کتاب هنر کارگردانی

کتاب الکترونیکی «هنر کارگردانی» نوشتهٔ جان دابلیو کرک و رالف ای. بلاز با ترجمهٔ اسماعیل نجار و سارا سلیمانی و ویرایش مهدی سجودی مقدم در انتشارات مهراندیش چاپ شده است.

درباره کتاب هنر کارگردانی

این کتاب علاوه‌بر کمک به کارگردان‌ها می‌تواند برای بازیگرانی که می‌خواهند به‌صورتی خلاقانه با چالش‌های بازیگری روبه‌رو شوند و دانش‌آموزان طراحی که شغلشان نیاز به همکاری نزدیک با کارگردان دارد، مفید واقع شود. هدف این کتاب این است که با مورد آزمایش قرار دادن ماهیت ادبیات نمایشی و تعیین کردن «چگونگی اتفاق دادن یک نمایش» در برابر تماشاچیان در یک سالن تئاتر، نحوهٔ موفقیت‌آمیزِ کارگردانی را پایه‌گذاری کند.

این کتاب هنر کارگردانی از ۵ فصل اصلی تشکیل شده است. فصل اول تئوری‌ای را درموردِ ماهیت ساختار نمایشی توسعه می‌دهد. قسمتی از این تئوری از آثار ارسطو، کِنِث بِرْک، جان هاوارد لاسون، کنستانتین استانیسلاوسکی، و پاول کلِه برگرفته شده است. فصل دوم سیستمی از تحلیل نمایشنامه را که مبنای تئوریِک آن در فصل اول پایه‌ریزی شده است، ارائه می‌دهد. فصل ۳ چالش‌هایی را مورد بررسی قرار می‌دهد که یک کارگردان در طی روند طراحی یک کنش نمایشی در بُعد زمان و مکان با آن‌ها روبه‌رو می‌شود. فصل ۴ به تلاش‌های کارگردان در راستای کمک به بازیگران در جست‌وجوی نقششان می‌پردازد. فصل ۵ بر مراحل مختلف روند تولید تمرکز دارد، از آماده‌سازی قبل از اجرا تا ارزیابی پس‌ از آن.

کتاب هنر کارگردانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای هرکس که به مطالعه، فهم و تمرین تئاتر و ادبیات نمایشی علاقه‌مند است، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب هنر کارگردانی

«یک‌بار دانش‌آموزی مطرح کرد که در انتظار گودو نمایشی است بدون کشمکش، چراکه شخصیت‌های آن توانایی انجام هیچ کاری را ندارند. بااین‌حال باید در تولید موفقیت‌آمیز از این نمایش، آن‌ها کاری انجام دهند. باید کوشش و تقلایی قابل‌مشاهده باشد. ولادیمیر و استراگون سخت پی تصدیقی برای زنده‌بودن خود می‌گردند. آمدن یا نیامدن گودو برای این تصدیق ضرورتی به‌شمار می‌رود. اینکه با وجود ناامیدیِ فزاینده به انتظار کشیدن ادامه می‌دهند، عذاب آن‌ها را دوچندان می‌کند. در آخر هم نمی‌توانند شجاعت لازم برای ترک «این لحظه و این مکان» را با ترک کردن مکان «امنشان» به دست آورند و به جست‌وجو برای یافتن گودو بروند. تماشاچیان باید بتوانند ناتوانیِ شخصیت‌ها در انجام فعالیت را بپذیرند و بااین‌حال، تلاش بی‌وقفهٔ آنان را حتی باوجود افزایش آگاهی‌شان از بیهودگیِ این امر تحسین کنند. ولادیمیر و استراگون هیچ دستاوردی ندارند، اما درگیر کشمکش شدیدی هستند. این مناقشه همان چیزی است که این نمایش را جذاب و گیرا می‌کند. اگر بر این مناقشه توسط کارگردان تأکید نشود، نمایش ملال‌آور و پر از مکالمه‌های سطحی می‌شود.

کشمکش همان میزان در یک نمایش کمدی لازم است که در یک نمایش جدی، اما در کمدی به‌صورتی متفاوت نمایش داده می‌شود. در کمدی، تمرکز کارگردان بیشتر بر نحوهٔ انجام کار است تا دلیل انجام آن. در نمایشنامهٔ بازرس۶۶ اثر نیکولای گوگول۶۷، مردی ساده به‌جای یک بازرسِ کل اشتباه گرفته می‌شود، و تفاوت میان نحوهٔ برخورد مردم شهر با این مسئله و نحوی برخورد خود مرد، چیزی است که باعث به‌وجودآمدن کشمکش می‌شود طنز و موقعیت ابزوردی که ادعاهای بروکراسی این شهر کوچک را به نمایش می‌گذارد. در تراژدی، کشمکش جنبه‌ای قهرمانانه دارد و تأثیری برجسته می‌گذارد. در شخصیت تراژیک، موتیف یا محرک آن چنان قوی است که حتی احتمال مرگ نیز او را از هیچ‌چیز بازنمی‌دارد. در آن‌سوی، کشمکش باعث تحقیر و کم‌ارزش شدن شخصیت کمدی می‌شود و او را موجودی خودسر و مضحک جلوه می‌دهد. شخصیت برای آسایش و رفاه خود به‌آسانی با هرچیزی سازش و مدارا می‌کند؛ او پیش‌ازاینکه دوشیزهٔ جوان را از خطر برهاند، خودش را نجات می‌دهد.»