کتاب هان ای دل عبرت بین!

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود: تعجب می‌کنم از کسی که به دنبال گمشدهٔ خویش می‌گردد، ولی اگرچه خود را گم کرده، به دنبال خودش نمی‌گردد!

به خداوند چنان امیدوار باش که تو را بر انجام گناهان بی پروا نکند و از خدا چنان بترس که تو را از رحمت او نومید نسازد.

همان‌گونه که از دادن پول به بانک ناراحت نیستیم، چون محفوظ است؛ از انفاق و کار برای خدا هم ناراحت نباشیم، چون ما عِنْدَ اللّهِ باقٍ (نحل ۹۶)

در زندگی چنان با سرعت حرکت نکنیم که دیگران مجبور شوند برای جلب توجه ما پاره آجر به طرفمان پرتاب کنند!

سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد آن‌چه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد

سهو یا خطا،‌ معلول غفلت است. لهو یا سرگرمی، علت غفلت است. اما نسیان و فراموشی، گاهی علت و گاهی معلول غفلت است.

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر شیطان دشمن است، پس غفلت چرا؟! إن کانَ الشیطانُ عَدُوّاً فالغَفلَةُ لِماذا؟!(من لا یحضره الفقیة، ج ۴، ص ۳۹۳)

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود: عبرت گرفتن مداوم به بصیرت می‌انجامد و پرهیز (از گناه و خطا) را نتیجه می‌دهد. دَوامُ الاعتِبارِ یُؤَدّی إلَی الاستِبصارِ، و یُثمِرُ الازدِجارَ

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود: تعجب می‌کنم از کسی که به دنبال گمشدهٔ خویش می‌گردد، ولی اگرچه خود را گم کرده، به دنبال خودش نمی‌گردد!

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود: عبرت گرفتن مداوم به بصیرت می‌انجامد و پرهیز (از گناه و خطا) را نتیجه می‌دهد. دَوامُ الاعتِبارِ یُؤَدّی إلَی الاستِبصارِ، و یُثمِرُ الازدِجارَ (غرر الحکم، ص ۴۷۲)

حالات شخص در نماز شاخص ارزیابی همه چیز است. و هر کس که در نماز یک‌سره به خاطرات دنیا مشغول است، تردید نکند که قرار ملاقات با خدا را یک‌سره فراموش کرده است.

هر یک از ما اگر بخواهد بفهمد که قرار ملاقات با خدا را چقدر جدی گرفته، باید به نمازهای خود توجه کند که مثل تماس‌های روزانه است برای هماهنگی بیشتر با خدا.

اما اگر این مسافر غفلت کند، حتی اگر گناهی نداشته باشد، باید برای او نگران بود. از چند نظر: غفلت اول و بزرگ، مشغول شدن به دنیاست. شخص گناه نمی‌کند و عمداً به مسیر نادرست نمی‌رود، اما همین که بجای عبور و عبرت، می‌ایستد و سرگرم تماشا می‌شود، زیان خواهد کرد.

هر کس که در نماز یک‌سره به خاطرات دنیا مشغول است، تردید نکند که قرار ملاقات با خدا را یک‌سره فراموش کرده است.

نوع اول غفلت دینی این است که به لذات دنیایی مشغول شویم و قرار ملاقات با خدا را فراموش کنیم. نوع دوم غفلت این است که شخص نسبت به پیچیدگی راه و اهمیت نقشه، غفلت کند.

آگاه باشید اگر فردی همواره شب زنده‌داری و روزه‌داری نماید، همهٔ ثروت خویش را انفاق کند، همهٔ عمر به خانهٔ خدا رود، ولی معرفت به ولایت ولی خدا نداشته باشد تا از او پیروی نماید و اعمال خویش را با راهنمایی او انجام دهد، هیچ حقی از ثواب الهی ندارد و اساساً در شمار مؤمنان قرار نمی‌گیرد.

اگر غافلیم و آلوده به گناه می‌شویم به خاطر این است که از عوامل گناه پرهیز نمی‌کنیم.

این تعبیر منسوب به امیر مؤمنان علی علیه السلام است که اَتَزعَمُ اَنّکَ جِرمٌ صَغیرٌ وَ فیکَ انطَوَی العالمُ الاکبرُ (دیوان امام علی علیه السلام ‌، ص ۱۷۵) تو گمان می‌کنی جرم و جسم کوچکی هستی؟ درحالی که در درونت عالم بزرگی نهفته است.

اگر این مسافر غفلت کند، حتی اگر گناهی نداشته باشد، باید برای او نگران بود. از چند نظر: غفلت اول و بزرگ، مشغول شدن به دنیاست. شخص گناه نمی‌کند و عمداً به مسیر نادرست نمی‌رود، اما همین که بجای عبور و عبرت، می‌ایستد و سرگرم تماشا می‌شود، زیان خواهد کرد.

مشغول شدن به شهرت و خوش‌نامی‌ها (برگزیده شدن در این جشنواره، چاپ عکس در آن روزنامه و مجله و ...)، گرچه حلال. و ... اما قرار ملاقات چه شد؟! رفتار چنین فردی فریاد می‌زند که قرار ملاقات را فراموش کرده است. گرچه هر روز به نماز می‌ایستد و ده بار می‌گوید خدایا ما را به راه راست هدایت کن و در این راه نگاه دار.

این آخری جالب است! وقتی شخص بتدریج متوجه می‌شود که دین‌داری چه ظرایفی دارد، تشویق می‌شود که هرچه بیشتر علم دین را یاد بگیرد تا کاملاً بر این نقشه مسلط گردد و همین امر می‌شود عامل غفلت! در تعالیم اسلامی آمده که دوزخیان از بوی گند عالم بی‌عمل در عذابند! انّ اَهلَ النّارِ لَیَتَاَذّونَ مِن ریحِ العالِمِ التّارِکِ لِعِلمِه (کافی، ج ۱، ص ۴۴) به تعبیر امام خمینی، علم بزرگ‌ترین مانع و حجاب است! چون باعث توهم می‌شود که صرف دانستن این چیزها خودش ارزش است. اما صرف داشتن دقیق‌ترین نقشه، هرگز ما را یک گام هم به مقصد نزدیک نمی‌کند

توصیهٔ حضرت آیت الله بهجت بسیار مهم است که فرمودند: «هر روز یک حدیث اخلاقی مطالعه کنید و سعی نمایید به آن عمل کنید. بعد از یک سال خواهید دید که حتماً عوض شده‌اید، مانند دارویی که انسان مصرف کند و بعد از مدتی احساس بهبودی می‌کند.»

امام علی علیه السلام فرمود ترس، چه بازدارنده خوبی است از گناهان.

رسول خدا صلی‌الله علیه و آله فرمود: رأس حکمت، خداترسی است. رأسُ‌الحِکمَةِ مَخافَةُاللَّهِ. (البحار: ۴۳/۱۳۳/۷۷) و فرمود: بالاترین مردم از حیث جایگاه و منزلت نزد خدا، ترسان‌ترین آنها از خداست. أعْلی النّاسِ مَنزِلَةً عِندَ اللَّهِ أخوَفُهُم مِنهُ. (البحار: ۷۷/۱۸۰/۷۷) و فرمود: کسی که خداشناس‌تر باشد، خداترس‌تر است. مَن کانَ باللَّهِ أعْرَفَ کانَ مِن اللَّهِ أخْوَفَ. (البحار: ۶۴/۳۹۳/۷۰)

به خداوند چنان امیدوار باش که تو را بر انجام گناهان بی پروا نکند و از خدا چنان بترس که تو را از رحمت او نومید نسازد.

در تعالیم اسلامی آمده که اساس دین‌داری اطاعت از امام است.

مرگ و یاد مرگ بهترین واعظ است برای خارج کردن ما از غفلت. واعظی که موعظهٔ او نه نسخهٔ پزشک، بلکه عین داروی شفابخش است.

حواسمان باشد و غفلت نکنیم. اگر نماز شبی خواندیم، توسلی داشتیم، به محرومی کمک کردیم، و ...، و پاداشی به ما دادند و مثلاً رؤیای صادقی دیدیم، دست و پایمان را گم نکنیم. هرچه در این راه نشانت دهند گر نَسِتانی، به از آنت دهند

این کتاب برای خواندن و لذت بردن نوشته نشده است

تو را ز کنگرهٔ عرش می‌زنند صفیر ندانمت که در این دامگه چه افتادست؟! که ای بلندنظر، شاهباز سدره نشین نشیمن تو، نه این کنج محنت‌آباد است!