کتاب پرس پرسان با زبانزدها

کتاب پرس پرسان با زبانزدها نوشته‌ی کبری رحیمی مجموعه‌ای از زبانزدها و ضرب‌المثل‌های فارسی را گرد آورده و درباره‌ی ریشه، معنای امروزی و کاربرد هرکدام توضیح داده است. نویسنده در کنار نقل مثل‌ها، از روایت‌های تاریخی، حکایت‌های عامیانه و تجربه‌های روزمره برای روشن‌تر شدن مفهوم آن‌ها استفاده کرده است. انتشارات هورین آن کتاب را منتشر کرده است و متن حاضر بر نسخه‌ی الکترونیکی آن تکیه دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرس پرسان با زبانزدها

کتاب پرس پرسان با زبانزدها اثری است که کبری رحیمی در آن به سراغ زبانزدها، اصطلاح‌ها و ضرب‌المثل‌های رایج فارسی رفته و هر کدام را از دل تجربه‌های زندگی، حکایت‌های قدیمی و روایت‌های شفاهی بیرون کشیده است. در این کتاب، هر زبانزد ابتدا به‌صورت کوتاه معرفی می‌شود، سپس معنای امروزی آن توضیح داده می‌شود و بعد نویسنده با رجوع به گذشته، ریشه‌ها و زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی آن را باز می‌کند. در کتاب پرس پرسان با زبانزدها زبانزدهایی مانند «پا به پا کرد»، «پا به سن گذاشتن»، «پاپاسی هم ندارم چه برسد به دوا و درمون»، «پاچه خاری کردن»، «پا را دیگه از حد خودش بیرون گذاشته»، «پارچه تمیز زودتر شعله‌ور می‌شود»، «پارتی بازی کردن»، «پارسال دوست امسال آشنا»، «پای خروستو ببند، به مرغ همسایه هیز نگو» و ده‌ها نمونه‌ی دیگر بررسی شده است. کبری رحیمی برای هر مثل، هم معنای تحت‌اللفظی را می‌آورد هم معنای کنایی و اجتماعی آن را، و بعد با مثال‌هایی از زندگی روزمره، گفت‌وگوهای مردم، و گاهی نقل حکایت‌های طولانی، نشان می‌دهد این زبانزدها چگونه در ذهن و زبان مردم جا گرفته‌اند. کتاب پرس پرسان با زبانزدها ساختاری مدخل‌محور دارد؛ هر مدخل با خود زبانزد آغاز می‌شود، سپس تعریف کوتاه، بعد توضیح تاریخی یا روایی، و در پایان گاهی نکته‌ای انتقادی یا تأملی درباره‌ی وضعیت امروز جامعه و تغییر معنای آن زبانزد می‌آید. در بسیاری از مدخل‌ها، نویسنده از دل یک مثل، به موضوعاتی مثل فقر، نابرابری، پارتی‌بازی، پیری، جوانمردی، ساده‌لوحی، بدبینی و امید اجتماعی می‌رسد و نشان می‌دهد ضرب‌المثل‌ها فقط جمله‌های کوتاه نیستند، بلکه پشت هرکدام تجربه‌ای جمعی و نوعی نگاه به جهان قرار دارد.

خلاصه کتاب پرس پرسان با زبانزدها

کتاب پرس پرسان با زبانزدها مجموعه‌ای از زبانزدهای فارسی را یک‌به‌یک پیش می‌کشد و برای هرکدام، سه لایه را باز می‌کند: معنای مستقیم، معنای کنایی و زمینه‌ی فرهنگی. نویسنده از زبانزدهایی درباره‌ی تعلل و تردید («پا به پا کرد»)، بدشانسی و خودکم‌بینی («با به دریا بگذاره دریا خشک می‌شه»)، فقر و تنگدستی («پاپاسی هم ندارم چه برسد به دوا و درمون»)، چاپلوسی («پاچه خاری کردن»)، بلندپروازی و بی‌حدومرز بودن توقع («پا را دیگه از حد خودش بیرون گذاشته»)، تا اصطلاحاتی درباره‌ی پیری، جوانمردی، پایداری، حسادت، پارتی‌بازی، و ساده‌لوحی جمعی را شرح داده است. در این کتاب، هر ضرب‌المثل بهانه‌ای است برای ورود به یک موضوع اجتماعی یا اخلاقی؛ از نقد منفی‌بافی و بدبینی تا تأکید بر احترام به سالمندان، از هشدار نسبت به پارتی‌بازی و فساد اداری تا بازخوانی نقش فقر در شکل‌گیری زبان مردم. نویسنده با آوردن حکایت‌ها، روایت‌های تاریخی و مثال‌های امروزی نشان داده است که زبانزدها چگونه حافظه‌ی جمعی و شیوه‌ی فکرکردن مردم را بازتاب می‌دهند.

چرا باید کتاب پرس پرسان با زبانزدها را بخوانیم؟

این کتاب امکان آشنایی نزدیک‌تر با ضرب‌المثل‌ها و زبانزدهایی را فراهم کرده است که در گفت‌وگوهای روزمره به‌کار می‌روند اما ریشه و معنای عمیقشان کمتر شناخته شده است. خواندن آن کتاب هم به درک بهتر لایه‌های پنهان زبان کمک می‌کند هم تصویری از تجربه‌ها، باورها و نقدهای اجتماعی نهفته در فرهنگ عامه به دست می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

پیشنهاد این کتاب به کسانی است که به زبان و فرهنگ عامه، ضرب‌المثل‌ها، ریشه‌ی اصطلاحات و روایت‌های شفاهی علاقه‌مندند؛ به دانشجویان رشته‌های ادبیات و علوم اجتماعی، معلمان، نویسندگان و هر کسی که می‌خواهد درک دقیق‌تری از کاربرد و پشت‌صحنه‌ی زبانزدهای فارسی داشته باشد و از آن‌ها در گفتار و نوشتار خود آگاهانه‌تر استفاده کند.