کتاب ضیافت ‌زبانزدها ‌در ‌تلخی ‌دهر

کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر نوشته‌ی کبری رحیمی مجموعه‌ای است که به سراغ ضرب‌المثل‌ها و زبانزدهای فارسی رفته و آن‌ها را در قالب متن‌هایی توضیحی، روایی و تحلیلی کنار هم نشانده است. نویسنده در این اثر کوشیده است معنای هر زبانزد، زمینه‌های کاربرد آن و پیوندش با تجربه‌های روزمره و متون کهن را باز کند. انتشارات هورین آن را منتشر کرده است و متن کتاب بر پایه‌ی نمونه‌ها، حکایت‌ها، نقل‌قول‌ها و گاهی تحلیل‌های زبانی و اجتماعی پیش می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ضیافت ‌زبانزدها ‌در ‌تلخی ‌دهر

کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر اثری است از کبری رحیمی که به جهان ضرب‌المثل‌ها و زبانزدهای فارسی با محوریت حرف «ض» سرک می‌کشد و آن‌ها را در قالب یادداشت‌هایی مفصل و گاه بحث‌برانگیز بررسی کرده است. در این کتاب هر زبانزد بهانه‌ای است برای ورود به تاریخچه‌ی یک تعبیر، روایت‌های دینی و عامیانه، نمونه‌های ادبی و نیز تأمل‌هایی درباره‌ی اخلاق، دین، اقتصاد، روابط اجتماعی و حتی حقوق. در کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر زبانزدهایی مانند «ضامن بهشت و دوزخ کسی نیستم»، «ضامن تو منم، ضامن من کیه»، «ضامن خواستی هستم»، «ضامن را بدل ضامن می‌گیرند»، «ضامن مشو امانت هم مستان»، «ضرر را از هر جا جلویش را بگیری منفعت است»، «ضرر به مال بخورد نه به جان» و ده‌ها تعبیر دیگر، هرکدام در بخشی جداگانه شرح داده شده‌اند. نویسنده برای توضیح هر زبانزد از حکایت‌های مذهبی مثل داستان ضامن آهو، نقل‌هایی از عیون اخبارالرضا، اشاره به دیدگاه شیخ صدوق، نمونه‌هایی از شعر خیام، جامی، نظیری نیشابوری و دیگر شاعران، و نیز روایت‌هایی از زندگی روزمره و تجربه‌های معاصر استفاده کرده است. کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر ساختاری فصل‌بندی‌شده به معنای کلاسیک ندارد و بیشتر به صورت مدخل‌های پیاپی پیش می‌رود؛ هر مدخل با یک زبانزد آغاز می‌شود، سپس معنای تحت‌اللفظی و کنایی آن، نمونه‌های کاربرد، حکایت یا داستانی مرتبط و گاهی تحلیل‌های فلسفی، فقهی، حقوقی یا اجتماعی در ادامه می‌آید. در برخی بخش‌ها، متن از ضرب‌المثل فاصله می‌گیرد و به بحث‌هایی مفصل‌تر درباره‌ی جبر و اختیار، نگاه خیام به بهشت و جهنم، قاعده‌ی لاضرر در فقه، یا تفاوت انواع آرتریت و نقرس می‌رسد و دوباره به زبانزد اصلی بازمی‌گردد. در مجموع، آن کتاب نوعی گشت‌وگذار آزاد در حاشیه‌ی زبانزدهاست که هم به ریشه‌ها و متون قدیمی سر می‌زند و هم به تجربه‌های امروز.

خلاصه کتاب ضیافت ‌زبانزدها ‌در ‌تلخی ‌دهر

کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر مجموعه‌ای از زبانزدهای فارسی با محوریت حرف «ض» را برمی‌گزیند و هر کدام را به نقطه‌ی عزیمتی برای گفت‌وگو درباره‌ی زندگی، باور دینی، اخلاق فردی و مناسبات اجتماعی تبدیل کرده است. نویسنده ابتدا معنای هر زبانزد را به‌طور کوتاه توضیح می‌دهد، سپس با آوردن حکایت‌ها، روایت‌های مذهبی، نمونه‌های ادبی و خاطرات روزمره نشان می‌دهد این تعبیر در چه موقعیت‌هایی به کار می‌رود و چه ذهنیتی پشت آن نهفته است. در کتاب ضیافت زبانزدها در تلخی دهر زبانزدهایی درباره‌ی «ضمانت»، «ضرر و نفع»، «ضربه»، «ضایع‌کردن دیگران» و «ضجه و جزع» بهانه‌ای می‌شوند برای بحث از اعتماد، مسئولیت‌پذیری، ریسک مالی، حفظ آبرو، جبر و اختیار، و نسبت دین و لذت. متن میان روایت‌های عامیانه مثل داستان ضامن آهو، تحلیل‌های فقهی و حقوقی درباره‌ی ضرر و عدم‌النفع، و خوانش‌هایی از شعر خیام و دیگر شاعران در رفت‌وآمد است و از خلال این رفت‌وآمد، لایه‌های معنایی زبانزدها را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب ضیافت ‌زبانزدها ‌در ‌تلخی ‌دهر را بخوانیم؟

خواندن ضیافت زبانزدها در تلخی دهر فرصتی است برای دیدن ضرب‌المثل‌های آشنا از زاویه‌ای تازه؛ جایی که هر زبانزد فقط یک جمله‌ی آماده نیست، بلکه پشت آن تاریخ، روایت، شعر، بحث فقهی یا تجربه‌ی زیسته‌ای نشسته است. این کتاب کمک می‌کند معنای عمیق‌تر تعبیرهایی مثل «ضرر را از هر جا جلویش را بگیری منفعت است» یا «ضامن مشو امانت هم مستان» در ذهن بماند و در موقعیت‌های واقعی زندگی آگاهانه‌تر به کار برود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی ضیافت زبانزدها در تلخی دهر به علاقه‌مندان فرهنگ و زبان فارسی، دانشجویان ادبیات و الهیات، کسانی که به ریشه و کارکرد ضرب‌المثل‌ها کنجکاو هستند و نیز خوانندگانی که از متن‌های ترکیبیِ روایت، تحلیل و ارجاع‌های دینی و ادبی لذت می‌برند پیشنهاد می‌شود.