کتاب بازی در نقش خدا؟

کتاب بازی در نقش خدا؟ نوشته تد پیترز و ترجمه عبدالرضا سالاربهزادی است که نشر نی آن را منتشر کرده است. این اثر با پیش‌گفتاری از فرانسیس اس. کالینز به یکی از بحث‌برانگیزترین پرسش‌های جهان ژنتیک می‌رسد: اگر انسان بتواند در ساختار زیستی خود دخالت کند، مرز مسئولیت اخلاقی و آزادی او کجاست؟ متن کتاب فقط درباره پیشرفت علمی حرف نمی‌زند، بلکه نسبت میان ژن، اختیار، رنج، درمان و تصور انسان از آفرینش را هم بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازی در نقش خدا؟

کتاب بازی در نقش خدا؟ نوشته تد پیترز در نقطه‌ای می‌ایستد که علم ژنتیک، اخلاق و الهیات به هم می‌رسند. مسئله‌ی اصلی این کتاب این است که کشف ژن‌ها و امکان دستکاری در آن‌ها چه تغییری در فهم انسان از آزادی، مسئولیت و سرنوشت ایجاد می‌کند. نویسنده از همان آغاز با مفهوم افسانه‌ی ژن روبه‌رو می‌شود؛ یعنی این تصور رایج که همه‌چیز را می‌توان به ژن‌ها فروکاست. در این مسیر، بحث فقط بر سر بیماری‌های ژنتیکی یا فناوری‌های تازه نیست، بلکه بر سر این است که آیا انسان موجودی ازپیش‌تعیین‌شده است یا هنوز می‌توان برای اراده، انتخاب و پاسخ‌گویی اخلاقی جایی قائل شد.
کتاب بازی در نقش خدا؟ فقط به طرح پرسش‌های کلی بسنده نمی‌کند و با فصل‌های متعدد، نمونه‌های مشخصی را پیش می‌کشد. از طرح ژنوم انسانی و زیست‌شناسی مولکولی گرفته تا جبرگرایی ژنتیکی، تبهکاری، اعتیاد، همجنس‌گرایی، ثبت مالکیت ژن‌ها، مهندسی ژنتیک و دخالت در نطفه، همگی در متن بررسی شده‌اند. نویسنده در کنار این موضوعات، چند نوع آزادی را از هم جدا می‌کند؛ آزادی سیاسی، آزادی اراده، آزادی اخلاقی و آزادی در نسبت با آینده. همین تفکیک باعث می‌شود بحث کتاب از سطح واکنش‌های هیجانی به فناوری فراتر برود و به این پرسش برسد که انسان در برابر توانایی‌های تازه‌اش چه مسئولیتی دارد.
کتاب بازی در نقش خدا؟ از نظر حال‌وهوا اثری جدلی و تأمل‌برانگیز است. متن بارها به این نکته برمی‌گردد که ترس از ژنتیک فقط از خود علم نمی‌آید، بلکه از شیوه‌ای می‌آید که فرهنگ، رسانه و باورهای عمومی آن را معنا می‌کنند. پیش‌گفتار فرانسیس اس. کالینز هم این تنش را پررنگ‌تر می‌کند و نشان می‌دهد که حتی در دل پژوهش ژنتیک نیز مخالفت با جبرگرایی ژنتیکی جدی است. نتیجه آن است که کتاب نه علم را به‌صورت نیرویی نجات‌بخش تصویر می‌کند و نه آن را تهدیدی مطلق می‌داند؛ بلکه می‌کوشد نسبت میان توان علمی انسان و حدود اخلاقی او را روشن‌تر کند.

خلاصه کتاب بازی در نقش خدا؟

کتاب بازی در نقش خدا؟ از این پرسش آغاز می‌کند که پیشرفت ژنتیک چگونه برداشت انسان از آزادی و اختیار را دگرگون می‌کند. تد پیترز نخست طرح ژنوم انسانی و تصور رایج درباره تعیین‌کنندگی ژن‌ها را توضیح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد که افسانه‌ی ژن چگونه می‌تواند به جبرگرایی برسد؛ جبرگرایی‌ای که رفتار، بیماری، گرایش‌ها و حتی مسئولیت اخلاقی را به دی. ان. ای. نسبت می‌دهد.
نویسنده بعد از طرح این زمینه، سراغ موضوعاتی مانند ژن خشونت، اعتیاد، همجنس‌گرایی، ثبت مالکیت ژن‌ها و دخالت در ساختار ژنتیکی نسل‌های آینده می‌رود. محور اصلی کتاب این است که دانش ژنتیک نباید به انکار اراده‌ی انسان بینجامد. این کتاب درنهایت از این ایده دفاع می‌کند که انسان می‌تواند در عین بهره‌گیری از علم برای کاهش رنج، همچنان موجودی مسئول و صاحب انتخاب باقی بماند.

چرا باید کتاب بازی در نقش خدا؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بازی در نقش خدا؟ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان ژنتیک، آزادی و مسئولیت اخلاقی را با مثال‌های مشخص بررسی می‌کند.
• خواننده با بحث افسانه‌ی ژن و نقد این تصور آشنا می‌شود که همه‌چیز را می‌توان فقط با ژن توضیح داد.
• کتاب موضوعات حساسی مانند ژن‌درمانی، ثبت مالکیت ژن‌ها و دخالت در نسل‌های آینده را کنار هم می‌گذارد.
• این اثر کمک می‌کند تفاوت میان درمان بیماری و بهسازی ژنتیکی روشن‌تر دیده شود.
• خواننده می‌تواند بفهمد چرا پیشرفت علمی به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری اخلاقی کافی نیست.
• پیش‌گفتار فرانسیس اس. کالینز به بحث کتاب بُعدی درونی از دل پژوهش ژنتیک می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بازی در نقش خدا؟ به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره نسبت علم ژنتیک و اختیار انسان بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به مباحث اخلاق زیستی که با پرسش‌های مربوط به درمان، مهندسی ژنتیک و مرزهای مداخله در حیات درگیرند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های فلسفه، الهیات و علوم انسانی که به پیامدهای فکری پیشرفت‌های زیستی توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بحث جبرگرایی ژنتیکی را فراتر از تیترهای رسانه‌ای دنبال کنند.
• مخاطبانی که به موضوع رنج، بیماری و مسئولیت انسان در استفاده از دانش جدید فکر می‌کنند.