کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی

کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی نوشته‌ زهرا طاعات است و نشر هورین آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی مفهوم عدالت اجتماعی در چارچوب تعالیم اسلامی و پیوند آن با حقوق بشر می‌پردازد و با رجوع گسترده به قرآن، نهج‌البلاغه و سیره‌ی معصومان تنظیم شده است. نویسنده در فصل‌های مختلف، از مبانی نظری عدالت تا ساختارهای خانوادگی، اقتصادی، آموزشی و حکومتی را در نسبت با عدالت اجتماعی تحلیل کرده است. همچنین جایگاه عدالت در تمدن اسلامی و نسبت آن با نظریه‌های غربی عدالت و اسناد معاصر حقوق بشر اسلامی مانند اعلامیه‌ی قاهره بررسی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی

کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی اثری از زهرا طاعات است که با رویکردی تحلیلی، مفهوم عدالت را در بستر اندیشه و شریعت اسلامی دنبال می‌کند. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که عدالت در اسلام فقط یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه هدفی عملی برای سازمان‌دهی جامعه و معیار مشروعیت حاکمیت به‌ شمار می‌آید. در فصل‌های آغازین، عدالت اجتماعی در اسلام و مفهوم آن از دیدگاه متون دینی، به‌ویژه قرآن و سنت نبوی توضیح داده شده و پیوند آن با کرامت انسانی، رفع ظلم و حمایت از محرومان برجسته شده است.

در ادامه‌ی کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی، جایگاه عدالت در تمدن اسلامی و نقش آن در شکوفایی علمی، فرهنگی و اقتصادی جهان اسلام بررسی شده است؛ از دوران خلافت‌های نخستین تا دوره‌ی عباسیان و سپس استمرار این میراث در اندلس و هند. فصل‌های بعدی به اصول و مبانی عدالت اجتماعی در اسلام، تعریف و ابعاد آن، سازوکارهای مالی مانند زکات، خمس و وقف و نیز نسبت عدالت با تقوا، اخلاق و مسئولیت اجتماعی اختصاص دارد. 

کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی در فصل‌های دیگر، مفهوم عدالت اجتماعی در متون اسلامی و حقوقی را با نظریه‌های غربی عدالت مقایسه کرده است. طاعات ضمن تحلیل اسناد معاصر مانند اعلامیه‌ی حقوق بشر اسلامی (قاهره)، به موضوعاتی چون برابری حقوقی، حقوق زنان و اقلیت‌ها، عدالت اقتصادی، مشارکت سیاسی و نقش دولت اسلامی در مبارزه با فقر، فساد و تبعیض می‌پردازد. بخش مهمی از کتاب نیز به تفسیر آموزه‌های نهج‌البلاغه و سیره‌ی امام علی و دیگر ائمه درباره‌ی عدالت اجتماعی و حقوق بشر اختصاص یافته است.

خلاصه کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی

کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی با تکیه بر منابع اصلی اسلامی، عدالت اجتماعی را به‌عنوان اصل محوری سازمان‌دهی جامعه معرفی می‌کند. زهرا طاعات ابتدا نشان می‌دهد که در قرآن و سنت، هدف ارسال پیامبران اقامه‌ی قسط و رفع ظلم است و عدالت اجتماعی هم‌زمان بر حقوق فردی، منافع عمومی و کرامت انسانی استوار است. سپس ابعاد فردی و ساختاری عدالت بررسی می‌شود؛ از رفتار منصفانه در خانواده تا نظام اقتصادی، آموزشی و حقوقی.

در ادامه، کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی، نهج‌البلاغه و نامه‌ی امام علی به مالک اشتر را به‌عنوان منشوری برای عدالت و حقوق بشر تحلیل کرده و بر مسئولیت حاکمان در حمایت از محرومان، مبارزه با تبعیض و شفافیت در حکومت تأکید دارد. نویسنده همچنین نسبت عدالت اسلامی با نظریه‌های غربی عدالت و اسناد حقوق بشری معاصر را می‌سنجد و نشان می‌دهد که عدالت در اسلام، علاوه‌ بر توزیع منابع، به مسئولیت اجتماعی، تقوا و اصلاح ساختارهای ناعادلانه گره خورده است.

چرا باید کتاب عدالت اجتماعی از منظر حقوق بشر اسلامی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از عدالت اجتماعی در اندیشه‌ی اسلامی ارائه می‌دهد و آن را از سطح شعار به سطح ساختارهای واقعی خانواده، اقتصاد، آموزش و حکومت می‌برد. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت میان عدالت، حقوق بشر، فقر، نابرابری، حاکمیت و مسئولیت فردی را در چارچوب متون اسلامی و اسناد معاصر حقوق بشر اسلامی بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های حقوق، الهیات، علوم سیاسی و مطالعات اسلامی پیشنهاد می‌شود. همچنین به علاقه‌مندان مباحث عدالت اجتماعی، حقوق بشر اسلامی، نهج‌البلاغه و کسانی که به‌دنبال چارچوبی دینی برای تحلیل فقر، تبعیض و حکمرانی عادلانه هستند، توصیه می‌شود.