کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران (با رویکردی بر فقه امامیه)

کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران با رویکردی در فقه امامیه نوشتۀ میلاد صیادی در انتشارات آذرفر به چاپ رسیده است.

درباره کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران با رویکردی در فقه امامیه

کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران با رویکردی در فقه امامیه، موضوع اکراه را در اعمال نظر حقوقی و جزایی بر اساس فقه امامیه بررسی کرده است. اکراه اصطلاحاً به اعمالی گفته می‌شود که مؤثر در شخص باشعور هستند و او را به جان، مال یا آبروی خود تهدید می‌کنند، به‌نحوی که قابل تحمل نباشد. اکراه با تهدید صورت می‌گیرد و از ارادۀ کسی که عملی را مرتکب شده قصد یا رضا را سلب می‌کند. در فقه، مهم‌ترین دلیل رفع مسئولیت، حدیث رفع است و در حقوق به‌دلیل معیوب شدن ارادۀ فرد، مسئولیت از او برداشته می‌شود. درواقع، اکراه به این معناست که شخص دیگری از طریق فشارهای روحی و روانی در موقعیتی قرار گیرد که مجبور شود بین ارتکاب جرم و از دست دادن یکی از امور بااهمیت زندگی مانند جان و مال خود یا نزدیکانش، دست به انتخاب بزند، به‌نحوی که اگر مرتکب جرم نشود، جان یا مال یا ناموس خود یا عزیزانش مورد تعرض قرار گیرد. در این مورد، قانون مرتکب جرم را سزاوار مجازات نمی‌داند و مجازات فاعل جرم را بر اکراه‌کننده تحمیل می‌کند. بر اساس مادۀ ۱۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲, «هرگاه کسی بر اثر اکراه غیرقابل تحمل مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می‌شود مجازات نمی‌شود.» با توجه به قانون جدید که به صراحت مقرر می‌دارد که در حالت اکراه مرتکب مجازات نمی‌شود؛ چون اثر حقوقی اکراه معافیت از مجازات است، هنوز ابهاماتی در زمینۀ تأثیر اکراه در جرائم علیه تمامیت جسمانی اشخاص وجود دارد.

به بیان دقیق‌تر، با ارتکاب جرم نمی‌توان حکم به مجرمیت مرتکب داد؛ زیرا امکان دارد شرایط مسئولیت کیفری را نداشته باشد یا اینکه عناصر متشکله جرم در زمان ارتکاب موجود نباشد؛ بنابراین شخص دیگر مجرم نیست زیرا به خاطر نبود یک یا چند عنصر از عناصر جرم اصلا جرمی محقق نگردیده تا ما به دنبال مجرم باشیم. یکی از منابع حقوقی قدیمی و دقیق، منابع فقه اسلامی است. در منابع اسلامی سخن از احکام ثانویه آمده که در آن‌ها به بررسی برخی از حالات ارتکاب جرم می‌پردازد که عناصر جرم کامل نبوده است. اکراه از جمله عناوین ثانویه است. به‌همین دلیل نویسنده در کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران با رویکردی در فقه امامیه برای تعیین مرز دقیق آن، به بررسی این عامل در کلام فقهای امامیه پرداخته است.

خواندن کتاب اکراه در حقوق کیفری ایران با رویکردی در فقه امامیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران علم حقوق به‌ویژه حقوق جزا پیشنهاد می‌کنیم.