کتاب خوانش خوی انسانی

کتاب خوانش خوی انسانی (داروینیسم ادبی در نظر و عمل) نوشته جوزف کارول، رابطه‌ی ادبیات را با طبیعت انسان و نظریه‌ی فرگشت بررسی می‌کند. نویسنده از این پرسش آغاز می‌کند که شناخت انگیزه‌ها، احساسات و تخیل انسان چگونه می‌تواند تفسیر آثار ادبی را تغییر دهد. بررسی هملت، بلندی‌های بادگیر و تصویر دوریان گری، میدان آزمون این پرسش است. حسین اکبری بیرق مترجم این کتاب است و نشر خاموش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خوانش خوی انسانی

کتاب خوانش خوی انسانی نوشته جوزف کارول، مجموعه‌ای از جستارهای نظری، تفسیرهای ادبی و پژوهش‌های تجربی درباره‌ی پیوند فرگشت و ادبیات است. کارول، تخیل آفریننده‌ی ادبیات را بخشی از ذهن فرگشت‌یافته‌ی انسان می‌داند. مسئله‌ی او صرفاً پیداکردن نمونه‌هایی از رقابت، خویشاوندی یا بقا در داستان‌ها نیست. نویسنده می‌خواهد نشان دهد شناخت طبیعت انسان چگونه در کنار توجه به فرهنگ، تفاوت‌های شخصی و شکل اثر ادبی قرار می‌گیرد. او معنای ادبی را حاصل برهم‌کنش دیدگاه‌های نویسنده، شخصیت‌ها و خوانندگان معرفی کرده است. این دیدگاه، احساسات و انگیزه‌ها را به موضوعاتی مرتبط با پیرنگ، شخصیت‌پردازی و واکنش خواننده تبدیل می‌کند. کارول همچنین به این اعتراض پاسخ می‌دهد که تفسیر فرگشتی، پیچیدگی آثار را به چند میل زیستی کاهش می‌دهد. او جایگاه داروینیسم ادبی را نیز موضوع بحث قرار داده است؛ مکتبی که از نظر نویسنده جایگاهی حاشیه‌ای در نهاد دانشگاهی دارد، اما مدعی پیوندی گسترده میان مطالعات ادبی و دانش تجربی است.
کتاب خوانش خوی انسانی چهار بخش و ۱۲ فصل دارد. بخش نظریه‌ی ادبی انطباقی، مبانی بحث را در فصل‌هایی مانند یک الگوی فرگشتی برای مطالعه ادبی و سه سناریو برای داروینیسم ادبی طرح می‌کند. بخش تفسیر در عمل، اصول مطرح‌شده را در خوانش آثار مشخص به کار می‌گیرد. کارول در این بخش، موضوعاتی چون زیبایی‌شناسی، گناه مسیحی، روابط میان نسل‌ها و دلبستگی را بررسی کرده است. بخش مطالعه‌ی ادبی تجربی، داده‌های مربوط به ارزیابی شخصیت‌ها و واکنش خوانندگان را وارد بحث می‌کند. پژوهش مشترک نویسنده و همکارانش از پرسش‌نامه‌های اینترنتی و تحلیل آماری بهره می‌برد و یکی از نمونه‌های بررسی‌شده، شهردار کاستربریج است. بخش تاریخ فکری فرگشتی نیز به استدلال داروین، منازعات علمی و نسبت علوم انسانی با علوم تجربی اختصاص دارد. خواننده در این مسیر، هم با پیشنهادهای تفسیری نویسنده آشنا می‌شود و هم اختلاف‌های نظری پشت این پیشنهادها را دنبال می‌کند.

خلاصه کتاب خوانش خوی انسانی

کتاب خوانش خوی انسانی بر این ایده استوار است که ادبیات را نمی‌توان جدا از ذهن، احساسات و زندگی اجتماعی انسان شناخت. کارول استدلال می‌کند که فرهنگ، گرایش‌های مشترک انسانی را در صورت‌های متفاوت سامان می‌دهد و تفاوت‌های شخصی نیز در شکل‌گیری معنای اثر نقش دارند. تخیل در این بحث، هم سرچشمه‌ی آفرینش ادبی است و هم توانایی انسان برای تصور گذشته، آینده و ذهن دیگران. نویسنده این چارچوب را در نقد آثار ادبی می‌آزماید و سپس امکان سنجش تجربی تفسیرها را بررسی می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا مفاهیم فرگشتی می‌توانند درباره‌ی آثار آشنا، شناخت تازه‌ای تولید کنند و داوری‌های تفسیری را در معرض ارزیابی مبتنی بر داده قرار دهند.

چرا باید کتاب خوانش خوی انسانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب خوانش خوی انسانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مبانی داروینیسم ادبی و نسبت این مکتب با نظریه‌های رقیب را توضیح می‌دهد.
• تفسیر آثار مشخص، کاربرد مفاهیم فرگشتی در نقد ادبی را نشان می‌دهد.
• پژوهش‌های مربوط به واکنش خوانندگان، امکان ارزیابی آماری برداشت‌های تفسیری را مطرح می‌کنند.
• بحث تخیل و احساسات، رابطه‌ی تجربه‌ی ادبی با زندگی ذهنی انسان را روشن‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب خوانش خوی انسانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران ادبیات که به مبانی نظری نقد علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به روان‌شناسی فرگشتی و نسبت ذهن با هنر.
• منتقدانی که می‌خواهند امکان استفاده از داده‌های تجربی در تفسیر ادبی را بررسی کنند.