کتاب طاقچه بالا

کتاب طاقچه بالا نوشته‌ی کبری رحیمی را نشر هورین منتشر کرده است. این کتاب به سراغ ضرب‌المثل‌ها و تعبیرهای فارسی رفته و آن‌ها را در قالب روایت‌ها، حکایت‌ها و توضیح‌های کوتاه و بلند بازخوانی کرده است. نویسنده در هر مدخل، هم معنای مثل را روشن کرده است هم ریشه‌ها، کاربردها و گاهی نمونه‌هایی از شعر و نثر کلاسیک و عامیانه را کنار آن آورده است. طاقچه بالا مجموعه‌ای از مدخل‌هایی است که بیشترشان با حرف «ط» و «ظ» آغاز می‌شوند و از فضای فرهنگ عامه، قصه‌های قدیمی و تجربه‌های روزمره مردم الهام گرفته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طاقچه بالا

کتاب طاقچه بالا مجموعه‌ای از زبانزدها، ضرب‌المثل‌ها و تعبیرهای رایج در گفتار فارسی است که کبری رحیمی آن‌ها را گردآوری و شرح داده است. ساختار کتاب مدخلی است؛ هر مدخل با خود ضرب‌المثل یا تعبیر آغاز می‌شود، سپس معنای کوتاه و امروزی آن آمده و بعد نویسنده با روایت، حکایت، نقل تاریخی، نمونه‌های شعری یا توضیح‌های تحلیلی، لایه‌های پنهان آن را باز می‌کند. در بسیاری از مدخل‌ها، پیوند مثل‌ها با متون کلاسیک مانند شاهنامه، مثنوی، آثار عطار، سعدی و دیگران نشان داده شده است. در طاقچه بالا ضرب‌المثل‌هایی مثل «طاقتم طاق شد»، «طاقچه بالا»، «طاس اگر نیک نشیند همه‌کس نراد است»، «طبل توخالی»، «طشت رسوایی‌اش از بام افتاده»، «طعمه‌ی هر مرغکی انجیر نیست»، «طمع آرد به مردان رنگ زردی»، «طمع تو از کرم مرتضی علی بیشتره» و تعبیرهایی با حرف «ظ» مانند «ظالم همیشه خانه خرابه»، «ظاهرش چون گور کافر» و «ظاهر خوش و باطن بد» شرح داده شده است. کتاب طاقچه بالا در هر مدخل، علاوه‌بر توضیح معنای تحت‌اللفظی، به زمینه‌های اجتماعی، اخلاقی و رفتاری این زبانزدها هم پرداخته است. کتاب طاقچه بالا از خلال این مثل‌ها، تصویری از جهان‌بینی مردم، نگاهشان به صبر و طاقَت، طمع و قناعت، ریا و اخلاص، عدالت و ظلم، ظاهر و باطن و حتی باور به شانس، طلسم و نیروهای غریبه ارائه کرده است. در برخی بخش‌ها، نویسنده با روایت‌های داستان‌گونه، فضای روستا، بازار، خانه‌های قدیمی، کاروان‌ها و مناسبات همسایگی را زنده کرده و نشان داده است که هر مثل چگونه در موقعیت‌های واقعی به کار می‌رفته است.

خلاصه کتاب طاقچه بالا

کتاب طاقچه بالا مجموعه‌ای از ضرب‌المثل‌ها و زبانزدهای فارسی را بر محور حروف «ط» و «ظ» گرد آورده و برای هرکدام، توضیحی چندلایه ارائه کرده است. در این کتاب، هر مثل از یک تعریف کوتاه آغاز می‌شود، سپس با حکایت، قصه، نمونه شعری یا روایت روزمره بسط پیدا می‌کند. دغدغه‌ی اصلی اثر نشان‌دادن این است که پشت هر عبارت کوتاه، تجربه‌ای طولانی از زندگی جمعی، اخلاق، ترس‌ها و آرزوهای مردم پنهان است. نویسنده در مدخل‌هایی مثل «طاقتم طاق شد» به مفهوم صبر و بی‌تابی، در «طبل توخالی» به تفاوت ظاهر پر سر و صدا و باطن تهی، در «طمع آرد به مردان رنگ زردی» به پیامدهای حرص، و در «ظالم همیشه خانه خرابه» به ناپایداری ستم پرداخته است. کتاب نشان داده است که این زبانزدها فقط جمله‌هایی برای مزه‌دار کردن حرف نیستند، بلکه نوعی راهنمای زیستن و داوری درباره رفتار خود و دیگران به‌شمار می‌آیند.

چرا باید کتاب طاقچه بالا را بخوانیم؟

به خواندن طاقچه بالا می‌توان به چشم سفری در دل زبان و حافظه‌ی جمعی نگاه کرد. این کتاب کمک می‌کند معنای دقیق بسیاری از مثل‌های آشنا و حتی مهجور روشن شود و ریشه‌ها و حکایت‌های پشت آن‌ها دیده شود. خواننده در خلال این مدخل‌ها، هم با بخشی از ادبیات کلاسیک و فرهنگ عامه روبه‌رو می‌شود هم نگاه تازه‌ای به رفتارها و قضاوت‌های روزمره پیدا می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن طاقچه بالا به علاقه‌مندان فرهنگ عامه و ضرب‌المثل‌ها، دانشجویان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، معلمان و مربیانی که به‌دنبال مثال‌های بومی برای توضیح مفاهیم اخلاقی هستند و کسانی که از خواندن حکایت‌ها و روایت‌های ریشه‌دار در زبان فارسی لذت می‌برند پیشنهاد می‌شود.