کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا

کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا نوشته محمدباقر مجلسی و تصحیح و تحقیق محمد انصاری، سید محمدناصر طباطبائی و علی عزیزپوریان بروجردی توسط انتشارات علمیه منتشر شده است. این رساله به بررسی حکمت شهادت امام حسین (ع) و پاسخ به برخی شبهات درباره‌ی واقعه‌ی عاشورا می‌پردازد و در دسته‌ی آثار اعتقادی و کلامی شیعه قرار می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا

کتاب رساله‌ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا (و رفع بعضی از شبهات) یکی از آثار کلامی و اعتقادی محمدباقر مجلسی است که به موضوع فلسفه و حکمت شهادت امام حسین (ع) و واقعه‌ی کربلا می‌پردازد. کتاب در دوره‌ی صفویه و پس از نگارش جلاءالعیون تألیف شده است و به‌نوعی مکمل آن اثر به‌شمار می‌آید. محمدباقر مجلسی، نویسنده‌ی کتاب، در این رساله با استناد به روایات و احادیث به تحلیل چرایی و ضرورت شهادت امام حسین (ع) و همراهی خانواده‌اش با او می‌پردازد و به شبهات رایج در میان شیعیان درباره‌ی این واقعه پاسخ می‌دهد. 

این رساله در طول زمان با عناوین مختلفی در نسخه‌های خطی و چاپی شناخته شده و چندین بار تصحیح و تحقیق شده است. متن کتاب با رویکرد حدیث‌محور و با هدف رفع ابهامات و تقویت باورهای شیعیان درباره‌ی عاشورا نگاشته شده است. در بخش‌های مقدماتی کتاب اطلاعاتی درباره‌ی نسخه‌شناسی، تاریخ نگارش و شیوه‌ی تصحیح و تحقیق ارائه شده و سپس متن اصلی رساله آورده شده است.

خلاصه کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا

این کتاب با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت و جایگاه واقعه‌ی عاشورا در میان شیعیان آغاز می‌شود و سپس به‌سراغ شبهات و پرسش‌هایی می‌رود که درباره‌ی حکمت شهادت امام حسین (ع) و همراهی خانواده‌اش با او مطرح شده است. نویسنده با استناد به روایات معتبر پنج پاسخ اصلی برای این شبهه ارائه می‌دهد؛ تکالیف امامان با سایر مردم تفاوت دارد و آنان به مصلحت الهی عمل می‌کنند، نه صرفاً براساس علم به قضا و قدر. پاسخ بعدی این است که شرایط سیاسی و اجتماعی زمان امام حسین (ع) به‌گونه‌ای بود که ماندن یا رفتن او به کربلا تفاوتی در سرنوشتش ایجاد نمی‌کرد و انتخاب شهادت در راه جهاد، بر اسارت و ذلت ترجیح داشت و همچنین گاهی مصلحت دین اقتضا می‌کند که پیامبران و اوصیا برای حفظ دین و اتمام حجت جان خود را فدا کنند. امامان تابع امر الهی‌ هستند و اعتراض به رفتار آنان اعتراض به حکم خداوند است. حکمت شهادت امام حسین از مسائل قضاوقدر است و تفکر بیش از حد در این موضوع نهی شده است. در ادامه نویسنده با نقل احادیث و روایات به تبیین آثار و برکات شهادت امام حسین (ع) برای دین اسلام و جامعه‌ی شیعه می‌پردازد و جایگاه ویژه‌ی این واقعه را در تاریخ اسلام و تربیت معنوی مؤمنان شرح می‌دهد. نویسنده همچنین به نقش عاشورا در بیداری مردم و تزلزل حکومت بنی‌امیه اشاره می‌کند. در پایان تأکید می‌شود که تسلیم در برابر حکمت الهی و پرهیز از اعتراض به تقدیرات خداوند راه سلامت ایمان و دوری از وسوسه و شک است.

چرا باید کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا را خواند؟

این کتاب با تمرکز بر شبهات تاریخی و اعتقادی درباره‌ی واقعه‌ی عاشورا و پاسخ‌دادن به آن‌ها فرصتی برای آشنایی عمیق‌تر با نگاه حدیثی و کلامی شیعه به فلسفه‌ی شهادت امام حسین (ع) فراهم می‌کند. مطالعه‌ی این اثر به فهم بهتر جایگاه عاشورا در فرهنگ شیعی و چرایی برخی رفتارها و تصمیمات امامان کمک می‌کند و مخاطب را با استدلال‌های روایی و تاریخی مواجه می‌سازد که در آثار دیگر کمتر به این شکل یک‌جا گرد آمده‌اند.

خواندن کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ اسلام، مطالعات شیعی، فلسفه‌ی عاشورا و کسانی که با پرسش‌ها و شبهات اعتقادی درباره‌ی واقعه‌ی کربلا روبه‌رو هستند، مناسب است. دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی علوم دینی و کلام اسلامی نیز می‌توانند از محتوای آن بهره ببرند.

بخشی از کتاب رساله ای در بیان حکمت شهادت سید شهدا

«و اما شبهه‌ای که در خاطر عوام می‌باشد که آن حضرت با وجود آن‌که می‌دانست که شهید خواهد شد، چرا به صحرای کربلا می‌رفت و اهل‌بیت خود را می‌برد، این شبهه چندین جواب دارد: و جواب محملش آن است که احوال پیشوایان دین را به احوال خود قیاس نباید کرد و تکلیف ایشان تکلیف دیگر است و اگر جمعی که بر اسرار قضا و قدر حق‌تعالی مطلع‌اند، تکلیف ایشان در این باب مانند تکالیف ما باشد و توانند رفع آن قضاها که بر آن‌ها مطلع گردیده‌اند از خود بکنند، باید که هیچ قضا در ایشان جاری نگردد و به هیچ بلا مبتلا نشوند و جمیع امور موافق خواهش بدنی ایشان واقع شود و این خلاف مصلحت علیم قدیر است. و باید که ایشان به علم واقع مکلف نباشند و در تکالیف ظاهره با سایر ناس شریک باشند.»