کتاب امیر گلها

می‌فرمود: هرگاه غذایت را تمام کردی، از خداوند به خاطر آن‌چه به تو داده است سپاسگزاری کن؛ آن هم با صدای بلند تا دیگران نیز او را بستایند و پاداش تو بسیار شود. (۴۲)

از او پرسیدند: چهرهٔ نیایشگران هماره زرد رنگ است، امّا شما رخساری روشن، سپید و پیشانی گلرنگی دارید. راز این تفاوت در چیست؟ پاسخ داد: دیگر عابدان در هراس و بیم‌اند که آیا آفریدگار از آنان خرسند است یا نه، امّا من بدان پایه رسیده‌ام که هم خداوند محبوب من است و هم من محبوب او؛ از این روی، از هراس در امانم. (۱۵)

ابوبکر: از پیامبر - درود خدا بر او باد - شنیدم که می‌فرمود: علی، جز من بهترین کسی است که آفتاب بر او طلوع و غروب می‌کند.

به پسرش امام مجتبی فرمود: اگر ادب نباشد، آدمی چیست جز چارپایی بی‌خاصیت!

هنگامی که باران آغاز می‌شد، زیر باران می‌رفت، بدان گونه که سر، محاسن و پیراهنش خیس می‌شد. بدو می‌گفتند: ای امیر دین‌باوران! خود را (از باران) بپوشان. می‌فرمود: این آبی است که به عرش خداوند نزدیک است.

آن که از مرز خود بگذرد، مردم به وی توهین کنند.

گردو خوردن گردو در زمستان را باعث گرمای بدن و کلیه‌ها می‌شمرد، امّا خوردنش را در تابستان توصیه نمی‌فرمود و سبب آن را نیز تولید حرارت بسیار در بدن و تولید دُمَل بیان می‌فرمود. (۹۷)

خدمتکارش را صدا زد. او پاسخ نداد. دوباره و سه‌باره او را صدا زد، غلام پاسخ نداد. امام برخاست و نزدش رفت. دید دراز کشیده است. پرسید: مگر نشنیدی؟ - شنیدم. - پس چرا جوابم را ندادی. - از مجازاتت ایمن بودم، در نتیجه، تنبلی کردم. - برو (به پاس این که خداوند مرا ظالم قرار نداد) در راه خدا آزادی. (۱۴۰) به صاحب خدمتکاران می‌فرمود: هرگاه خدمتکارت خدا را نافرمانی کرد، او را تنبیه کن؛ و اگر از تو سرکشی کرد، از او بگذر.

ارجمندی مؤمن، در رها کردن بگو مگو (های بیهوده) است.

(فرزندم!)... تو را نه پارهٔ تن، که تمام وجود خویش می‌یابم؛ به گونه‌ای که اگر مصیبتی به تو رسد، پنداری که به من رسیده باشد؛ و اگر مرگ به سراغ تو آید، گویی به سراغ من آمده است.

به پسرش امام مجتبی فرمود: اگر ادب نباشد، آدمی چیست جز چارپایی بی‌خاصیت!

مالِ اندک با برنامه‌ریزی، پایدارتر از مال فراوانی است که ریخت و پاش شود.

از کمال جوانمردی آن است حقی که (بر اثر نیکی به دیگران) داری فراموش کنی، و حقی را که (دیگران) بر تو دارند به خاطر داشته باشی.

جبران آن‌چه به خاطر خاموشی از کف داده‌ای، آسان‌تر است از جبران آن‌چه به خاطر گفتارت از دست داده‌ای.

دربارهٔ نشانه‌های بزرگوار می‌فرمود: هرگاه وعده دهد، وفا کند؛ و چون تهدید کند، درگذرد.

جوانمردی آدمی به مقدار خرد اوست.

آن که همت حقیری داشته باشد، برتری (و پیشرفت) اش ناچیز خواهد بود.

از او پرسیدند: چهرهٔ نیایشگران هماره زرد رنگ است، امّا شما رخساری روشن، سپید و پیشانی گلرنگی دارید. راز این تفاوت در چیست؟ پاسخ داد: دیگر عابدان در هراس و بیم‌اند که آیا آفریدگار از آنان خرسند است یا نه، امّا من بدان پایه رسیده‌ام که هم خداوند محبوب من است و هم من محبوب او؛ از این روی، از هراس در امانم.

برترین ادب را آن می‌دانست که آدمی در مرز خویش بایستد و از آن نگذرد

هر آن‌چه پراکندنش نیکو نباشد، امانت است؛ گرچه پنهان داشتنش را نخواسته باشند

هیچ نگهبانی را محافظ‌تر از سکوت نمی‌دانست

از مردم می‌خواست از انجام پنهانی هر کاری که افشایش باعث می‌شود خجالت بکشند، دوری کنند.

حمّاد بن عثمان می‌گوید: خدمت امام صادق (ع) بودم. مردی از وی پرسید: خدای سامانت دهد. فرمودی امام علی لباس زِبْر (خشن) می‌پوشید؛ لباس چهار درهمی و مانند آن؛ (امّا) ما لباس نو بر شما می‌بینیم (چرا)؟ حضرت پاسخ داد: امام زمانی آن لباس را می‌پوشید که بر او بد نمی‌شمردند، و اگر امروزه آن را می‌پوشید، انگشت نما می‌شد؛ پس، بهترین لباس هر دوره، لباس مردمان آن روزگار است ... . (۲۰۰)

کسی که پند گرفتنش بسیار باشد، لغزشش اندک می‌شود. چه بسیارند عبرت‌ها و چه اندک‌اند عبرت گیرندگان.

کم خردترین انسان کسی است که گمان کند خردمندترین است. (۳۵۹)

از افراد می‌خواست: دانش راستین را هر که آورده است بپذیرند، و به سخن بنگرند نه به گوینده. (۴۰۸)

مرگ نیکان، آسودگی روانشان است و مرگ تبهکاران ... آسودگی جهان.

از نبی گرامی شنیدم که می‌فرمود: اگر نه آن بود که تندروهای امت من دربارهٔ تو همان را می‌گفتند که ترسایان به عیسی بن مریم گفتند (و او را خدا و پسر خدا انگاشتند)، دربارهٔ تو سخنی می‌گفتم که از میان مردمان عبور نکنی جز آن که خاک از زیر پایت به تبرک بردارند.

شکفتگی دین باور در چهره، و اندوهش در دل است؛

به پسرش امام مجتبی فرمود: اگر ادب نباشد، آدمی چیست جز چارپایی بی‌خاصیت!