کتاب فارماکولوژی

چاپ سوم کتاب فارماکولوژی؛ برای رشته‌های پرستاری، مامایی، بهداشت و اتاق عمل نوشتهٔ عبدالرسول سبحانی (استاد فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی گیلان) و غلامرضا سپهری (استاد فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی کرمان) و مهین ملایی (کارشناس‌ارشد پرستاری) است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب فارماکولوژی

یکی از ارکان اصلی وظایف نظام بهداشت و درمان در کشور تأمین، حفظ و ارتقای سلامت است. یکی از اجزای اصلی در نظام سلامت کارکنان درمانی شامل پزشک، داروساز، پرستار، ماما و غیره هستند که هر کدام به نوبه خود از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. بعد از پزشکان یکی از زیرمجموعه‌های مهم و سرنوشت‌ساز در روند سلامتی جامعه گروه‌های پیراپزشکی هستند. این گروه که در بعضی شرایط حلقه‌های واسطه و پیونددهنده اندیشه و تصمیم علمی پزشک و نیازهای بیمار هستند، چنانچه با برخورداری از علم و آگاهی به اعمال وظیفه خود بپردازند در بیشتر موارد نتیجه درمان را بهبود و ارتقا می‌بخشند. 

یکی از دروس مهم و کاربردی در دوران تحصیل این گروه‌ها فارماکولوژی است. مباحث مطروحه در این واحد درسی حول محور داروهاست. شناخت دقیق و ریزبینانه مطالب دروس تئوری فارماکولوژی منجر به آگاهی علمی فراگیران می‌شود. تدریس درس فارماکولوژی در گروه‌های پیراپزشکی اغلب با اتکاء به جزوه‌های درسی صورت می‌گیرد و اغلب اساتید به اجبار بخش زیادی از اوقات تدریس را مصروف نوشتن جزوه‌های دانشجویان می‌کنند. کتاب حاضر که تحت عنوان فارماکولوژی (چاپ سوم) ارائه می‌شود در راستای حل معضل آموزش فوق و بهره‌وری هرچه بیشتر از درس فارماکولوژی تدوین شده است. به دنبال ویرایش اول و دوم کتاب با اصلاح پاره‌ای از نواقص آن و افزودن نکات جدید، اینک ویرایش سوم به زینت چاپ آراسته شده است. این کتاب با اغلب کتب فارماکولوژی پیراپزشکی تفاوت دارد و اساس شکل‌گیری آن بهره‌گیری از کتب متعدد فارماکولوژی پزشکی و پیراپزشکی و ارائه ساختار جدید و در عین حال ساده و پرمحتوا برای معرفی مفاهیم فارماکولوژی است.

خواندن کتاب فارماکولوژی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دانشجویان گروه‌های پیراپزشکی (پرستاری، مامایی، بهداشت و اتاق عمل) پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب فارماکولوژی

«عالیت فارماکوکینتیک دارو بستگی به میزان عبور آن از غشاء سلولی دارد. غشاء سلولی از لایه دو ملکولی شامل لیپید و ملکول‌های پروتئین که به‌طور پراکنده در طول لایه‌های لیپید قرار دارند تشکیل شده است. ملکول پروتئین به تنهایی می‌تواند نقش یک حامل (Carrier)، یک آنزیم، یک گیرنده یا یک محل آنتی‌ژن ایفا کند. غشاء سلولی هم‌چنین دارای منافذی است که مواد کوچک قابل حل در آب مانند لیتیوم، اوره، الکل، الکترولیت‌ها و آب به راحتی از آن عبور می‌کنند. ملکول‌های داروئی در مسیر انتقال به محل اثر توسط پلاسما، مجبورند از حفرات متعدد بدن عبور کنند. ورود داروها به این محل‌ها محدود است، چون باید از غشاءهای مختلفی عبور کنند. سدهائی که در مسیر انتقال داروها وجود دارند، ممکن است حاوی لایه منفرد سلولی باشد، مانند پرزهای اپی تلیال روده و یا مانند پوست از چندین لایه تشکیل شده باشد. علی‌رغم اختلافات ساختمانی در سدهای یاد شده فوق ولی عبور مواد از آن‌ها از دو مکانیزم به نام‌های انتقال غیر فعال و انتقال فعال صورت می‌پذیرد.»