کتاب روایت شناسی غزل حافظ

کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ نوشتۀ شادی احمدی در انتشارات رواد به چاپ رسیده است. این کتاب، پژوهشی دربارۀ ساختار اشعار حافظ و وجوه روایی آن‌ها بر مبنای روش روایت‌شناسی ساختارگرا است. نویسنده قصد دارد با این روش، ایرادهای واردشده به شعر حافظ را در زمینۀ نداشتن ساختار منسجم نقض کند.

درباره کتاب روایت‌ شناسی غزل حافظ

یکی از ایرادهای قدیمی به شعر حافظ این است که ساختار گسسته دارد؛ یعنی معنای هر بیت از غزل‌های او مستقل هستند و انسجام منطقی و معنایی ندارند. نویسنده می‌گوید این ویژگی شعر حافظ بر پیچیدگی ساختار آن دلالت دارد؛ زیرا شعر حافظ برخلاف ظاهر پریشان، ژرفایی واحد و منسجم دارد. طرح کلی غزل‌های حافظ مبتنی بر موضوعی واحد است و در عین حال هر بیت متضمن مضامین فرعی نیز است. 

کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ می‌گوید نکتۀ مهم برای درک و تحلیل غزل حافظ، توجه به چگونگی تکوین و خوانش غزل است. دستیابی به این هدف با روایت‌شناسی میسر می‌شود. روایت‌شناسی بر مؤلفه‌های روایی و درون‌متنی تأکید می‌کند و ابزارهایی را فراهم می آورد تا محقق بتواند فرایندهای مؤثر در تکوین و خوانش روایت را واکاوی کند. در این پژوهش، با تکیه بر روایت‌شناسی ساختارگرا، وجوه روایی اشعار حافظ در دو بخش تحلیل و بررسی شده‌اند: ۱. غزل‌هایی با ساختار روایی آشکار؛ ۲. غزل‌هایی با ساختار روایی پیچیده و غیرآشکار. دو فصل اصلی کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ به این دو موضوع اختصاص یافته است. نویسنده قصد دارد با تبیین چگونگی روایت‌گری حافظ و استخراج وجوه کارکردهای روایی در این اشعار، نظرات پژوهشگران را دربارۀ غزلیات حافظ که آن‌ها را بی‌وجه می‌خواند، نقض کند. 

کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ، علاوه بر روایت‌گری، خواننده را با ابعاد تازه‌تری از هنر حافظ آشنا می‌کند و این باور دربارۀ اشعار حافظ را که صرفاً کارکردی تاریخی دارند تصحیح می‌کند. این موضوع باعث می‌شود ارزش میراث فرهنگی، درگیرودار خوانش‌های خطی آثار، ناشناخته نمانند.

نویسنده در کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ، ابتدا تمام غزل‌های حافظ را که تعدادشان ۴۹۵ غزل است بررسی و غزل‌های دارای توالی روایی را از آن‌هایی که روایت منطقی ندارند تفکیکی کرده است و ضمن بررسی هر دو دسته، با روش متفاوت و به‌لحاظ ساختاری آن‌ها را تحلیل کرده است. مبنای دیوان حافظ در این کتاب، نسخۀ تصحیح غنی-قزوینی است.

خواندن کتاب روایت‌شناسی غزل حافظ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران کتاب‌های مرتبط با پژوهش‌های ادبی پیشنهاد می‌کنیم.