرار خواهد گرفت و امکان یک انتخاب صحیح را افزایش می‌دهد.»