کتاب مقالات تجربی در خصوص بانکداری اسلامی

کتاب مقالات تجربی در خصوص بانکداری اسلامی؛ رقابت، ثبات و حاکمیت نوشتهٔ تستافتیان ریسفاندی و ترجمهٔ محمد کردبچه است و انتشارات نور علم آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب مقالات تجربی در خصوص بانکداری اسلامی

بحران مالی جهانی ۲۰۰۷-۲۰۰۸ ناشی از بحران مالی ایالات متحده، پیامدهای شدید و مهمی بر ثبات نظام مالی بیشتر کشورها داشته است. این بحران منشا مباحثی برای جست‌وجوی راه‌های جدید برای ترویج ثبات مالی شد. مالیه عمومی با اتکای به اصول شریعت، در واقع تکریمی از نظام مالی سنتی تلقی می شود، زیرا نتایج پیچیده مورد انتظار و ابزارهای به‌کار گرفته‌شده درابتدای بحران در نظام اسلامی منع شده بودند.

مالیه اسلامی یک خلاقیت بزرگ در سطح جهانی شده است. دارایی‌های مالیه اسلامی در واقع نه‌تنها در خاورمیانه و تعداد کمی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس متمرکز شده است، بلکه فراتر از کشورهای عمدتاً مسلمان به سایر کشورها در اروپا و آفریقای صحرای سفلی گسترش یافته است. علاقه‌مندی به مالیه اسلامی همچنین در مراکز سنتی پیشرو مالیه سنتی مانند لندن، نیویورک یا هنگ کنگ، و سرمایه‌گذاران غربی ظاهر شده و سرمایه‌گذاران غربی در حال حاضر سرمایه‌گذاری در امور مالیه اسلامی را مورد توجه قرار می دهند. براساس مجموعه اطلاعاتی بانکداری اسلامی بانک جهانی (۲۰۱۴)، حدود ۴۰۰ نهاد مالی خدمات مالیه اسلامی در بیشتر از ۵۰ کشور ارائه می‌دهند. در برخی کشورها، مالیه اسلامی به گونه‌ای نظام‌مند اهمیت یافته زیرا دارایی‌های ذی ربط از ۱۵درصد کل مالیه عمومی داخلی فراتر رفته است. مالیه اسلامی، طی دهه گذشته با توسعه بانک‌های اسلامی، سالانه حدود ۲۰درصد گسترش یافته است. در ۲۰۱۶، دارایی‌های جهانی بانکداری اسلامی معادل یک‌هزار میلیارد دلار بوده و با در اختیار داشتن ۹درصد از دارایی‌ها تسلط این بخش بر مالیه اسلامی جهانی ادامه یافته است.

در بین کشورهای دارای نهادهای مالی اسلامی، فقط ایران و سودان به طور کامل نظام مالی مبتنی بر شریعت را پذیرفته‌اند. در سایر کشورها، بانک‌های اسلامی و سنتی در بازارهای بانکی دوگانه فعالیت می‌کنند. توسعه بانکداری اسلامی به موضوع مهم بررسی تفاوت‌های بنیادی بانک‌های اسلامی و سنتی در خصوص سوددهی، ریسک، الگوهای تجاری، ساختار بازار و رقابت منجر شده است. بررسی تفاوت‌های بین بانک‌های اسلامی و بانک‌های سنتی که به طور عمده ناشی از ویژگی خاص قراردادهای مالی اسلامی و نقش هیئت امور شرعی در حاکمیت بانک اسلامی و تاُثیر آن‌ها بر رفتار بانک‌ها است، هدف اصلی این کتاب است.

در دو فصل اول این کتاب، در یک چارچوب با جامعیت بیشتر چگونگی شکل‌گیری رفتار بانک‌های اسلامی و سنتی در یک بازار دوگانه مورد مقایسه قرار گرفته است. هدف به‌ویژه پاسخگویی به این سؤالات است: آیا ثبات بانک‌های اسلامی و سنتی با اوج‌گیری بازار دوگانه تحت تاثیر قرار می‌گیرد؟ آیا بانک‌های اسلامی و سنتی رفتاری متفاوت دارند، به‌خصوص زمانی که نرخ‌های سپرده خود را تعیین می‌کنند؟

در فصل سوم، ویژگی حاکمیت بانک اسلامی و تاثیر آن بر تامین مالی مبتنی بر سهام مورد بحث قرار گرفته است. در حالی که ممکن است در تمایز قائل شدن بین الگوی تجاری بانک‌های اسلامی و سنتی به دلیل اینکه هردو با هدف کسب سود ایجاد شده‌اند با مشکل مواجه شویم، بانک اسلامی دارای ویژگی‌هایی است که آن را از بانک سنتی متمایز می‌سازد. از دیدگاه حاکمیت، بانک‌های اسلامی علاوه بر هیات مدیره دارای هیئت نظارت بر امور شرعی هستند. نظام حاکمیت اضافی انتظار می‌رود امور شرعی بانک‌های اسلامی را تنظیم کند. ویژگی دیگری که بانک‌های اسلامی را متمایز از بانک‌های سنتی می‌کند این است که بانک‌های اسلامی دارای روش تامین مالی مبتنی بر اصل تسهیم سود و زیان هستند. این روش تامین مالی، به تامین مالی سهم مبتنی بر تسهیم ریسک بین بانک‌ها (وام‌دهندگان) و کارآفرین‌ها (وام‌گیرنده‌ها) موسوم است. در همین زمینه چگونگی تاثیر هیئت نظارت بر امور شرعی بر روش‌های تاُمین مالی سهم مورد بررسی قرار گرفته است.

خواندن کتاب مقالات تجربی در خصوص بانکداری اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران حوزه‌های اقتصاد و فقه اسلامی پیشنهاد می‌کنیم.