کتاب بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم

کتاب الکترونیکی بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم نوشتهٔ محمد مرادی و کیوان کاکابرائی در انتشارات آوای نور به چاپ رسیده است. این کتاب به معرفی و بررسی تکنیک‌های بازی درمانی اختصاصی برای کمک به کودکان مبتلا به اتیسم می‌پردازد.

درباره کتاب بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم

این کتاب به بررسی روش‌ها و تکنیک‌های بازی‌درمانی متناسب با نیازهای خاص کودکان مبتلا به اتیسم می‌پردازد و به خوانندگان روش‌هایی برای تقویت مهارت‌های اجتماعی، ارتباطی و عاطفی کودکان از طریق بازی ارائه می‌دهد. کتاب همچنین راهکارهایی عملی و مؤثر برای بهبود کیفیت زندگی و توانمندسازی کودکان مبتلا به اتیسم نشان می‌دهد و می‌تواند برای آموزش دوره‌های تخصصی مرتبط با اتیسم و درمان‌های مبتنی بر بازی استفاده شود.

نویسندگان با تجزیه و تحلیل موردی و ارائهٔ مطالعات انجام‌گرفته در این خصوص، تأثیرات مثبت بازی‌درمانی بر رشد کودکان طیف اتیسم را شرح می‌دهند. کتاب بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم همچنین به والدین و متخصصان می‌آموزد که چگونه می‌توانند محیط‌های بازی سازنده‌ای را فراهم آورند که به تقویت توانایی‌های این کودکان کمک کند.

 تا اواسط قرن بیستم هیچ نامی برای اختلالی که هم‌ اکنون عنوان اختلال طیف اتیسم را به خود گرفته است وجود نداشته است . هنری موزلی نخستین روان‌پزشکی بود که در سال ۱۸۶۷ به‌طور جدی به کودکان خردسالی که مبتلا به اختلال شدید روانی و تأخیرات رشدی بودند توجه نمود. در سال ۱۹۴۳ دکتر لئوکانر در بیمارستان‌ هاپکینز یک گروه ۱۱نفری از کودکان را مورد مطالعه قرار داد که دارای ویژگی‌‌هایی چون تنهایی‌، درخودماندگی، ناتوانی در ارائهٔ ژست‌‌های بدنی خاص و قابل‌ انتظار، تأخیر رشدی، تکرار یا پژواک کلام، یکنواختی صدا و کلام، حافظهٔ طوطی‌وار و عالی، محدودیت در انواع حرکات خود‌به‌خودی، رفتار‌ها و ادا و اطوارهای قالبی، اصرار بر یکنواختی محیط و ممانعت از تغییر در آن، تماس چشمی ضعیف، رابطهٔ غیرطبیعی با دیگران، تصاویر و اشیاء بی‌جان بودند.

هرچند در آن سال‌ ها کانر به این کودکان برچسب اتیسم را داد اما تا سال‌ های ۱۹۸۰ این کودکان در طبقهٔ عقب‌ماندگان ذهنی و یا اسکیزوفرنی کودکی جای می‌‌گرفتند. بعدها مشخص شد اگرچه اختلال طیف اتیسم می‌‌تواند همراه اسکیزوفرنی کودکی باشد اما ۲ پدیدهٔ مجزا از یکدیگر هستند. بعد‌ها محققان چندین نوع اختلال دیگر را که هرکدام از برخی جنبه‌‌ها شبیه اختلال طیف اتیسم بودند ارائه دادند. مانند اختلال آسپرگر، اختلال رت، اختلال فروپاشندهٔ دوران کودکی و اختلال نافذ رشد که به‌‌گونه‌‌ای دیگر مشخص نشده است. محققان همهٔ این اختلالات و نیز اختلال طیف اتیسم را تحت عنوان اختلال نافذ رشد طبقه‌بندی کرده‌‌اند.

اختلال اتیسم: ارتباط، تعامل اجتماعی و بازی تخیلی به‌‌طور مشخص آسیب‌ دیده است. علایق، فعالیت‌‌ها و رفتارهای تکراری دیده می‌‌شود. اختلال در ۳ سال اول زندگی شروع می‌‌شود.

اختلال آسپرگر: با آسیب در تعاملات اجتماعی و وجود فعالیت‌‌ها و علایق محدود مشخص می‌‌گردد. تأخیر در شروع تکلم وجود دارد ولی در حقیقت مبتلایان مشکل تکلمی کمتری دارند. هوش معمولاً طبیعی و یا بالاتر از طبیعی است.

اختلال رت: سیر پیش‌‌رونده‌ای دارد که فقط در دختران دیده می‌‌شود. در ابتدا مراحل رشد طبیعی است ولی بعد مهارت‌‌های به‌‌دست‌‌آمدهٔ قبلی و توانایی استفادهٔ هدف‌‌دار از دست‌‌ها را از دست می‌‌دهند و به‌‌جای آن حرکات تکرار‌شوندهٔ دست ایجاد می‌‌شود که بین سنین یک تا چهارسالگی شروع می‌‌شود.

اختلال فروپاشندهٔ دوران کودکی: رشد حداقل در ۲ سال اول طبیعی است. ازدست‌دادن جدی مهارت‌‌هایی که قبلاً داشته است. مشاهده می‌شود دور سر کودک به‌‌تدریج کاهش می‌‌یابد. در پسران نیز دیده می‌شود. (انجمن روان‌پزشکی کودک و نوجوان ایران) .

ازآنجاکه این نوع اختلال‌ها گروهی از مسائل را در بر می‌‌گیرد که به‌‌صورت آشفتگی‌‌ها، وجوه چندگانهٔ زندگی کودک را تحت تأثیر قرار می‌دهند به آن نافذ یا فراگیر می‌‌گویند.

کتاب بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به والدین، مربیان، روان‌شناسان و هرکسی که با کودکان طیف اتیسم کار می‌کند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب بازی درمانی در کودکان طیف اتیسم

«یکی از مسائلی که ذهن فیزیولوژیست‌ها را به خود مشغول کرده بود و راه رسیدن به روان‌شناسی تجربی را می‌گشود این پدیده بود که پس از از بین رفتن نور یا رنگی که موجب پیدایش تصویر می‌شود، تصویر تا مدتی بر جای می‌ماند. دانشمندان از مدت‌ها پیش بر وجود این‌گونه پی‌نقش‌ها آگاهی داشتند؛ مثلاً نیوتن طی یک آزمون به بازتاب خورشید در آینه نگاه کرده و سپس در یک اتاق تاریکِ دربسته نشسته بود و متوجه شده بود که تصویر اُپتیکی خورشید به‌تدریج محو می‌شود. اما فیزیولوژیست‌هایی که چندین ابزارِ استروبوسکوپی ساخته بودند تا قوانین حساسیتِ شبکیه را توضیح دهند به‌زودی به این نتیجه رسیدند که این تصور در مغز شکل می‌گیرد و نه در چشم. این اصل ــ که ذهن حرکت را در صورتی هم که حرکتی وجود نداشته باشد درمی‌یابد ــ می‌رفت تا در آینده تأثیر بنیادینی بر تئوری‌های مربوط به دریافت باقی گذارد.

نوشته‌های مربوط به این موضوع بسیار زیاد بود (پیتر مارک روژه نیز، که بعدها به خاطر لغت‌نامه‌اش شهرت بسیار یافت، سال ۱۸۲۴ رساله‌ای اساسی به انجمن سلطنتی تقدیم کرد) و تولید انواع مدل‌هایی که برای نمایش آن ساخته می‌شد نیز میزان بالایی داشت. پاریس و هرشل تاوموتروپ را ساختند و سپس چرخِ فارادِی، استروبوسکوپِ اشتامفر، دِدلومِ هورنر و بسیاری اختراع‌های مشابه عرضه شدند. سازندگان اسباب‌بازی بر ارزش تجاری این مدل‌ها صحه گذاشتند و تعداد زیادی از آن‌ها را فروختند. به‌زودی بر همه آشکار شد که به علت یک نقص ذاتی در مغز انسان تصویرهایی در ذهن تشکیل می‌شوند که با اندک تعدیلی چیزی شبیه حرکت را بازمی‌آفرینند.»