کتاب بیدار خوابی ماه

کتاب الکترونیکی «بیدار خوابی ماه» نوشتهٔ ضیا قاری‌زاده و محمداکرام بسیم در انتشارات آمو چاپ شده است. این کتاب اولین زمزمهٔ مکتوب و مدون شعر نو در افغانستان است. با وصف این‌که آن روزگار، سرآغاز این حرکتِ نوین در کشور بوده، ولی قاری‌زاده همان گام‌های آغازین را هم با استحکام خوبی برمی‌دارد، به‌خصوص در شعر «آخر ای دریا» که بیش‌تر مشخصه‌های شعر نیمایی را به کار می‌گیرد. در خصوصِ شیوهٔ شاعری قاری‌زاده باید گفت که او از یک زاویه، شاعر طبیعت است، تعداد زیادی از غزل‌ها و مثنوی‌هایش در وصفِ بهار و خزان است. گاهی آن‌قدر در وصف‌هایش اوج می‌گیرد که مخاطب را به یاد قصیده‌های مهیج سبک خراسانی می‌اندازد.

درباره کتاب بیدار خوابی ماه

در کتاب پیشِ رو از اشعار مجموعه‌های آزادگان، اشعار نو، نی‌نواز، هدف، ژوندون (نامهٔ هفتگیِ انیس) و منتخبِ اشعار قاری‌زاده چاپ مطبعهٔ دولتی ۱۳۴۶ استفاده شده است. با توجه به این‌که منتخبِ اشعار قاری‌زاده چاپ مطبعهٔ دولتی، بعدها چاپ شده و احتمالا ً با نظارت خودِ شاعر همراه بوده است، تا آن‌جا که درست به نظر می‌رسید، آن را مبنا قرار داده و تفاوت‌هایش با دیگر مجموعه‌ها را در پانوشت ذکر کرده‌ام. شعرهای مشترکِ دیگر مجموعه‌ها نیز در مقایسه با یک‌دیگر قید شدند.

بخش دیگر سروده‌های ضیا قاری‌زاده به شعرهایی مربوط می‌شود که با تکیه به پشتوانهٔ محکمِ شعر و ادبیات کلاسیک فارسی و معیارهای بلاغتِ کهن، شاعر از دل خویش و برای دل خویش می‌سراید. به نظرِ نگارنده، شاعر در این قسمت بهترین و ماندگارترین آثارش را خلق کرده است. همین غزل‌هاست که قدرت و تسلط شاعر را بر فنِ شعر و شگردِ جریان دادنِ هم‌زمانِ آرایه‌های ادبی، عاطفه و تخیل به خوبی به نمایش می‌گذارد.

قاری‌زاده با وصف این‌که بیش‌تر اشعارش در قالب‌های کلاسیک، علی‌الخصوص غزل است، از جریانِ شعر نو نیز غافل نیست و در واقع از پیشکسوتان شعر نیمایی در افغانستان به حساب می‌آید که چند قطعه از شعرهای نیمایی او و تعدادی از شاعران هم‌عصرش در کتابی به نام «شعرهای نو» برای نخسین بار در سال ۱۳۴۱ خورشیدی از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگِ وقت، انتشار یافته است.

کتاب بیدار خوابی ماه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به ادبیات افغانستان پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب بیدار خوابی ماه

کاروان می‌گذرد، خار ز پا برگیریم

نفسی گوش به آوازِ درا برگیریم

راه پرحادثه و غولِ بیابان به کمین

باش کز پیرِ خرد راهنما برگیریم

تا رسد نامهٔ مقصود به عنوانِ مراد

راهِ صدق و کرم و صلح و صفا برگیریم

تیره‌ابری شده بالا، که بلا خواهد ریخت

اتفاقی، که رهِ سیلِ بلا برگیریم

تا رسد زورق توفان‌زدهٔ ما به کنار

همت از خود، مدد از ذاتِ خدا برگیریم

تخمِ نیکی بفشانیم و ثمر برداریم

سازِ قانون بنوازیم و شفا برگیریم

از ندیمانِ سیه‌کار، به جان پرهیزیم

وز حکیمانِ خردمند دوا برگیریم

جای زشتی بگذاریم همی، زیبایی

نظرِ پاکِ خود از روی ریا برگیریم

دامن از لوثِ خس و خار به بالا بزنیم

سایبانی به سر از بالِ هما برگیریم

جاده‌سان تا که سر از منزل مقصود کشیم

به کف، از راستیِ خویش، عصا برگیریم