کتاب رفتار شهروندی سازمانی

کتاب رفتار شهروندی سازمانی نوشتهٔ سکینه سادات فاطمی است. انتشارات نظری این کتاب را منتشر کرده است.

خواندن کتاب رفتار شهروندی سازمانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مدیریت کسب و کار پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب رفتار شهروندی سازمانی

«مفهوم رفتار شهروندی سازمانی برای اولین بار توسط باتمان و ارگان در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی به دنیای علم ارایه شد. رفتار شهروندی سازمانی به رفتارهایی فراتر از وظیفه و افزون بر نقش اطلاق می‌شود که کارکنان به منظور کمک به دیگران و سازمان انجام می‌دهند. ماهیت این رفتارها بگونه ای است که اختیاری، داوطلبانه و خودخواسته اند و نظام پاداش و تنبیه سازمانی تأثیر زیادی بر آنها ندارند. ارگان معتقد است رفتار شهروندی سازمانی رفتاری فردی و داوطلبانه است که مستقیم به وسیله سیستم‌های رسمی پاداش در سازمان طراحی نشده اما با این وجود باعث ارتقای اثربخشی و کارآیی عملکرد سازمان می‌شوند (نیکوکار و همکاران، ۱۴۰۰). با این تعریف از انسان انتظار می‌رود بیش از الزامات نقش خود، در خدمت اهداف سازمان فعالیت کند. به‌عبارتی ساختار رفتار شهروندی سازمانی به دنبال شناسایی، اداره و ارزیابی رفتارهای فرانقش کارکنانی است که در سازمان فعالیت می‌کنند و باعث اثربخشی سازمان می‌شوند. گراهام معتقد است که رفتارهای شهروندی در سازمان‌ها شامل سه دسته رفتار تحت عنوان اطلاعات سازمانی، وفاداری سازمانی و مشارکت سازمانی می‌باشند. واژه‌ی اطلاعات سازمانی توصیف‌کننده رفتارهایی است که ضرورت و مطلوبیتشان شناسایی و در ساختار معقولی از نظم و مقرارت پذیرفته شده‌اند. شاخص¬های اطلاعات سازمانی رفتارهایی نظیر احترام به قوانین سازمانی، انجام وظایف به طور کامل و انجام دادن مسئولیت‌ها با توجه به منابع سازمانی است. اصطلاح وفاداری سازمانی بیانگر وفاداری افراد به خود، سایر افراد، واحدها و بخش‌های متفاوت سازمانی است و به‌طور کلی بیان کننده میزان فداکاری کارکنان در راه منافع سازمانی، حمایت و دفاع از سازمان است. مشارکت سازمانی سومین دسته از رفتارهای سازمانی است این واژه با درگیر شدن افراد در اداره سازمان ظهور می‌یابد که اشاره به رفتارهایی نظیر حضور در جلسات، به اشتراک گذاشتن عقاید خود با دیگران و آگاهی به مسایل جاری سازمان دارد (مایل افشار و همکاران، ۱۳۹۷). گراهام با انجام این دسته بندی از رفتار شهروندی، معتقد است که این رفتارها مستقیماً تحت تأثیر حقوقی قرار دارد که از طرف سازمان به فرد داده می‌شود. در این چارچوب حقوق شهروندی سازمانی شامل عدالت استخدامی، عدالت ارزیابی و الگوی توسعه رفتار شهروندی سازمانی مدیران در رسیدگی به شکایات کارکنان است. بر این اساس وقتی که کارکنان می‌بینند که دارای حقوق شهروندی سازمانی هستند به احتمال بسیار زیاد از خود رفتار شهروندی (از نوع اطاعت) نشان می‌دهند. در بعد حقوق اجتماعی سازمان دربرگیرنده رفتارهای منصفانه با کارکنان نظیر افزایش حقوق و مزایا و موقعیت‌های اجتماعی است، زیرا کارکنان وقتی می‌بینند که دارای حقوق اجتماعی سازمانی هستند به سازمان وفادار خواهند بود و رفتار شهروندی از نوع (وفاداری) از خود بروز می‌دهند. سرانجام وقتی که کارکنان می‌بینند به حقوق سیاسی آنها در سازمان احترام گذاشته می‌شود و به آنها حق مشارکت و تصمیم‌گیری در حوزه‌های سیاست‌‌گذاری سازمان داده می‌شود باز هم رفتار شهروندی (از نوع مشارکت) از خود نشان می‌دهند».