کتاب رهیافتی بر عالم ذر

کتاب رهیافتی بر عالم ذر نوشتهٔ رضا مطهری است. انتشارات عاصم این کتاب را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب رهیافتی بر عالم ذر

کتاب رهیافتی بر عالم ذر با تکیه بر دیدگاه‌های ملاصدرا و علامه طباطبایینوشته شده است. این کتاب از پایان‌نامهٔ نویسنده که برای اخذ مدرک علمی کارشناسی‌ارشد در دانشگاه قم نوشته شده، گرفته شده است. این اثر ۵ فصل دارد. نویسنده توضیح داده است که این کتاب درصدد است گوشه‌ای از ابهامات عالم ذر را با تکیه بر نظرات دو فیلسوف و متکلم اسلامی، ملاصدرای شیرازی و علامه طباطبایی تبریزی و نیز تطبیق این دو دیدگاه، پاسخ دهد. نویسنده مدعی نیست همهٔ ابهامات را برطرف کرده و شبهات را پاسخ گفته؛ زیرا به اعتراف بسیاری از علما، این عالم و آیات و روایات مربوط به آن جزو متشابهات اخبار و آثار بوده و حل همهٔ جوانب قضیه در توان این کتاب نیست.

خواندن کتاب رهیافتی بر عالم ذر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه درمورد عالم ذر پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب رهیافتی بر عالم ذر

«براساس دیدگاه اندیشمندان دینی و فیلسوفان موحد، انسان دارای دو نشئه جسمانی و روحانی است؛ وجود مادی و جسمانی انسان با انعقاد نطفه او و سپس تولدش پا به عرصه وجود می‌گذارد ولی درباره مجرد یا مادی بودن نفس اختلاف اساسی میان موحدان و مادی‌گرایان برقرار بوده است. می‌توان ادعا کرد همه فلاسفه اسلامی در اعتقاد به تجرد نفس انسانی اتفاق نظر دارند. در این میان یکی از ابتکارات و نوآوری‌ها و به عبارت بهتر یکی از اساسی‌ترین مسائل انسان‌شناختی در حکمت متعالیه و بنیان‌گذار آن یعنی صدرالمتالهین شیرازی نظریه حدوث جسمانی نفس در عین تجرد آن است. پیش از ملاصدرا دو نظریه عمده درباره نفس رواج داشت: ۱- افلاطون و تابعان او قائل بودند نفس، امری غیر مادی، الهی، ثابت، مقدم بر جسم و قدیم است که به خاطر تمایل به عالم ماده تنزل یافته و به بدن تعلق گرفته است. در میان فیلسوفان مسلمان با وجود سازگاری ظاهری میان نظریه افلاطون و متون اسلامی -که روح انسانی را قدیم می‌دانند-، این دیدگاه با مخالفت‌های شدیدی روبرو شده است. ابن سینا یکی از مخالفان سرسخت اندیشه افلاطونی است. ۲- عده‌ای دیگر از فیلسوفان قائل بودند نفس انسانی مانند بدن، قدیم نیست بلکه حادث به حدوث بدن است؛ این گروه خود به سه دسته عمده تقسیم می‌شوند: الف) دهریان اعتقاد دارند: نفس، جسمانیه الحدوث و البقاء است. یعنی نفس جسم لطیفی است که مانند جریان یافتن آب در رگ‌های گیاه در بدن جریان دارد. براساس این دیدگاه هیچ حقیقت مجرد و غیرمادی در انسان وجود ندارد. ب) ارسطو و فیلسوفان مشاء نفس را روحانیه الحدوث و البقاء می‌دانند. بدین معنی که نفس، امری غیرمادی است که در عالم ماورای ماده وجود دارد و پس از تکامل بدن کودک از این عالم فرود آمده و در جهان مادی، مدت معینی، با بدن همراه می‌شود (به بدن تعلق می‌گیرد) و پس از مدتی از بدن جدا شده و به جایگاه غیرمادی‌اش بر می‌گردد. به عبارت دیگر نفس، ذاتاً مجرد است ولی در مقام فعل، مادی است. ج) گروهی از تناسخیه معتقدند: نفس، روحانیه الحدوث و جسمانیه البقاء است. یعنی: روح در آغاز پیدایش موجود مجرد و روحانی بود که به‌خاطر همراه شدن با بدن، حقیقتش تغییر یافته و به صفات نباتی و حیوانی مبدل گشته و جسمانی شد. د) حکمای متعالیه و ملاصدرای شیرازی معتقدند: نفس، جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء است. براساس نظریه ملاصدرا، نفس در ابتدای پیدایش خود، از جسم حادث می‌شود و مبدأ پیدایش آن ماده جسمانی است که در ادامه تحولات ذاتی و سیر تکاملی خود، به امر مجرد مبدل می‌شود. باید ببینیم منظور صدرالمتالهین از «حدوث جسمانی نفس» و به تعبیر دیگر «جسمانیه الحدوث» بودن نفس چیست؟»