کتاب آمار استنباطی

کتاب الکترونیکی «آمار استنباطی» نوشتهٔ مهرداد ثابت و لیلاالسادات میرصیفی فرد و شیرین طاهریان و مهسا فیروزی‌مقدم در انتشارات نمای علم چاپ شده است.

درباره کتاب آمار استنباطی

انگیزه اصلی برای اختصاص این کتاب به روش‌های آمار استنباطی در حوزه علوم رفتاری و اجتماعی به ویژه روانشناسی و تعلیم و تربیت تحولات شگرفی است که طی سالیان اخیر در این علوم از نظر کاربرد روش‌های تجربی صورت گرفته است. تکیه بر جنبه‌های تجربی این علوم ضرورت انجام هرچه بیشتر پژوهش‌ها را به گونه‌ای جدی مطرح ساخته است و علوم روانشناسی در این راستا با بکارگیری روش‌های تجربی و کامپیوتر در علوم رفتاری نسبتا پیشرفته این امر میسر گردیدوتاکید عمده این کتاب در آمار استنباطی یعنی پیکره‌ای از روش‌ها برای رسیدن به نتیجه و نتیجه‌گیری فراسوی داده‌های موجود به منظور حل مسائل پژوهشی است بخش عمده‌ای از تئوری ریاضی علم آمار نیز با مسائل استنباطی و توسعه روش‌های استنباطی سر و کار دارد بر این اساس نقش اعظم موارد استفاده جالب و مهم آمار به مسائل استنباطی ارتباط پیدا می‌کند این کتاب سعی می‌کند برای درک اصول روش‌های استنباطی در زمینه‌ها و موارد کاربردی آن‌ها در داده‌های تجربی خلاصه و طرح‌ریزی کند ما در این کتاب سعی کردیم برای بیان واژه‌ها و مفاهیم تخصصی از نمادها و اصطلاحات رایج که توسط صاحب نظران و متخصصان علم آمار مطرح شده استفاده کرده و مباحث را به شیوه‌ آسانتر و قابل درک بیشتر بیان کنیم امید است که مورد استفاده کاربردی واقع گردد.

کتاب آمار استنباطی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به آمار و روانشناسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب آمار استنباطی

به کارگیری آزمون تی در تحقیقات علّی- مقایسه‌ای وابسته به سه پیش‌فرض دربارۀ نمره‌های به دست می‌باشد. اولین پیش‌فرض این است که نمره‌ها براساس مقیاس فاصله‌ای یا نسبی است دومین پیش‌ فرض این است که واریانس نمره‌ها در جامعه پژوهش دارای توزیع نرمال است، سومین پیش‌فرض این است که واریانس نمره‌ها در دو نمونه تحقیق برابر است. متخصصان آمار دریافته‌اند حتی در شرایطی که از این پیش‌فرض‌ها عدول شود، آزمون تی برآورد دقیقی از معناداری آماری به دست می‌دهد. اگر در مورد توزیع نمره‌ها تردید دارید، باید هم آزمون تی و هم آزمون‌های غیرپارامتریک مناسب (من ویتنی U یا رتبه‌های علامت‌دار ویلکاکسون) را به کار ببرید. اگر از دو آزمون نتایج متفاوتی به دست آید، به علت رعایت پیش‌فرض‌های استفاده از آزمون تی، فقط نتایج غیرپارامتریک را گزارش دهید.

چنانچه به جای یک متغیر، چندین متغیر بین دو گروه مقایسه شوند، شانس یافتن تفاوت معنی‌دار بین گروه‌ها افزایش می یابد. برای مثال فرض کنید دو گروه بر روی ۲۰ متغیر مقایسه شوند، در نتیجه ۲۰ آزمون تی متفاوت به دست می‌آید. تقریباً می‌توان مطمئن بود که یکی از این مقایسه‌ها حداقل در سطح ۵ درصد معنادار خواهد بود. برای درک چگونگی این اتفاق به پرتاب سکه فکر کنید. در هر پرتاب یک سکه احتمال وقوع خط ۵۰ درصد است. ولی این احتمال با پرتاب بیشتر سکه افزایش خواهد یافت. مثلاً اگر سکه را ۱۰ مرتبه پرتاب کنید، حداقل یک خط به دست خواهد آمد.

با افزایش تعداد آزمونهای تی، خطر احتمال وقوع خطای نوع اول بیشتر خواتهد شد (یعنی احتمال رد فرض صفر وقتی واقعا درست است به عبارتی دیگر خطای نوع اول یعنی رد فرض صفر درست). می‌توانید این خطر را با قرار دادن احتمال در سطوح پایین‌تر کاهش دهید (مثلاً در سطح 1 درصد به جای 5 درصد). اگر دریافتید که بین متغیرهای اندازه‌گیری شده همبستگی وجود دارد، می‌توانید با به کارگیری روش آماری تحلیل واریانس چند متغیره این خطر را کاهش دهید.