کتاب چالش ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران

کتاب چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران نوشتهٔ مصطفی دالوند و مجید سالاروند است. این کتاب را نشر کلید پژوه منتشر کرده است.

درباره کتاب چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران

ایران شرایط ساختاری خاصی دارد و باتوجه‌به رابطهٔ آن با نظام اقتصاد جهانی که تحت‌تأثیر ساختارهای تحریمی شکل قابل‌تأملی یافته، کاربست دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی ایران مستلزم واکاوی چالش‌ها به‌منظور مدیریت آن‌ها در جهت خنثی‌سازی و بهره‌گیری و عملیات‌سازی فرصت‌های اقتصادی است. در این راستا در کتاب «چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران» چیستی چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم در سطح بین‌المللی و داخلی مطرح شده است.

دیپلماسی اقتصادی از جمله حوزه‌های مفهومی و کارکردی نوین است که بسته به نوع ضرورت‌های ناظر بر وضعیت کشورها، الزاماتی را بر سیاست خارجی آن‌ها تحمیل می‌کند. ازآنجاکه توانمندی اقتصادی و توسعهٔ اقتصادی به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی کشورها تبدیل شده و عمل به ضرورت‌های ناشی از آن مستلزم تعامل با جهان و مشخصاً نظام اقتصاد جهانی است، دیپلماسی اقتصادی از جایگاه ویژه‌ای در مناسبات بین‌المللی کشورها برخوردار شده است. ایران به‌عنوان کشوری که از یک‌سو با چالش‌های ساختاری اقتصادی به‌گونه‌ای تاریخی مواجه است؛ از سوی دیگر چندین دهه است که با سیاست‌های تحریمی غرب دست‌وپنجه نرم می‌کند. این کشور ضرورت‌هایی فراروی خود دارد که توسعهٔ اقتصادی را در اولویت سیاست کلان کشور قرار داده است.

توسعهٔ بازارهای بین‌المللی و ارتباط هر چه بیشتر بین کشورهای مختلف باعث شده بستر تجاری بسیاری از امور اقتصادی دگرگون شود. در چنین شرایطی، مصادیق دیپلماسی اقتصادی اهمیت زیادی دارد؛ به‌طرزی که در این دوران ایجاد بستر اساسی در سیاست خارجی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران از جمله شرایط ضروری زمینهٔ سازش با اقتصاد بین‌المللی را تشکیل داده است. دیپلماسی اقتصادی، مجموعه‌ای از اقداماتی (هم) درمورد روش‌ها و هم درمورد فرایندهای تصمیم‌گیری بین‌المللی است که با فعالیت‌های اقتصادی برون‌مرزی، نقش‌آفرینان دولتی و غیردولتی در جهان واقع ارتباط دارد. این فعالیت‌های اقتصادی شامل سرمایه‌گذاری صادرات، واردات، کمک اعانه، مهاجرت و... می‌شوند.

خواندن کتاب چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای مخاطبان کتاب‌های حوزهٔ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل مناسب است.

بخشی از کتاب چالش‌ها و موانع دیپلماسی اقتصادی دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران

«بررسی لغوی و مفهومی دیپلماسی اقتصادی

یکی از ابزارهای نوین کارآمد و قدرتمند دولت‌ها برای کنش در فضای بین‌المللی و دستیابی به موقعیت بهتر در اقتصاد جهانی «دیپلماسی اقتصادی» است. این نوع دیپلماسی عبارت است از: اقدامات رسمی دیپلماتیکی که اولاً دسترسی به بازارهای خارجی را برای کسب‌وکارهای ملی تسهیل می‌کنند، ثانیاً در تلاش برای جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی هستند ثالثاً اثرگذاری و روی قوانین بر بین‌المللی در راستای پیشبرد منافع ملی تأکید می‌نمایند. شایان‌ذکر است که دیپلماسی اقتصادی شامل مفاهیمی همچون تحریم‌ها و مجازات‌ها به‌منظور تحت‌فشار قراردادن کشورها و یا کمک‌های توسعه‌ای و حمایت‌های اقتصادی برای یارگیری در صحنه بین‌المللی نیز است. دراین‌خصوص می‌توان به تأثیرات تحریم‌های اعمال شده بر کشورهای ایران روسیه یا کوبا و یا کمک مالی فراوان آمریکا و ژاپن به کشورهای همسو با سیاست‌های آنها اشاره کرد. دیپلماسی اقتصادی به معنی اولویت‌دادن به اهداف گسترش اقتصادی در سیاست خارجی کشورها و روابط بین‌الملل واژه‌ای است که در دهه‌های اخیر وارد مطالعات سیاست خارجی و روابط بین‌الملل شده است؛ بنابراین در کنار دگرگونی در معنی کارکردی دیپلماسی اقتصادی توجه به دگرگونی در نگاه علمی به این موضوع نیز اهمیت زیادی دارد. واقعیت این است که در فرهنگ مرسوم روابط بین‌الملل بعد از جنگ بین‌الملل دوم که تأثیر گرفته از یک سری ماجراهای مسلط فکری «واقع‌گرایانه دولت‌محور» و با تأکید بر مباحث سیاسی و امنیتی به وجود آمدند، دیپلماسی اقتصادی نیز به‌عنوان بخشی از روند جمعی دیپلماسی از دیدگاه سیاست قدرت مورد تأکید قرار گرفته است.»