کتاب دلهره هستی

کتاب دلهره هستی نوشتهٔ محمدتقی قزلسفلی است. نشر خاموش این کتاب را منتشر کرده است. این اثر را باید درآمدی بر اندیشهٔ سیاسی اضطراب دانست. کتاب، با جمله‌ای از موریس بلانشو (رساله‌ای در باب ذلت) آغاز می‌شود: «اضطراب چیزی نیست که بتوان بیان کرد؛ بااین‌همه تنها چیزی است که به من شوق بیان و نوشتن می‌دهد».

درباره کتاب دلهره هستی

کتاب دلهره هستی با نگاهی روش‌شناسانه به دو کتاب دیگر نوشته شده است:

کتاب جریان‌های بزرگ در تاریخ اندیشهٔ غربی (۱۹۷۸) به قلم فرانکلین لوفان بومر و نیز کتاب آگاهی و جامعه (۱۹۶۱) نوشتهٔ استوارت هیوز.

کتاب حاضر، با یک مقدمهٔ تفصیلی و در ۵ فصل ارائه شده است. مقدمه و فصل نخست، به تعریف کلیدواژه‌ها و توضیح رویکرد تحلیلی و روش‌شناختیِ کتاب اختصاص یافته است.

فصل دوم، «بحران خودواشکافته و اضطراب انسان مسأله‌گون» نام دارد؛ فصل سوم «جامعهٔ انبوه و دلهره‌های انسان - توده»، فصل چهارم «بحران «قرن کوتاه» و یک تاریخ اخلاقی» و فصل پنجم «مدرنیسم، بحران خود و زیبایی‌شناسی اضطراب». کتاب با بخشی تحت عنوان «به‌جای نتیجه‌گیری: اضطراب در قلبِ تاریکی» پایان می‌گیرد.

خواندن کتاب دلهره هستی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران فلسفهٔ مدرن و همچنین علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی و علوم سیاسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب دلهره هستی

«شوربختانه مُهر جنگ و ده‌ها خشونت غیرانسانی دیگر بر پیشانی قرن بیستم خورده است. جدای از جنگ‌های جهانی اول و دوم، ده‌ها نبرد بی‌سرانجام منطقه‌ای، قاره‌ای و داخلی پس از خاتمهٔ جنگ دوم جهانی آغاز و تا زمانهٔ ما تداوم پیدا کرده‌است. فقط در فاصلهٔ ۱۸۱۶ تا ۱۹۶۵ هفتاد و چهار جنگ بین‌المللی ثبت شده است. در تاریخ ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴، وقتی فرانتس فردیناند ولیعهد اتریش از سارایوو دیدار می‌کرد به قتل رسید، این رخداد نامیمون آغازی شد برای ورود اروپا به جنگی ناخواسته که به‌سرعت کشورهای دیگر را هم درگیر کرد. برخی مورخان تاریخ چهارساله میان ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ را هم‌چون «باریکهٔ زمینی سوخته که میان آن روزگار و زمانهٔ ما فاصله افکنده توصیف کرده‌اند که نماد بارز آن جنگی است پردامنه، خونین و بزرگ که سراسر، تکرار حماقت‌های بشری است. این رخداد اعتقادات دیرینه و میراث فرهنگی را نابود کرد، افکار را دگرگون ساخت، زخم‌های التیام‌ناپذیری معلول یأس و سرخوردگی بر جای گذاشت. دولت‌های مرکزی متجاوز از ۶۵ میلیون نفر نیروی مسلح وارد جنگ کردند و متفقین بیش از ۴۲ میلیون نفر. جمع تلفات دو طرف در پایان نبردها، نزدیک به ۹ میلیون کشته بیش از ۲۰ میلیون زخمی و هزاران اسیر و بی‌خانمان و رانده از وطن بود۵۲۸. هولناکی خاطرهٔ جنگ جهانی اول قبل از هر چیز به‌میزان بی‌رحمی استثنایی این جنگ بستگی دارد. میلیون‌ها کشته، ده‌ها میلیون بازماندهٔ زخم‌خوردهٔ روحی، تارومارشدن چندین نسل، و محوشدن روستاهای بسیار از حوزهٔ جغرافیا و اینها همه تازه غیر از بمباران‌های هوایی است که برای نخستین بار در تاریخ مدرن بشریت انجام گرفتند. همهٔ اینها غیر از کاربرد سلاح شیمیایی است که آثاری نازدودنی در خاطرهٔ بشر به جا می‌گذارد. درواقع برج فرازانی که در دوران عظمت تمدن غرب برپا داشته بود، بنایی بود برآمده از حشمت و شکوه و شور و زیبایی، اما سرداب‌هایی تاریک و سرد که در پایان نبردها هم به تمامی فروریخت.»