کتاب دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور

کتاب دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور نوشته پیتر بی کلارک است که با ترجمه هادی وکیلی منتشر شده است. این کتاب اطلاعات جامعی درباره وضعیت جنبش‌های دینی در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد. 

درباره کتاب دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور

باتوجه‌به رشد فزایندۀ جنبش‌های دینی‌ ـ معنوی نوظهور در جامعۀ ایران و علی‌رغم آسیب‌ها و تهدیدات جدی ناشی از روند نفوذ و تأثیر این جنبش‌ها در بافت مذهبی و بدنۀ سنتی اقشار مختلف جامعۀ ایران، به‌خصوص اقشار جوان و دانشجو، متأسفانه هنوز نه در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور چنان‌که بایدوشاید به امر آموزش و پژوهش علمی و مبتنی‌بر منابع اصلی و یافته‌های میدانی اهتمامی شده و می‌شود و نه مراکز امنیتی و نهادهای به‌اصطلاح محافظ به این مهم توجه چندانی کرده و می‌کنند. این کتاب ترجمه‌ای جامع برای تمام محققان و پژوهشگران است که اطلاعات کاملی در اختیار خواننده قرار می‌دهد. 

خواندن کتاب دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به شناخت جنبش‌های دینی پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور

جنبش‌های دینی نوظهور

اصطلاح «جنبش‌های دینی نوظهور (جُدِن‌‌ها)» وقتی در اشاره به این گروه‌های نوپدید دینی به‌کار می‌رود خنثی‌تر از اصطلاح «گروهک‌ها» است. آن‌ها را نوظهور می‌نامند نه‌فقط به این دلیل که آن‌ها خود را پس از جنگ جهانی دوم در قالبی جدید نشان می‌دهند، بلکه هم‌چنین به این دلیل که آن‌ها خود را به‌عنوان جای‌گزین‌هایی برای ادیان رسمی رایج و فرهنگ غالب شناسانده‌اند. آن‌ها را به این دلیل دینی می‌نامند که به‌طور رسمی به ارائۀ چشم‌اندازی از جهان مذهبی یا مقدس می‌پردازند یا ابزاری برای رسیدن به اهدافی دیگر مانند معرفت متعالی، اشراق معنوی، یا خودپروری به‌شمار می‌روند یا به این دلیل که برای پرسش‌های اساسی اعضای خود پاسخ‌هایی را فراهم می‌آورند.

نام‌های دیگر

این جنبش‌ها یا گروه‌ها را گاهی ‌اوقات ادیان جدید ، ادیان حاشیه‌‌نشین ، جنبش‌های دینی آزاد ، جنبش دینی جای‌گزین ، گروه‌های دینی حاشیه‌‌نشین ، یا (به‌خصوص در مناطق انگلیسی‌‌زبان) فرقه‌ها نیز می‌نامند.

اما در ایران از نام‌هایی نظیر جنبش‌های نوپدید دینی/ معنوی، ادیان کاذب، ادیان انحرافی، شبه‌‌عرفان‌ها/ معنویت‌ها، عرفان‌های دروغین، و امثال این نام‌ها استفاده می‌شود که نشان‌‌دهندۀ بار بسیار منفی این پدیده در جامعۀ پژوهشی/ پژوهش‌گران ایران است. گفتنی است که شاید بتوان، با استفاده از مطالعات تجربی موجود، دایرۀ معنایی برخی از این نام‌ها را دقیق یا دقیق‌تر کرد و هرکدام را به یک گونه از واقعیت پیچیدۀ یادشده اختصاص داد، اما به‌نظر می‌رسد، بااین‌که بعضی از این اصطلاحات در فضای آکادمیک دایرۀ مشخصی دارد، در فضای ژورنالیستی کشور بادقت از این اصطلاحات استفاده نمی‌شود.

مثلاً تمایز جدی و مشخصی بین معنویت جدید، ان آر ام، و ان‌ ای آر وجود دارد، اما بعضاً به آن دقت نمی‌شود.

اکنون پرسش این است که در مقام بحث و پژوهش در مورد این جنبش‌ها، از چه اصطلاح/ اصطلاحاتی باید استفاده کرد؟

پاسخ این است که، ازآن‌جاکه تقریباً هیچ اصطلاح پذیرفته‌شدۀ جهانی در این مورد وجود ندارد، باید تلاش کنیم که تاآن‌جاکه ممکن است از این اصل تبعیت کنیم که اصطلاحی را که موردجعل یا قبول قرار می‌دهیم حتی‌‌الامکان جانب عدالت و دقت توأمان در آن رعایت شده باشد. درنتیجه، در این نوشتار نیز هم به‌جهت رعایت مطابقت با عنوان کتاب و هم به‌لحاظ رعایت اصل فوق، از اصطلاح «جنبش‌های دینی نوظهور» با علامت اختصاری «جُدِن‌‌ها» استفاده خواهیم کرد. اصطلاح جُدِن‌ها، درعین‌حال، به‌دلیل‌آن‌که اصطلاحی خنثی و به‌اندازۀ لازم و کافی کلی و عام است، همۀ جنبش‌های جدید با منشأ‌‌های دینی مختلف از جمله اسلامی، مسیحی و یهودی، فرقه‌های پروتستان، گروهک‌هایی با پس‌‌زمینۀ مسیحی، جنبش‌های جدید شرقی و غربی یا آفریقایی، و جنبش‌هایی از نوع عرفانی و گنوسی یا باطنی را نیز دربر می‌گیرد.